Przejdź do treści

Żelazo w diecie wspierającej płodność – co powinnaś wiedzieć? [EKSPERTKA]

żelazo
Żelazo - czy dostarczasz organizmowi jego wystarczającą ilość? || Fot. pixabay

Żelazo to jeden z mikroelementów, który ma niezwykle szeroki wpływ na funkcjonowanie organizmu. Oddziałuje m.in. na układ krwionośny, nerwowy, odpornościowy, ale też hormonalny i rozrodczy. Co zatem warto wiedzieć o dostarczaniu żelaza z pożywienia i dlaczego warto o nie zadbać?

Jedną z podstawowych ról żelaza (Fe) jest transportowanie tlenu – bez niego tkanki oraz narządy całego organizmu stają się niedotlenione, co odbija się na całościowym ich funkcjonowaniu. Zbyt niski poziom Fe jest też jedną z głównych przyczyn występowania anemii, której objawy mogą wiązać się m.in. z:

  • osłabieniem,
  • zawrotami głowy,
  • szybszym męczeniem się,
  • zaburzeniami pracy serca,
  • suchą, pękającą, bladą skórą,
  • obniżoną odpornością,
  • zaburzeniami nastroju.

Biorąc zaś pod uwagę obszar rozrodczości, niedobory żelaza mogą skutkować zaburzeniami owulacji oraz obniżeniem jakości komórek jajowych. Może być to zatem ważny czynnik niepłodności, który warto wykluczyć. Jak wskazuje lek. med. Estera Kłosowicz, ginekolożka: „Badanie obserwacyjne z udziałem 438 kobiet wykazało, że przyjmowanie suplementów żelaza wiązało się z niższym o 40 proc. ryzykiem niepłodności owulacyjnej” – co staje się jednym z dowodów na ogromną rolę tego mikroskładnika. 

Co jednak ważne, pomimo że wszystkie kobiety potrzebują żelaza, nie u każdej konieczne będzie wprowadzenie suplementacji – jej rozpoczęcie powinno być skonsultowane z lekarzem i dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjentki. Nie zmienia to jednak faktu, że planując ciążę zawsze warto jest wzbogacić swoje zapasy żelaza w naturalny sposób.

Dostarczanie żelaza z diety – o czym pamiętać?

Podstawą w zakresie zachowania odpowiedniego poziomu żelaza jest prewencja w postaci optymalnej diety. Co jednak ważne, żelazo możemy dostarczać naszemu organizmowi w różnych formach – hemowe (pochodzące z żywności zwierzęcej) oraz niehemowe (produkty roślinne).

Lepiej wchłanialny jest pierwszy z wymienionych tu rodzajów, dlatego też – przede wszystkim osoby znajdujące się na diecie wegetariańskiej – powinniśmy pamiętać nie tylko o spożywaniu roślin bogatych w żelazo, lecz także jednoczesnym dodawaniu do nich produktów będących dobrym źródłem witaminy C: „Zgadza się, warto przyjmować żelazo z jedzeniem lub napojami o wysokiej zawartości witaminy C, ponieważ skutecznie wpływa ona na zwiększenie wchłaniania Fe” – zaznacza nasza ekspertka. W kontekście płodności podkreśla też szczególną rolę żelaza pochodzenia roślinnego:

Badania pokazały, że żelazo niehemowe wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem niepłodności. Żelazo hemowe, które pochodzi ze źródeł zwierzęcych, nie wykazywało wpływu na poziom płodności. Czy jednak suplementy żelaza powinny być polecane wszystkim kobietom? Potrzebne jest na to więcej dowodów, zwłaszcza w przypadku pań, u których poziom Fe jest w normie.

Lek. med. Estera Kłosowicz

Przykładowe źródła żelaza hemowego: czerwone mięso, drób, podroby (zwłaszcza wątróbka), ryby, ostrygi, jajka i inne.

Przykładowe źródła żelaza niehemowego: soja, fasola (przede wszystkim biała), soczewica, ciecierzyca, tofu, kakao, orzechy, warzywa (natka pietruszki, brukselka, brokułu, zielone rośliny liściaste), pestki dyni, kasze  i inne.

Źródła:

Jarosz, M. [red. nauk.], Normy żywienia dla populacji Polski, Instytut Żywności i Żywienia, 2017 LINK

Żłobiński, M., 20 najlepszych źródeł żelaza, salaterka.pl, 2015 LINK

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Ekspert

Lek. med. Estera Kłosowicz

Absolwentka Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w zakresie medycyny oraz dietetyki. Ginekolog z Centrum Leczenia Niepłodności PARENS.

Autor

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studentka V roku psychologii klinicznej na Uniwersytecie SWPS oraz studentka studiów podyplomowych Gender Studies na UW.

Najnowsze artykuły