fbpx
Przejdź do treści

Czy masz wpływ na rozwój swojej depresji?

W lutym obchodzimy Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Nie do końca wiadomo, dlaczego akurat w lutym i czy w ogóle taki dzień jest potrzebny. Pewnie nie bez znaczenia jest fakt, że luty przypada na końcówkę długiej zimy, po wielu tygodniach braku słońca, pluchy i zimna.

Siła problemu

Wydaje się, że rozprzestrzenienie zaburzeń depresyjnych jest na tyle rozległe, a przebieg choroby na tyle poważny, że o depresji trzeba mówić głośno. Dane epidemiologiczne z całego świata mówią o tym, że w ciągu życia aż 17% populacji choruje na przewlekłą depresję. Spośród wszystkich pacjentów zgłaszających się do lekarza pierwszego kontaktu nawet 25% osób cierpi z powodu epizodu depresji. A ponad połowa pacjentów nie jest prawidłowo zdiagnozowana, przez co nie uzyskują niezbędnego wsparcia i leczenia.

Depresja bardzo realnie przekłada się też na straty ekonomiczne, na mikro i makro poziomie. Dane pokazują, ze amerykańska gospodarka traci rocznie nawet 83 miliardy dolarów na skutek obniżonej produktywności.

Dlaczego?

Dlatego też odpowiedź na pytania, czym jest i jak leczyć depresję jest tak ważne. Teorii jest wiele. Niektóre koncentrują się na aspekcie biologicznym lub genetycznym. Być może część chorych rzeczywiście cierpi z powodu wrodzonych skłonności, uszkodzeń mózgu lub zaburzeń hormonalnych, które skutkują rozwojem depresji. Jednak praktyka pokazuje, że zasadnicza część pacjentów doświadcza depresji o podłożu psychologicznym. Oznacza to, że funkcjonują w taki sposób, budują takie relacje i tak rozumieją otaczającą ich rzeczywistość, że depresja staje się naturalną odpowiedzią. To, oczywiście, nie oznacza, że sami przyczyniają się do rozwoju choroby, że są jej winni. Jednak zrozumienie, czy jest w nas coś, co powoduje, że depresja jest podtrzymywana, może pomóc w jej leczeniu.

Bardzo aktualny tekst Gerry’ego Heislera opublikowany w Psychology Today, skupia się na sześciu czynnikach, które zdaniem autora ograbiają nas z radości i przyczyniają się do rozwoju depresji.

  1. Jesteśmy zbyt krytyczni. Bycie krytycznym może być sposobem na codzienne funkcjonowanie społeczne. Krytycyzm może być wszechogarniający, dotyczyć nas samych i innych. Wszystko wydaje się mało interesujące, inspirujące, ciekawe. Heisler zwraca uwagę na znaczenie wolnego czasu. Jeśli jesteśmy zbyt krytyczni, nie potrafimy też korzystać z tego, co jest nam dostępne. Z poczucia rozczarowania łatwiej sięgnąć po leki, alkohol lub inne substancje, które to przykre uczucie pozwolą zniwelować. Oczywiście, metody te nie działają na dłuższą metę, a depresja rozwija się w najlepsze.
  2. Jesteśmy zbyt oceniający. Osoby zbyt krytyczne często mają również tendencje do zbyt łatwego oceniania, zwłaszcza innych osób. Za pochopnym lub kompulsywnym ocenianiem często stoją złość i gniew. Jedna z teorii tłumaczy depresję sposobem, w jaki radzimy sobie z tymi uczuciami. Można gniew „wyrzucać” na zewnątrz, a można go kierować do wewnątrz. Uwewnętrzniony gniew, złość, żal mają właśnie stać za depresją. Osoby zbyt łatwo oceniające mają niewielkie możliwości pomieszczenia uczuć; jak mówi Heisler „mają płytki zbiornik, który bardzo szybko się wypełnia”. W konsekwencji wybuchają- na zewnątrz lub do wewnątrz.
  3. Zbyt wielkie wymagania. Można mieć same „5” w szkole, można zdać egzamin tylko z najwyższą notą lub można po prostu zdać i mieć dobre oceny. Niektórzy z nas uważają, że najważniejszy jest efekt, nie wysiłek. A że efekt nie zawsze może być taki, jak byśmy chcieli, nie trudno wpaść w samooskarżenia. Bardzo łatwo też stracić z oczu rzeczywisty cel. Jeśli chcemy się odchudzić, ważna jest osiągnięta waga, a nie to, czy jej zrzucanie zajęło pięć czy siedem miesięcy.
  4. Nieumiejętność doceniania tego, co wokół nas. Jest to kontrowersyjne twierdzenie, ponieważ depresja z zasady wiąże się z trudnościami w dostrzeganiu piękna czy radości. Z drugiej jednak strony być może łatwiej wpaść w depresję, kiedy nadmiernie się spieszymy, chcemy osiągnąć cel nie zważając na koszty, które musimy ponieść.
  5. Nie szukamy rozwiązania problemów. Znowu- można się zastanawiać, na ile jest to cecha osobowości, a na ile skutek depresji. Wydaje się jednak, że niektóre osoby mogą mieć większą niż inni skłonność do trwania w gniewie, żalu, w zapiekłej urazie, poczuciu krzywdy. Trudno wówczas szukać rozwiązania i w konsekwencji poprawić jakość życia.
  6. Niewybaczanie. Sprzyja pogłębianiu się frustracji, poczuciu krzywdy, roznieca złość. Nie zawsze można wybaczyć, nie zawsze trzeba, ale też są sytuacje, kiedy wydaje się to dobrym rozwiązaniem.

Mamy wpływ!

Depresja może mieć różny przebieg. Może znacząco zaburzać codzienne funkcjonowanie, a może też przejawiać się rozdrażnieniem, określonym smutkiem. Może więc być poważną chorobą albo sprawiać wrażenie, ze jest częścią osobowości danej osoby. Nie mamy wpływu na to, czy zachorujemy, ale jednocześnie wiadomo, że pewne cechy osobowości, sposób funkcjonowania, myślenia i odczuwania mogą prowadzić do rozwoju zaburzeń psychicznych. I to jest, wbrew pozorom, dobra wiadomość. Bo można sobie pomóc, można się leczyć. Większość osób doświadczających depresji wychodzi ze stanu chorobowego. Mogą to zrobić szybciej i osiągnąć trwalsze efekty, jeśli sięgną po odpowiednią pomoc.

Źródło:Psychology Today

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami