fbpx
Przejdź do treści

Wpływ aktywności fizycznej w ciąży na łożysko i płód

Wpływ aktywności fizycznej w ciąży na łożysko i płód
Foto: lucas Favre, Unsplash

Aktywność fizyczna podejmowana w czasie ciąży przynosi wiele korzyści. Ma dobry wpływ na samopoczucie przyszłej matki, pomaga zmniejszyć obrzęki nóg, poprawia metabolizm i wspiera zdrowe przybieranie na wadze. Odpowiednie ćwiczenia, skupiające się przede wszystkim na mięśniach dna miednicy, mogą także przygotować kobietę do porodu. Mało kto wie, że wysiłek fizyczny w ciąży wpływa na funkcjonowanie łożyska, oddziałując tym samym na rozwój płodu.

Jak ćwiczenia w ciąży wpływają na łożysko?

Ćwiczenia – w zależności od ich rodzaju i intensywności – mogą poprawiać lub zaburzać pracę układu naczyniowego, za pomocą którego następuje wymiana substancji między organizmem matki a organizmem płodu. Ważne jest więc, by trening prowadziła osoba, która specjalizuje się w zakresie aktywności fizycznej u kobiet w ciąży.

Badania dowodzą, że nawet wysiłek fizyczny o niskiej intensywności (np. spacery) korzystnie wpływa na łożysko. Stymuluje on bowiem kosmówkę – tkankę, z której zbudowane jest łożysko – do zwiększania swojej objętości. W kosmkach tej tkanki pojawiają się naczynia krwionośne umożliwiające wymianę gazów, składników odżywczych i witamin. Oznacza to, że im więcej jest kosmków, tym lepiej postępuje zaopatrywanie płodu w niezbędne substancje.

Sam proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych w obrębie łożyska został wyraźnie zaobserwowany u kobiet uprawiających aktywność fizyczną w ciąży o umiarkowanym stopniu, do której zaliczamy np. marsz, trucht, pływanie. Co więcej, tego typu aktywność stymuluje do wzrostu sieć naczyń krwionośnych nie tylko w łożysku, ale także w samym zarodku.

Ciężko jednoznacznie stwierdzić, czy konkretna aktywność fizyczna jest mało czy bardzo intensywna – zależy to w dużej mierze od indywidualnego stopnia wytrenowania sprzed zajścia w ciążę u konkretnej kobiety.

Pod warunkiem braku przeciwwskazań lekarskich, nic nie stoi na przeszkodzie, by panie dotychczas prowadzące siedzący tryb życia zaczęły w czasie ciąży regularnie uprawiać spacery. Nawet z pozoru tak niewielki wysiłek przynosi wiele korzyści i matce, i płodowi.

Trening siłowy w ciąży

O treningu siłowym (oporowym) w ciąży często mówi się, że jest szkodliwy. Tak naprawdę odpowiednio prowadzony, może przynosić pozytywne skutki, nieodpowiednio – negatywne. Zależy to oczywiście od rodzaju i intensywności ćwiczeń.

Według badań wielokrotne, zawodowe podnoszenie większych ciężarów stwarza ryzyko samoistnego poronienia i przedwczesnego porodu. Podczas dźwigania wzrasta ciśnienie w jamie brzusznej, a na skutek zwiększonego ciśnienia zmniejsza się przepływ krwi w obrębie narządów miednicy – w tym również w macicy i łożysku. Niedostateczny przepływ krwi utrudnia zaopatrzenie płodu w ważne składniki. Przypuszcza się, że podobny efekt mogą wywoływać ćwiczenia w ciąży angażujące tłocznię brzuszną (np. brzuszki), nie zostało to jednak dotychczas dobrze zbadane.

Ponadto częste podnoszenie dużych ciężarów zwiększa napięcie mięśnia macicy i powoduje jej skurcze, co może doprowadzić do porodu przedwczesnego.  

Z drugiej jednak strony ćwiczenia siłowe zwiększają masę mięśniową. U kobiet ciężarnych o większej masie mięśniowej obserwuje się sprawniejszy łożyskowy transport aminokwasów. Oznacza to, że płód zostaje lepiej zaopatrzony w niezbędne do rozwoju aminokwasy. Szczególne korzystne działanie przypisuje się wspomnianym już ćwiczeniom o niskiej i umiarkowanej intensywności.

Stąd wniosek, że właściwie zaplanowany trening siłowy może dobrze wpłynąć na funkcjonowanie łożyska i rozwijający się płód. Wszystko zależy od tego, kto (a powinien specjalista!) i jak dobierze ćwiczenia.

Podjęcie decyzji o rozpoczęciu aktywności fizycznej w ciąży musi być poprzedzone konsultacją lekarską i zgodą na podjęcie ćwiczeń. Niektóre stany chorobowe mogą być przeciwwskazaniem do podjęcia ćwiczeń i w takim przypadku nawet lekka lub umiarkowana aktywność fizyczna mogą okazać się dla ciąży zagrożeniem.

Źródła:

  1. Kubler JM, Clifton VL, Moholdt T, Beetham KS. The effects of exercise during pregnancy on placental composition: A systematic review and meta-analysis. Placenta. 2022; 117:39-46. doi: 10.1016/j.placenta.2021.10.008
  2. Torbé D., Torbé A., Ćwiek D. Aktywność fizyczna kobiet w ciąży o fizjologicznym przebiegu. Nowa Medycyna 2013; 4:174-179.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Katarzyna Kowalczyk

Magister fizjoterapii, absolwentka studiów podyplomowych na kierunku dietetyka. Pasjonuje się kobiecym zdrowiem. Prowadzi stronę: www.fizjoterapiauroginekologiczna.pl