Przejdź do treści

W poszukiwaniu standardów

Czym są standardy medyczne? Gdzie można je znaleźć i czy zawsze postępowanie zgodnie ze standardami jest słusznym rozwiązaniem? Od czego zacząć poszukiwania?

W przypadku leczenia niepłodności możemy mówić o kilkuset standardach postępowań medycznych w zależności od specyfiki konkretnego kraju. Mimo iż jest ich tak wiele, nie są one wobec siebie sprzeczne. Najpowszechniejsze standardy (np. światowe) są, siłą rzeczy, najbardziej ogólne. Dopiero na poziomie krajowym zyskują uszczegółowienie i uzgadniane są z lokalnym prawem, sytuacją epidemiologiczną, kulturą, potrzebami pacjentów i praktyką lekarzy. Na przykład w przypadku azoospermii światowym standardem postępowania będzie skorzystanie z nasienia dawcy, o ile oczywiście parze zależy na poczęciu i urodzeniu dziecka. Jednak np. w Egipcie zgodnie z wydanymi przez Wielkiego Szejka Egiptu fatwami (pisemnymi opiniami wysokiego uczonego, które wyjaśniają dany problem teologiczny lub etyczny i obowiązują wszystkich zwolenników) dotyczącymi medycyny wspomaganego rozrodu, zapłodnienie in vitro jest dopuszczalne tak długo, jak długo małżonkowie korzystają jedynie z własnych gamet. Tym samym standardem postępowania medycznego w Egipcie stały się wyłącznie homologiczne metody zapłodnienia (para korzysta tylko ze swoich komórek jajowych i plemników), ponieważ poczęcie dziecka zgodnie z religijnymi wytycznymi ma duże znaczenie dla egipskich par. W taki właśnie sposób lokalna kultura, w tym przypadku prawo religijne, może wpływać na treść lokalnych standardów medycznych.

Polskie standardy

W Polsce również mamy lokalne standardy medycyny wspomaganego rozrodu, są one zgodne ze światowymi wytycznymi, choć niektóre zagadnienia są w nich potraktowane bardzo skąpo (np. dawstwo komórek jajowych). Zostały wydane przez Sekcję Płodności i Niepłodności Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego PTG SPiN i przez Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu PTMR. Noszą odpowiednio tytuły „Postępowanie medyczne z niepłodną parą” i „Algorytmy diagnostyczno-lecznicze w niepłodności”. Nie są one obowiązkowe, tzn. nie można prawnie rozliczyć lekarza ze szczegółów ich wykonania lub niewykonania, ale wyznaczają standard prawidłowego postępowania, diagnozowania i leczenia niepłodności w Polsce. Ministerstwo Zdrowia uznało te wytyczne za złoty standard i w trwającym właśnie Programie Refundacyjnym zapisało wymóg ich przestrzegania, ciążący na wszystkich ośrodkach, które biorą udział w programie refundacji.

Dodatkowo w 2004 r. wydano „Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie wybranych patologii wczesnej ciąży oraz postępowania w ciąży po zapłodnieniu in vitro”. To właśnie w tym dokumencie pada słynne zdanie, na które często powołują się ciężarne pacjentki szukające ostatecznego argumentu, który przekona położnika o wystawieniu skierowania na cesarskie cięcie:

„Opieka perinatologiczna nad ciężarnymi po programach zapłodnienia pozaustrojowego, niezależnie od standardów obowiązujących dla fizjologicznej ciąży samoistnej, powinna dodatkowo wyróżniać się [w sposobie zakończenia ciąży]:
– w ciąży wielopłodowej: cięciem cesarskim,
– w ciąży jednopłodowej: zgodnie z sytuacją położniczą, jednak z uwzględnieniem życzenia ciężarnej dotyczącego cięcia cesarskiego”.

Sytuacja pscyhologiczna

Co to oznacza dla pacjentek? Otóż to właśnie, że ich sytuacja psychologiczna oraz towarzyszące im obawy mają znaczenie dla rozwiązania ciąży i powinny być wzięte pod uwagę przez lekarzy położników. Ten standard wyraża też przekonanie, że ciąża osiągnięta w wyniku długich starań jest ciążą szczególnej opieki nad matką i dzieckiem, może towarzyszyć jej wyższy poziom stresu niż przy ciąży pary płodnej i sytuacja ta powinna być potraktowana z całą medyczną powagą, a nie zaliczana do kategorii pacjenckich kaprysów.

[…]

Standardy i co dalej?

Dzięki standardom możemy się dowiedzieć, jakie działania obowiązują w przypadku diagnozowania i leczenia konkretnej przypadłości. Wzbogaca to naszą wiedzę i pomaga zbudować lub wzmocnić kontrolę nad własnym leczeniem, która dla większości pacjentów jest bardzo ważna. Dzięki temu czują się pewniej i chętniej współpracują z lekarzem. Kolejną korzyścią jest porównanie tego, jak być powinno, z tym, jak jest: czy jesteś leczony zgodnie ze standardami? […]

Anna Krawczak

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Najnowsze artykuły