Przejdź do treści

In vitro skuteczną drogą do macierzyństwa

In vitro skuteczną drogą do macierzyństwa
In vitro to technika wspomaganego rozrodu polegająca na zapłodnieniu komórki jajowej w warunkach laboratoryjnych – fot. materiały udostępnione przez Salve Medica

W sytuacji, gdy naturalne metody poczęcia potomstwa są nieskuteczne, a inseminacja nie przynosi rezultatów, kolejnym krokiem w terapii leczenia niepłodności jest zapłodnienie pozaustrojowe.

In vitro to technika wspomaganego rozrodu polegająca na zapłodnieniu komórki jajowej w warunkach laboratoryjnych, a następnie na przeniesieniu powstałego zarodka do jamy macicy. Do przeprowadzenia każdej procedury in vitro niezbędne są dwa elementy biologiczne:

  • komórki jajowe, które są pobrane od kobiety metodą punkcji. Lekarz ginekolog, kontrolując zabieg za pomocą USG, pobiera płyn pęcherzykowy z komórkami jajowymi. Odbywa się to poprzez nakłucie jajników przez sklepienie pochwy. Procedura przeprowadzana jest w znieczuleniu dożylnym. W niektórych przypadkach dodatkowo może być zastosowane znieczulenie miejscowe. Sama punkcja najczęściej jest poprzedzona stymulacją hormonalną, natomiast nie jest to zawsze stosowana praktyka. Wykorzystywana jest ona do zwiększenia produkcji komórek jajowych u kobiet, u których (w sposób naturalny) proces ten jest zaburzony i produkowany materiał jest niewystarczającej jakości;
  • nasienie, oddawane do specjalnie przygotowanego sterylnego pojemnika. W przypadku braku plemników w ejakulacie, może być konieczne przeprowadzenie biopsji jąder (w celu pobrania materiału do zapłodnienia pozaustrojowego), która jest przeprowadzana w znieczuleniu ogólnym. W niektórych sytuacjach biopsję wykonuje się przy użyciu mikroskopu operacyjnego.

Pobrany materiał zostaje przekazany do embriologa, który jest odpowiedzialny za oczyszczenie komórek jajowych, poprawę jakości nasienia, witryfikację oraz przebieg samego procesu zapłodnienia. Samych technik jest kilka i są one uzależnione od parametrów pobranego materiału biologicznego, niezbędnego do zapłodnienia in vitro.

Zobacz też: Problem niepłodności męskiej to fakt czy mit?

Kilka technik zapłodnienia pozaustrojowego

Pierwszą z technik jest metoda IVF – polegająca na umieszczeniu komórki jajowej i nasienia na specjalnej przygotowanej płytce zawierającej medium pozwalające plemnikom (w sposób naturalny) dotrzeć do komórki jajowej i przeniknąć przez jej błonę. Przyjmuje się, że na jeden oocyt powinno być około 100 000 plemników. Embriolog w tej procedurze zapewnia jedynie jak najbardziej sprzyjające warunki do zapłodnienia pozaustrojowego, bez fizycznej ingerencji w materiał biologiczny.

W przypadku, kiedy parametry ilościowe i jakościowe plemników w nasieniu są niewystarczające do przeprowadzenia procedury IVF, wykorzystuje się metodę ICSI. Polega ona na wprowadzeniu do komórki jajowej – przy użyciu specjalnych mikroigieł i manipulatorów, pod powiększeniem mikroskopowym – wyselekcjonowanego plemnika. Zazwyczaj stosuje się powiększenia od 400 do 600 razy, by w sposób kontrolowany zapłodnić komórkę.

Kolejna metoda zapłodnienia, jaką dysponują embriolodzy, to IMSI. Jest to modyfikacja metody ISCI, polegająca na wykorzystaniu większego powiększenia mikroskopowego (sięgającego 6000 razy) do selekcji plemników pod względem ich poprawnej budowy. Samo zapłodnienie odbywa się już pod kontrolą mikroskopu, w powiększeniu od 400 do 600 razy (jak przy ICSI).

Innym procedurą zapłodnienia pozaustrojowego jest metoda PICSI, polegająca na selekcji plemników i ich ocenie morfologicznej, jak i zdolności wiązania z hialuronianem. Plemniki, które wiążą się z hialuronianem, są dojrzałe i gotowe do zapłodnienia komórki jajowej. Cechą świadczącą o takiej dojrzałości jest fakt, że główka plemnika „unieruchamia się” w kontakcie z hialuronianem.

Zobacz też: Pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności. Jak się do niej przygotować?

Innowacyjna metoda selekcji plemników

Do najnowszych zdobyczy embriologii zaliczamy selekcję plemników polem magnetycznym, pozwalającą znacząco zwiększyć szanse na zapłodnienie komórki jajowej. Jest to metoda, która – przy zastosowaniu wysokiej klasy odczynników – pozwala na oddzielenie plemników martwych, z uszkodzonym w dużym stopniu DNA, od plemników prawidłowych oraz tych o niskim stopniu uszkodzenia DNA.

Nasienie przygotowane drogą selekcji w polu magnetycznym charakteryzuje się lepszą jakością i ruchliwością plemników oraz niższym indeksem nieprawidłowej budowy morfologicznej (teratozoospermii).

Metod zapłodnienia pozaustrojowego jest kilka, różnią się od siebie, ale ich nadrzędną wspólną cechą jest jak największa skuteczność.

Rola embriologa jest kluczowa w procesie zapłodnienia pozaustrojowego. To on czuwa nad właściwym rozwojem zarodków i oceną ich jakości. Ważnymi czynnikami (mającymi wpływ na skuteczność zapłodnienia) są doświadczenie i kompetencje embriologa. Daje to coraz większe szanse na to, aby pary borykające się z niepłodnością miały szansę doświadczyć rodzicielstwa.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Ekspert

Mgr Małgorzata Wójt

Kierownik laboratorium embriologicznego, specjalizująca się w procedurach rozrodu wspomaganego. Odbyła szereg szkoleń i warsztatów zarówno w Polsce, jak i na świecie.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.