fbpx
Przejdź do treści

Trudne emocje w leczeniu niepłodności – jak sobie z nimi radzić?

Trudne emocje w leczeniu niepłodności - jak sobie z nimi radzić?
W pracy z emocjami pomocne są ćwiczenia relaksacyjne oraz wizualizacje. – fot.Unsplash

Diagnoza niepłodności, z psychologicznego punktu widzenia, jest sytuacją kryzysową, w której zawodzą dotychczas stosowane środki zaradcze. Bezskutecznym staraniom o dziecko towarzyszy stres, strach, poczucie utraty kontroli, spadek samooceny, zmiany w postrzeganiu siebie i swojego ciała. W związku z tym, że leczenia niepłodności jest czasochłonne i niepewne, powoduje pojawianie się kolejnych kosztów psychologicznych. Stres utrzymuje się stale na podobnym poziomie, nadzieja pojawia się i znika, partnerzy doświadczają frustracji, zniechęcenia, poczucia porażki i utraty sensu życia.

Praca z emocjami w leczeniu niepłodności

Brak akceptacji własnego ciała, utrata zaufania do siebie, złość, czy wstyd zdarzają się częściej u niepłodnych kobiet niż u mężczyzn (albo to kobiety lepiej identyfikują te emocje i bardziej otwarcie je wyrażają). Rozpoznanie i nazwanie emocji jest bardzo ważnym etapem w dążeniu do większej równowagi psychicznej. Z nazwanymi emocjami łatwiej jest pracować, dotyczy to zarówno smutku, bezradności, jak i lęku przed utratą życiowego celu i marzenia jakim jest dziecko.

Kolejny etap to akceptacja sytuacji, w której znajduje się para i pojawiających się w związku z tym emocji. Jest to o tyle ważne, że pozwala na zakończenie walki z rzeczami, na które nie ma się w wpływu, jednocześnie otwierając przestrzeń do zastanowienia się nad możliwym w danej sytuacji działaniem. Akceptując to, że niepłodność nas dotyczy, możemy przestać się obwiniać i skupić się na teraźniejszości – możliwych formach terapii, alternatywnych rozwiązaniach, takich jak adopcja, czy po prostu na pozostałych wartościowych częściach naszego życia, które bardzo łatwo jest stracić z oczu, gdy nasza nadzieja na ciążę znów się zachwiała.

Ważne jest też przyjęcie do wiadomości, że nie ma dobrych i złych emocji, a my, znajdując się w trudnej życiowej sytuacji mamy prawo czuć się tak, jak się aktualnie czujemy. Akceptując nasze przeżycia i realizując wynikające z nich potrzeby, dajemy sobie szansę na osiągnięcie większego spokoju.

W pracy z emocjami pomocne są ćwiczenia relaksacyjne oraz wizualizacje, które pozwalają skupić się na działaniu, albo – wprost przeciwnie – wyciszyć i skupić na bieżącej chwili, nie wybiegając przyszłość, nie analizując. Praktykując ćwiczenia relaksacyjne i wizualizacje możesz odciągnąć od siebie obsesyjne myśli oraz nawiązać lepszy kontakt ze sobą i swoim ciałem.

Przeczytaj uważnie instrukcję, postaraj się zapamiętać kroki lub poproś bliską osobę, by na bieżąco czytała kolejne czynności.

Ćwiczenie 1: rozpoznawanie emocji

W rozpoznawaniu emocji może być pomocna metafora. To ćwiczenia możecie wykonywać wspólnie, niech każde z Was skupi się na własnych odczuciach i przemyśleniach. Później możecie wymienić się doświadczeniami, sprawdzić co widzicie podobnie, a co jest odmienne. Pamiętaj, by podchodzić do wrażeń partnera/partnerki z szacunkiem i zrozumieniem. Czas trwania samodzielnej pracy to około 10 minut.

Potrzebujesz spokojnego, wygodnego miejsca, możesz wykonać je w ciszy lub w towarzystwie ulubionej muzyki. Usiądź, zamknij oczy.

  • Jeśli trudno Ci zrozumieć to, co czujesz, wyobraź sobie to, co Ci obecnie najbardziej zaprząta myśli, nazwij to. Może jest to niepłodność jako choroba, która Cię dotyczy, może jakiś szczególny aspekt starań o dziecko, jakiś element leczenia, trudna sytuacja związana z niepłodnością, która Cię spotkała?
  • Zastanów się jakie jest to, co przed chwilą nazwałaś. Możesz to do czegoś porównać, wyobrazić to sobie jako coś widocznego: przedmiot, zwierzę, zjawisko. Czym jest dla Ciebie ta rzecz? W jakiej części ciała odczuwasz jej obecność? Może jak o niej myślisz odczuwasz napięcie jakichś konkretnych mięśni? Skup uwagę na tej części, weź kilka oddechów, zastanów się w jaki sposób to czujesz. Być może uda Ci się dopasować to odczucie do poprzedniego wyobrażenia, stworzyć dalszy ciąg historii.
  • Możesz spróbować wypisać na kartce cechy tego, co sobie wyobraziłaś, albo to narysować.
  • Jakie emocje czujesz w związku z tym wyobrażeniem? Czy są przyjemne, czy nie? Zanotuj te emocje.
  • Zastanów się w jaki sposób mogłabyś sobie z nimi radzić, gdy pojawią się w przyszłości.

Cokolwiek wyobraziłaś sobie lub poczułaś jest w porządku. To Twoje uczucia i Twoje wyobrażenia, masz do nich prawo.

Ćwiczenie 2: kontakt z ciałem i akceptacja własnych ograniczeń

To ćwiczenie jest skierowane jest do kobiet. Celem ćwiczenia jest skontaktowanie się ze swoimi odczuciami na poziomie fizycznym i z emocjami, jakie temu towarzyszą. Czas trwania to około 15-20 minut.

Podobnie jak w poprzedniej sytuacji potrzebujesz spokojnego, wygodnego miejsca, możesz wykonać je w ciszy lub w towarzystwie ulubionej muzyki. Usiądź, zamknij oczy.

  • Weź 5 głębokich oddechów, wdech przez nos, wydech przez usta.
  • Złącz przed sobą dłonie, skup na nich uwagę. Poczuj, czy są ciepłe, czy zimne, rozluźnione, czy napięte. Jeśli słabo je czujesz, użyj więcej siły. Rozmasuj swoje dłonie. Pomyśl o tym jak wiele czynności wykonują codziennie, jak wiele potrafią.
  • Przejdź do przedramion i ramion, dotykaj ich dłońmi, poczuj mięśnie, ich napięcie.
  • Podobnie zrób ze stopami, łydkami, udami. Pomyśl o sile swoich nóg, o tym, że trzymasz się na nich cały dzień.
  • Dotknij swojego brzucha, zastanów się jaki jest, spróbuj go rozmasować. Co czujesz dotykając swojego brzucha? Jakie masz w stosunku do niego emocje?
  • Pomasuj swoje skronie, weź kilka głębokich oddechów. Pomyśl o tym, co w sobie lubisz, za co cenisz siebie. Jeśli czujesz się na siłach – powiedz to sobie na głos. Postaraj się wybaczyć swojemu ciału jego ograniczenia, poczuć, że są one tylko częścią
    Ciebie, nie definiują Cię.
  • Podziękuj sobie za poświęcony sobie czas, kiedy będziesz gotowa – otwórz oczy.

Ćwiczenie 3 lista wartości i marzeń

Jednym z najsilniejszych kosztów psychologicznych leczenia niepłodności jest to, że osoby starające się o dziecko podporządkowują całe swoje życie tym staraniom – porzucają swoje wcześniejsze zainteresowania, izolują się od przyjaciół, zaniedbują pozostałe zajęcia i pasje. To z kolei prowadzi do rosnącego poczucia osamotnienia, niezrozumienia, krzywdy. Obsesyjne myślenie o dziecku i przepowiadanie najgorszych scenariuszy odbiera nam całą radość z życia i kładzie się cieniem na naszej relacji z partnerem/partnerką.

Pozornie prostą rzeczą, którą możecie zrobić razem, by zbliżyć się do innych sfer życia  jest lista wartości, którymi się kierujecie i marzeń lub planów, które chcielibyście zrealizować. Na szczycie listy z pewnością znajdzie się rodzina, macierzyństwo, dziecko. Sens tego ćwiczenia polega na tym, żeby do szczytu listy się nie ograniczyć. Jeśli trudno Wam znaleźć cokolwiek, co byłoby ważne i dawało radość i poczucie spełnienia, zacznijcie od drobnych rzeczy. Pracujcie nad listą razem lub oddzielnie. Jeśli pracujecie oddzielnie, znajdźcie czas na rozmowę o tym, do czego doszliście i znalezienie punktów wspólnych. Czas trwania ćwiczenia to około 30 minut.

Wypiszcie:

  • 3 rzeczy, które sprawiają Wam przyjemność (zacznijmy od wyjścia do teatru, obiadu poza domem, czy obejrzenia dobrego filmu).
  • 3 rzeczy, które chcielibyście zrobić w życiu
  • 3 marzenia, które zawsze chcieliście zrealizować
  • 3 miejsca, które chcielibyście odwiedzić (Osiągalne! To może być wyjście na spacer do lasu lub nowa kawiarnia)
  • 3 wartości poza rodziną i rodzicielstwem, które są dla Was ważne

Zastanówcie się, czy któraś z tych rzeczy jest możliwa do realizacji w najbliższym czasie. Jeśli tak – zaplanujcie to. To ważne, żeby trzymać się planu. Być może któreś z Was czuje całkowitą niechęć do jakiejkolwiek aktywności. W niektórych sytuacjach warto się przemóc, zaplanować coś i zrealizować to mimo wszystko – potraktujcie to jako lekarstwo.

Zastanówcie się w jaki sposób możecie realizować w swoim życiu ważne dla Was wartości jeszcze w trakcie trwania leczenia.

Profesjonalna pomoc

Jeśli strach i smutek są silne i utrzymują się stale przez długi czas, warto zastanowić się nad konsultacją ze specjalistą. Wiele gabinetów i centrów psychologicznych prowadzi terapię skierowaną do osób borykających się z niepłodnością. Są terapeuci i terapeutki, którzy specjalizują się we wspieraniu osób starających się o dziecko. Nie musimy ze wszystkim radzić sobie same, proszenie o pomoc jest wyrazem siły, nie słabości!

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka, redaktorka prowadząca Magazyn ChBR. Po godzinach trenuje Roller Derby, fotografuje i opiekuje się kotami.