Przejdź do treści

Selfie

Kultura i związane z nią społeczeństwo podlegają ciągłym zmianom, nie są trwałe i niezmienne. Kultura, wraz z jej wartościami, założeniami oraz obawami ściśle wiąże się z funkcjonowaniem i życiem wewnętrznym jednostki.

Ostatnich kilkadziesiąt lat, rzeczywistość powojenna wraz z poprawiającymi się warunkami bytowymi, zmiany obyczajowe, które przyszły po okresie ograniczeń i restrykcji, to czas jednostki. Indywidualizm, dbałość o własny interes, ale też wizerunek, nieznany w historii natychmiastowy dostęp do informacji i w konsekwencji autoprezentacji zostały nazwane „epidemią narcyzmu”. [1]

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Narcyzm jako zaburzenie znane jest od dawna, natomiast wraz z rozwojem mediów oraz ogólną poprawą jakości życia, termin ten nabiera nowego znaczenia. Przyglądając się bliżej temu, czym jest narcyzm, możemy dostrzec indywidualne cierpienie przykryte płaszczem wielkościowych fantazji, ale również jak niezwykłym zmianom podlega nasze społeczeństwo. Narcyzm związany jest z miłością do samego siebie i przesadnym skupieniem na sobie. Socjologicznie natomiast narcyzm może być rozumiany jako rozbicie relacji, brak więzi, czy niezależność finansowa. [2]

Okazuje się, że mit Narcyza, na którym Freud oparł swoją teorię zaburzeń związanych z nadmierną miłością do siebie, wiąże się z krańcowymi trudnościami w tworzeniu relacji. Narcyz miał być tak piękny, że kochały się w nim wszystkie nimfy leśne. On jednak nie był w stanie zrozumieć, dlaczego i pragnął przede wszystkim być sam. Dalej mit podaje, że Narcyz zakochał się we własnym odbiciu, ale nie mogąc osiągnąć tego, czego najbardziej pragnął, umarł z rozpaczy i tęsknoty.

Rozważania o zaburzeniach narcystycznych zmieniały się na przestrzeni dziesięcioleci. Pierwotnie Freud przypisywał je przede wszystkim kobietom oraz ich zazdrości o męską część CIała – penisa. Stąd też płynął wniosek podtrzymywany przez innych badaczy, że narcyzm cechuje się deficytem oraz palącym pragnieniem osiągnięcia tego, co jest niemożliwe. Jest to zaburzenie związane z tworzeniem iluzji, czasem tak silnej, że wydaje się być prawdą, bez której nie sposób żyć.

Narcyzm jest tworzeniem iluzji na własny temat. Iluzji tak silnych, że sami zaczynamy w nie wierzyć. Każda natomiast próba konfrontacji z rzeczywistością odbierana jest jako naruszająca spokój i prowadząca do wewnętrznego rozpadu.
 
Współczesny Narcyz
 
Czy nie można się jednak zastanawiać, co nagannego jest w samodzielności finansowej czy budowaniu własnego wizerunku? Rzeczywistość często jest taka, że od autoprezentacji zależy nasz sukces. Mamy niewiele czasu, decyzje podejmujemy szybko, dlatego też trzeba się wybić, żeby zostać zauważonym. Trzeba też dbać o własny interes, grzecznie i stanowczo; tego staramy się uczyć dzieci od przedszkola. Narcyzm jest doświadczeniem rozwojowym, każdy z nas co jakiś czas doświadcza narcystycznego zranienia. Czym więc charakteryzuje się narcyzm niszczycielski, przed którym trzeba się chronić?

Media dostarczają nam licznych przykładów. W zasadzie trudno sobie wyobrazić, że możliwe jest osiągnięcie sukcesu w show biznesie bez osobowości z wyraźnym rysem narcystycznym[3]. A mimo to niektórzy celebryci potrafią zadziwić. Inni natomiast przerazić. Znane i nierzadkie są przypadki budowania swojego wizerunku poprzez zalewanie mediów społecznościowych fotografiami swojego nagiego ciała. Dla wielu jest to w ogóle początek kariery. Ale narcyzm bywa też znacznie groźniejszy i okrutny. Badania pokazują, że osoby o osobowości narcystycznej widzą próby stawiania im granic jako zniewagę, na która reagują wściekłością i agresją. Tak właśnie zachował się Alec Baldwin poproszony o wyłączenie ipada podczas lotu samolotem. Nie tylko się obraził i groził obsłudze, ale postanowił kontynuować grę na tablecie w toalecie samolotu, lekceważąc zasady bezpieczeństwa obowiązujące w powietrzu.

Nie trzeba jednak szukać osób o osobowości narcystycznej za oceanem. Osoby szczególnie silnie narcystyczne mogą pełnić ważne funkcje zawodowe, z łatwością osiągają sukces, bardzo dobrze sobie radzą, zwłaszcza na początku kariery. Mogą się też wydawać świetnymi partnerami – odważni, pewni siebie ludzie „skazani na sukces”. Często mamy wrażenie, że są to osoby czarujące, uwodzące niemal swoją osobowością. Na początku. Z czasem jednak okazuje, że to, co wydawało się cenną umiejętnością budowania własnego wizerunku, jest w gruncie rzeczy patologicznym skupieniem się na sobie.

Trudno więc sobie wyobrazić, żeby osoba o silnych cechach narcystycznych miała zdolność tworzenia głębokiej i trwałej relacji.

Kolejne badania pokazują, że wzrasta ilość osób spełniających kryteria diagnostyczne narcystycznego zaburzenia osobowości, zwłaszcza wśród młodych ludzi. [4] Selfie wydaje się być nadzwyczaj trafnym symbolem współczesności – jestem tym, kim chcę być. Instagram poprawi jakość zdjęcia, nieprzychylny komentarz na facebooku można usunąć, nie trzeba się szczególnie kontrolować wchodząc na snapchat, ponieważ po chwili i tak słowo pisane przestaje być widoczne. Diagnoza epidemii narcyzmu nie wydaje się być przesadzona. I tylko niepokoi pytanie, kim jesteśmy bez selfie, retuszu i trzystu znajomych na facebooku.
 
[1] Twenge Jean,  Campbell W. Keith, The narcissistic epidemic. Living in the age of entitelment. 2009.
[2]http://www.academia.edu/5546544/A_Critical_Evaluation_of_Narcissism_from_Psychoanalytical_and_Psychosocial_Perspectives
[3] http://www.csub.edu/~cgavin/GST153/CelebrityStudy.pdf
[4] https://www.psychologytoday.com/blog/the-narcissism-epidemic/200905/is-there-epidemic-narcissism-today

——————————————————–
Katarzyna Mirecka – studia psychologiczne ukończyła na Uniwersytecie Nottingham (Wielka Brytania). Jest członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego (BPS) oraz Polish Psychologists Association (PPA) w Wielkiej Brytanii.

Doświadczenie zawodowe zdobywała na stażach klinicznych w Instytucie Psychiatrii i Neurologii, w Domu Samotnej Matki i Dziecka w Warszawie oraz w praktyce prywatnej.

Współpracuje z portalami parentingowymi i Stowarzyszeniem Nasz Bocian w zakresie pomocy psychologicznej dla osób doświadczających niepłodności.

Prowadzi terapię indywidualną i grupową osób dorosłych. Pracuje z osobami przeżywającymi kryzys, doświadczającymi depresji, lęku, trapią ich natrętne myśli, mają objawy somatyczne, których podłoże nie ma wyraźnego medycznego podłoża, mają trudności w relacjach z innymi, nie są zadowolone z jakości swoich związków, czują że ich potencjał jest zahamowany. Więcej informacji na stronie: www.psychoterapia-mj.pl

E-wersja magazynu Chcemy Być Rodzicami do kupienia tutaj!

Katarzyna Mirecka

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.