fbpx
Przejdź do treści

Rozszerzone badanie nasienia – co obejmuje i kiedy je wykonać?

rozszerzone badanie nasienia
fot. Pixabay

Badanie nasienia to jedno z podstawowych badań w diagnostyce męskiej niepłodności. Czemu służy rozszerzone badanie nasienia i jakich informacji dostarcza?

Ogólne badanie nasienia powala na ocenę liczby plemników, ich jakości i aktywności zgodnie z normami ustalonymi przez Światową Organizacją Zdrowia (WHO).

Dzięki podstawowym testom można opisać ogólne parametry nasienia: czas upłynnienia, objętość, lepkość, wygląd ejakulatu, pH, odsetek żywych i ruchliwych plemników, liczbę plemników na 1 ml nasienia, ogólną liczbę plemników w ejakulacie, obecność i ewentualnie stopień aglutynacji (zgrupowania) plemników.

Prawidłowe parametry nasienia, czyli jakie?

Parametry nasienia ustalone w 2010 r. przez WHO:

  • Objętość ejakulatu ≥ 1,5 ml
  • Całkowita liczba plemników w ejakulacie ≥ 39 mln
  • Koncentracja plemników (liczba plemników w 1 ml nasienia) ≥ 15 mln
  • Ogólny odsetek ruchliwych plemników (ruch postępowy i niepostępowy) ≥ 40%
  • Odsetek plemników o ruchu postępowym ≥ 32%
  • Żywotność plemników (odsetek plemników żywych) ≥ 58%
  • pH ≥ 7,2
  • Morfologia plemników (odsetek plemników o całkowicie prawidłowej budowie) ≥ 4%

Rozszerzone badanie nasienia

W skład rozszerzonego badania nasienia wchodzi między innymi:

  • Badanie SCD
    Test ten pomaga wykryć zwiększoną fragmentację materiału genetycznego w plemnikach.
  • Badanie MSOME
    Test nasienia MSOME (ang. Motile Sperm Organelle Morphology Examination) to badanie morfologii plemników pod dużym powiększeniem.
  • Test HBA
    Pozwala ocenić dojrzałość i funkcjonalność plemników. W teście HBA plemniki prawidłowe łączą się z kwasem hialuronowym i dzięki temu można je odróżnić od nieprawidłowych. Negatywny wynik testu HBA świadczy o zaburzeniu rozwoju plemnika i braku receptorów koniecznych do wiązania plemnika z komórką jajową.
  • Badanie chromatyny plemnikowej
    Wskazuje na procent uszkodzenia chromatyny (DNA) w plemniku, co w konsekwencji może utrudniać zapłodnienie lub dalszy rozwój zarodka.
  • Badanie fruktozy z plazmie nasienia
    Fruktoza jest wydzielana przez pęcherzyki nasienne, których wydzielina jest głównym składnikiem nasienia. Ilość fruktozy w nasieniu odzwierciedla jakość pracy pęcherzyków nasiennych. Zbyt mała ilość fruktozy w nasieniu może być związana z niedoborem testosteronu, infekcjami pęcherzyków nasiennych lub ich wrodzony brakiem.
  • Badanie kwasu cytrynowego w plazmie nasienia
    Kwas cytrynowy jest wydzielany przez prostatę. Niedostateczne jego wydzielanie może mieć miejsce w przypadku stanu zapalnego prostaty. Uważa się, że kwas cytrynowy może mieć wpływ na funkcjonowanie i budowę morfologiczną plemników.
  • Badanie protaminacji chromatyny w plemnikach
    Białka histonowe występują w każdej komórce organizmu, a ich zamiana w protaminy następuje jedynie w plemnikach – wynika to z konieczności mocnego skondensowania materiału genetycznego. Test protaminacji ocenia, czy nastąpiła zamiana białek histonowych na protaminy w jądrach komórkowych plemników.
  • Badanie α-glukozydazy obojętnej (NAG) w plazmie nasienia
    Ocena ilości NAG w nasieniu pozwala określić, czy powodem braku plemników jest niedrożność nasieniowodów, czy też brak ich produkcji w najądrzach, co różnicuje możliwości leczenia.
  • Biopsja jąder
    Biopsję jąder wykonuje się w celu diagnostyki zaburzeń związanych z produkcją plemników. U mężczyzn ze stwierdzonym brakiem plemników w nasieniu biopsja może wyjaśnić przyczyny niepłodności.
  • MAR Test
    To badanie służy do wykrywania przeciwciał przeciwplemnikowych w nasieniu lub surowicy krwi. Przeciwciała produkowane przez organizm mężczyzny, przeciwko własnym plemnikom, powodują spadek ruchliwości i penetracji.
  • Posiew nasienia z antybiogramem
    Jest to badanie mikrobiologiczne pozwalające na stwierdzenie obecności bakterii w próbce nasienia. Dzięki temu testowi można określić, która bakteria wywołuje infekcję w męskim układzie płciowym, a następnie na podstawie antybiogramu dobrać właściwie leczenie.
  • Test swim-up – test migracyjny
    Pozwala na ocenę zdolności poruszania się plemników pomiędzy różnymi środowiskami. Na podstawie testu ocenia się przydatność plemników przy planowanym zabiegu inseminacji domacicznej. Obniżona zdolność migracji, wskazuje na obniżoną zdolność zapłodnienia przez plemniki

Rozszerzone badanie nasienia – wskazania i przygotowanie

Wskazaniami do rozszerzonego badania nasienia są poronienia partnerki, przygotowania do procedur typu in vitro, wiek mężczyzny powyżej 40 lat, palenie tytoniu oraz praca w niekorzystnych warunkach (z chemikaliami, promieniowaniem jonizującym i w wysokich temperaturach)

Warto pamiętać, że odpowiednie przygotowanie do badania ma bezpośredni wpływ na wiarygodność testu. Przynajmniej tydzień przed badaniem należy prowadzić zdrowy tryb życia, odstawić używki, takie jak papierosy i alkohol. Przed zaplanowanym badaniem zaleca się zachowanie 2- lub -dniowej abstynencji seksualnej.

Podczas wizyty w klinice pacjent otrzymuje klucz do specjalnego pokoju, w którym może oddać próbkę nasienia. Nasienie oddaje się bezpośrednio do sterylnego pojemnika otrzymanego wcześniej w laboratorium. W klinice dostępne są również prezerwatywy, które umożliwiają oddanie nasienia podczas stosunku płciowego.

Zaleca się, aby nasienie oddać w klinice. Jeżeli nie ma takiej możliwości, próbkę można oddać również w domu. Trzeba jednak pamiętać, że musi ona być dostarczona do kliniki maksymalnie w ciągu 60 minut. Próbkę należy przechowywać w temperaturze 37 stopni, chroniąc przed światłem.

Źródło: InviMed, Salve Medica, Invicta

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Anna Wencławska

Redaktorka serwisu Chcemy Być Rodzicami. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.