fbpx
Przejdź do treści

Relaksyna w ciąży – jak hormony wpływają na układ ruchu przyszłej matki?

relaksyna w ciąży
fot. 123rf.com

Relaksyna jest hormonem wytwarzanym w czasie ciąży przez ciałko żółte i łożysko. Poziom relaksyny wzrasta już na wczesnym etapie ciąży i osiąga szczyt około 12. tygodnia. Po tym czasie zaczyna stopniowo spadać i osiąga wartość około 50% wartości szczytowej między 17. a 24. tygodniem ciąży. Od tego czasu utrzymuje stabilny poziom do końca ciąży.

Rola relaksyny w ciąży

Relaksyna w ciąży pełni kilka ważnych funkcji:

  • stymuluje wzrost macicy,
  • wpływa na pracę układu sercowo-naczyniowego oraz nerwowego,
  • przebudowuje błony płodowe i kanał rodny.

Z punktu widzenia fizjoterapeuty właśnie owa przebudowa kanału rodnego jest niezwykle ważna. Zachodzi ona bowiem na drodze zmian w układzie mięśniowo-szkieletowym, w którym – na skutek wysokiego poziomu relaksyny – dochodzi m.in. do zmniejszenia napięcia tkanek miękkich.

Przez zmniejszone napięcie tkanek miękkich rozumiemy rozluźnienie mięśni, ścięgien i więzadeł. W czasie ciąży ma ono na celu poprawę ruchomości w stawach miednicy, by umożliwić dziecku przyjście na świat drogami natury.

Wpływ relaksyny na układ mięśniowo-szkieletowy w ciąży

Relaksyna nie działa jednak tylko i wyłącznie na struktury miednicy. Krąży ona po całym organizmie, dociera więc również do innych, bardziej odległych części ciała. Wpływa na pracę wszystkich tych tkanek, w obrębie których znajdują się jej receptory. Udowodnionio, że więzadło krzyżowe przednie (ACL), odpowiadające za stabilizację stawu kolanowego, takie receptory posiada.

Wysoki poziom relaksyny = wyższe ryzyko urazu

Przy podniesionym poziomie relaksyny ACL ulega rozluźnieniu, przestaje więc spełniać właściwie swoją funkcję. Co za tym idzie – rośnie ryzyko urazu stawu kolanowego.

Na czas ciąży zaleca się zaprzestanie podejmowania aktywności fizycznej, która wiąże się z większym prawdopodobieństwem upadku. Do dyscyplin sportowych, które są obarczone takim ryzykiem i z tego powodu są przeciwwskazane w ciąży, należą m.in.: sporty kontaktowe (czyli takie, które wymagają bezpośredniego fizycznego kontaktu między zawodnikami, np. koszykówka, piłka ręczna), jazda na nartach, jazda na łyżwach, jazda konna.

Większość przyszłych matek jest świadoma tego, że upadek w ciąży może być niezwykle niebezpieczny dla płodu. Rzadko jednak w rozmowach z kobietami ciężarnymi porusza się kwestię bezpieczeństwa ich samych.

Wysoki poziom relaksyny w ciąży zwiększa ryzyko powstania urazu w układzie mięśniowo-szkieletowym kobiety. Biorąc za przykład osłabioną pod wpływem działania hormonu funkcję więzadła krzyżowego przedniego w stawie kolanowym, wysoce prawdopodobne jest wystąpienie poważnej kontuzji kolana, np. jego skręcenia lub zwichnięcia.

Aktywność fizyczna zalecana w ciąży

Mając na uwadze działanie hormonów w czasie ciąży – zwłaszcza relaksyny – warto wybrać takie dyscypliny sportowe, w których ryzyko wystąpienia urazu jest niewielkie. Szczególnie zalecanymi, bezpiecznymi formami aktywności fizycznej w ciąży są: joga, pilates, pływanie i jazda na rowerze stacjonarnym.

Przed podjęciem wszelkich ćwiczeń w ciąży należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem prowadzącym, który wykluczy obecność jakichkolwiek przeciwwskazań.

Źródła:

Fitzgerald C.M, Segal N.A.; Musculoskeletal Health in Pregnancy and Postpartum; Springer International Publishing Switzerland; 2015.
Fuerst N., Adamczewska K.; Znaczenie aktywności fizycznej i zalecane formy ćwiczeń ruchowych u kobiet w ciąży; Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna; 2017; 16(3); str. 139-151.
George A.F., Bagnell C.A.; Relaxin; Encyclopedia of Reproduction (Second Edition); 2018; 2; str. 591-596.
Uznańska A.; Bezpieczna aktywność fizyczna kobiet w ciąży; Aktywność Ruchowa Ludzi w Różnym Wieku; 2015; 3(27); str. 47-52.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Katarzyna Kowalczyk

Magister fizjoterapii, absolwentka studiów podyplomowych na kierunku dietetyka. Pasjonuje się kobiecym zdrowiem. Prowadzi stronę: www.fizjoterapiauroginekologiczna.pl