fbpx
Przejdź do treści

Starasz się o dziecko? Poznaj prawa, które przysługują kobietom w ciąży!

Kobieta caluje niemowlę
fot. Pixabay

Korzystanie ze świadczeń zdrowotnych poza kolejnością i bez ubezpieczenia, opieka laktacyjna oraz bezpłatne wsparcie prawne – to tylko niektóre z katalogu świadczeń, które przysługują kobietom w ciąży. Co jeszcze znalazło się na tej liście?

Możesz korzystać ze świadczeń bez ubezpieczenia

W czasie ciąży, porodu i przez pierwsze sześć tygodni połogu nie trzeba być ubezpieczonym, by móc korzystać ze świadczeń w ośrodkach medycznych finansowanych z budżetu państwa. Aby odbyć wizytę u lekarza danej specjalizacji lub skorzystać z opieki szpitalnej, wystarczy okazać:

  • zaświadczenie o ciąży wystawione przez ginekologa lub lekarza pierwszego kontaktu,
  • skierowanie (jeśli jest niezbędne),
  • dokument tożsamości.

Nie musisz czekać w kolejce do specjalisty

Gdy jesteś w ciąży, nie musisz obawiać się wielomiesięcznego czekania na wizytę u endokrynologa, kardiologa i  stomatologa. Zgodnie z przepisami, które obowiązują od 2017 r., do lekarzy tych powinnaś zostać przyjęta tego samego dnia lub najpóźniej w ciągu 7 dni roboczych. Aby skorzystać z tej możliwości, potrzebujesz jedynie zaświadczenia o ciąży (wraz z informacją, który to tydzień) wystawionego przez ginekologa. Odmowę wyznaczenia krótkiego terminu wizyty można zaskarżyć do regionalnego oddziału NFZ.

Masz prawo do bezpłatnych porad prawnych

Zgodnie z ustawą o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, która weszła w życie 1 stycznia 2017 r. , kobiety w ciąży mają prawo uzyskać nieodpłatne wsparcie prawne w zakresie praw rodzicielskich i uprawnień pracowniczych.

Adresy ośrodków, które udzielają takiej pomocy, dostępne są na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości.

Możesz (i powinnaś!) robić przerwy w pracy

Jak wynika z aktualnego wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią, kobiety te nie mogą pracować w pozycji siedzącej dłużej niż 50 minut w każdej godzinie pracy. W przypadku 8-godzinnego dnia pracy konieczne jest więc zapewnienie ciężarnej ośmiu 10-minutowych przerw, które wliczają się do czasu pracy. Jeśli na stanowisku pracy, na którym pracuje kobieta w ciąży, używane są monitory ekranowe, czas pracy nie może przekraczać 8 godzin.

Możesz skorzystać ze wsparcia psychologicznego

W sytuacji niepowodzenia położniczego (gdy dojdzie do poronienia lub martwego urodzenia) bądź gdy dziecko przyjdzie na świat bardzo wcześnie lub/i z wagą urodzeniową poniżej 1500 g, kobiecie przysługuje wsparcie psychologiczne.

Ponadto jeśli młoda mama doświadcza depresji porodowej, może bez skierowania zgłosić się do poradni psychiatrycznej, która ma podpisaną umowę z NFZ. Zgodnie z przepisami, powinna zostać przyjęta  bez kolejki – w ciągu maksymalnie 7 dni roboczych od zapisu.

Możesz ubiegać się o opiekę laktacyjną

Karmienie piersią w początkowym okresie opieki nad noworodkiem nie zawsze jest łatwe. Gdy doświadczysz trudności, możesz poprosić personel medyczny o odpowiednią pomoc. Położna lub doradczyni laktacyjna powinny udzielić ci porad w zakresie prawidłowej laktacji oraz sposobów na przystawienie noworodka do piersi.

Masz prawo stworzyć swój plan porodu

Plan porodu to dokument, w którym wspólnie z medykiem prowadzącym ciążę – lekarzem lub położną – określasz swoje oczekiwania dotyczące porodu. Odnoszą się one do etapów porodu i aspektów opieki okołoporodowej – takich, jak metody łagodzenia bólu czy nacięcie krocza. Punkty planu są, oczywiście, weryfikowane przez okoliczności, które pojawiają się podczas porodu. Dokument ten jest jednak niezwykle ważny, by poród był wydarzeniem jak najmniej uciążliwym. Plan porodu powinien zostać włączony do dokumentacji medycznej. Wzory takiego dokumentu można znaleźć na stronach szpitali.

Masz prawo do intymności w czasie porodu

Zgodnie z treścią art. 22 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ciężarna ma prawo wymagać, by w sali porodowej był obecny tylko personel medyczny, który jest niezbędny do odbioru porodu. Jeśli lekarzom mieliby w tym czasie towarzyszyć studenci, konieczne jest uzyskanie zgody rodzącej. Wyjątkiem od tej reguły są szpitale kliniczne, których zapis ten nie obowiązuje.

Twój partner lub doula mogą wesprzeć cię podczas porodu

Kobieta ma prawo zażądać, by podczas porodu oraz w gabinecie lekarskim towarzyszył jej ktoś bliski: małżonek, osoba pozostająca we wspólnym pożyciu, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciel ustawowy lub dowolna osoba wskazana przez ciebie (np. doula).

Personel medyczny może jednak nie zgodzić się na obecność osoby bliskiej, gdy zachodzi obawa o bezpieczeństwo zdrowotne pacjentki. Odmowę taką należy zanotować w dokumentacji medycznej.

Twoją ciążę może poprowadzić położna

Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, masz prawo poprosić, by poprowadziła ją położna o odpowiednich kwalifikacjach. Taką możliwość zapewniają regulacje prawne, które weszły w życie przed rokiem.

Prowadzenie ciąży przez położną wygląda tak samo, jak wtedy, gdy opiekuje się tobą ginekolog. Z wykwalifikowaną położną można konsultować kolejne etapy ciąży, rozwój płodu, analizować wyniki badań i zasięgać porady na temat łagodzenia dolegliwości ciążowych. Wspólnie z nią przygotujesz także plan porodu.

Jeśli jednak pojawią się komplikacje, prowadzenie ciąży przejmie ginekolog.

Źródło: zdrowie.pap.pl

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.