Przejdź do treści

Pierwszy EndoMarsz w Polsce – kobiety chore na endometriozę wyjdą na ulicę

Pierwszy EndoMarsz w Polsce - kobiety chore na endometriozę wyjdą na ulicę
30 marca na całym świecie odbywają się marsze kobiet chorych na endometriozę. – fot.EndoMarsz

Leczenie endometriozy w Polsce najczęściej odbywa się w prywatnych klinikach. Brakuje specjalistów dostępnych na NFZ, leczenie w ramach ubezpieczenia nie jest dostępne, kolejki ciągną się w nieskończoność.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zobacz też: 4 badania za pomocą których wykryjesz endometriozę

EndoMarsz

30 marca na całym świecie odbywają się marsze kobiet chorych na endometriozę. Celem akcji jest podnoszenie świadomości społecznej na temat tej choroby, walka o refundację leczenia i większą dostępność badań diagnostycznych. EndoMarsz to również wyraz solidarności między kobietami cierpiącymi na endometriozę.

Zobacz też: Operacja endometriozy i co dalej?

– EndoMaszerujemy, ponieważ choroba, która została opisana jako bardziej bolesna niż poród, która jest jednym z najczęstszych powodów hospitalizacji ginekologicznej, której można zapobiec prawie tak łatwo jak cukrzycy nie powinna być ignorowana przez środowisko medyczne. Diagnozowanie tej choroby nie powinno trwać 10 lat. To jest jedna z najpowszechniej występujących chorób kobiet i dziewcząt. Przez  rozwlekające się na lata badania diagnostyczne endometrioza powodują wiele cierpienia. Długi proces diagnostyczny prowadzi do możliwego do uniknięcia postępu choroby, utraty płodności i nieodwracalnych uszkodzenie organów wewnętrznych. Nieleczona endometrioza to również stracone życiowe szansy, ból uniemożliwia działanie. Endometrioza dotyczy 200 milionów kobiet i dziewcząt na całym świecie. One zasługują na coś lepszego piszą na swojej stronie członkinie Endomarch US, które w 2014 roku  w Stanach Zjednoczonych zorganizowały pierwszy marsz świadomości endometriozy. Nazywają endometriozę jednym z najpilniejszych, ale ignorowanych kryzysów zdrowia publicznego w naszych czasach.

Przeczytaj wywiad z lekarzem specjalizującym się w leczeniu endometriozy.

W tym roku do akcji dołącza Polska

Endomarsz wyruszy 30 marca o godzinie 14 spod Kolumny Zygmunta w Warszawie. Na zorganizowanym na Facebooku wydarzeniu organizatorki zachęcają kobiety do organizacji podobnym wydarzeń w innych polskich miastach.

W wywiadzie dla Wysokie Obcasy Anna Janocha, założycielka grupy Endometrioza, organizatorka polskiej edycji EndoMarszu powiedziała: – Nie chciałam dłużej słuchać, że endometrioza to uroda kobiet albo że taka choroba nie istnieje. Grupa jest miejscem, w którym każda chora może się podzielić swoją historią, znaleźć informację o chorobie, dostać wsparcie. I dowodem na to, że są nas tysiące.

O akcji #muszeprywatnie i kosztach leczenia endometriozy w Polsce pisaliśmy tutaj.

– Większość z nas leczy się prywatnie, bo specjalistów na NFZ ciągle brakuje, kolejki do lekarzy ciągną się w nieskończoność. W międzyczasie prywatnych klinik przybywa, co potwierdza, że potrzeba na rynku jest ogromna. Wiadomo, że kobiety pozostawione bez wyboru zapłacą każdą cenę, byle poczuć się lepiej. Nie może tak dłużej być, chcemy, by nas zauważono – mówiła Anna Janocha. Polskie pacjentki piszą w mediach społecznościowych o kosztach leczenia endometriozy używając hasztaga #muszeprywatnie. Kwoty, które pojawiają się w postach dochodzą do 30000 złotych.  

E-wydanie Magazynu Chcemy Być Rodzicami znajdziesz tutaj.

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Padma Lakshmi opowiada o życiu z endometriozą. „Ból nie do opisania”

Padma Lakshmi o endometriozie
"Ból, który przeżywałam podczas miesiączki był nie do opisania" - wyznaje Padma Lakshmi – fot. Facebook @padmalakshmi

Nie wszyscy znani i lubiani wypowiadają się na temat dręczących ich dolegliwości czy chorób. Jednak jest ich coraz więcej. Padma Lakshmi, amerykańska modelka, aktorka, producentka i prezenterka (Top Chef) zdecydowała się opowiedzieć o endometriozie. W ten sposób chce pomóc kobietom, które „cierpią w ciszy”.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Kilkanaście lat temu aktor znany z filmu „Powrót do przeszłości” Michael J. Fox zdecydował się powiedzieć publicznie o tym, że jest chory na Parkinsona.

Dzisiaj, 25 lat od diagnozy – lekarze przepowiadali, że będzie mógł pracować najwyżej 10 lat – Michael ma się dobrze i nadal pracuje. Za jego przykładem idą inni (Lady Gaga – fibromialgia, Selena Gomez – toczeń), całkiem niedawno Selma Blair (Legalna Blondynka, Hellboy) w intymnym wywiadzie opowiedziała o swoich zmaganiach ze stwardnieniem rozsianym.

Zobacz też:  Lena Dunham usunęła macicę. Zdradziła, dlaczego zdecydowała się na ten trudny krok

Padma Lakshmi o endometriozie

Lena Dunham (Dziewczyny) była pierwszą aktorką, która przyznała, że cierpi na endometriozę, podobnie jak Daisy Ridley (Gwiezdne wojny).

Padma Lakshmi już dawno udowodniła, że nie boi się kontrowersyjnych tematów i tym opowiada o swoich zmaganiach z endometriozą, na którą także cierpiała jej mama. „Od najmłodszych lat widziałam, jak moja mama żyje z bólem, dlatego myślałam, że to normalne, nie zastanawiałam się nad tym, że może to być objaw choroby. Diagnozę usłyszałam w wieku trzydziestu paru lat i była to duża ulga” – mówi aktorka.

I chociaż – jak przyznaje – nie ma lekarstwa na tę chorobę, są już terapie, które mogą zmniejszać objawy – od terapii hormonalnej, odpowiednich środków przeciwbólowych czy zabiegów chirurgicznych.

Ból, który przeżywałam podczas miesiączki był nie do opisania, a oprócz tego bolał mnie kręgosłup, miałam problemy z przemianą materii, bolesne skurcze, dokuczała mi migrena, wymiotowałam wspomina.

Zobacz też: Gwiazdy z endometriozą. Poznaj ich historie

Pokonać tabu

Padma Lakshmi pracuje także dla Amerykańskiej Fundacji Endometriozy i pomaga zebrać środki na badania umożliwiające lepsze poznanie tej choroby.

Autorka bestsellerowej książki „Love, loss and what we ate” mówi: „Nigdy nie było moją intencją mówienie o tak intymnych problemach, ale chciałabym, żeby nowa generacja kobiet nie musiała przechodzić przez to, co ja.

Powinniśmy zmienić postrzeganie miesiączki przez społeczeństwo i tego, co wiąże się z naszym kobiecym zdrowiem – ten temat nie może być żadnym tabu, ponieważ to my rodzimy dzieci”.

Tu kupisz najnowsze e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Źródło: cosmopolitan.com, yahoo.com

Iza Farenholc

Dziennikarka i redaktorka. Pracowała jako redaktor naczelna w magazynie dla rodziców Gaga oraz współpracowała m.in. z magazynami Zwierciadło, Twój Styl, Sens, Glamour - materiały psychologiczne, recenzje książkowe, muzyczne i filmowe, wywiady, reportaże z podróży.

Wykłady lekarzy, opowieści pacjentek i mnóstwo wiedzy! Relacja ze spotkania poświęconego endometriozie

Za nami pierwsze spotkanie poświęcone tematowi endometriozy,  zorganizowane przez Miracolo Clinic. Podczas meetup’u uczestniczki miały okazję wysłuchać wykładów ekspertów oraz zapoznać się z historiami pacjentek. Jak zapowiadają organizatorzy, to z pewnością nie ostatnie spotkanie z tej serii.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Spotkanie odbyło się 29 marca w Warszawie na Stadionie Narodowym. Wydarzenie rozpoczęło się od przemówienia jednego z założycieli kliniki Miracolo – Łukasza Olka, który zwrócił uwagę, że zdiagnozowanie endometriozy zajmuje lekarzom średnio aż 10 lat.

10 lat bolesnych miesiączek, bolesnego wypróżniania się, bolesnych stosunków, frustracji związanych z brakiem poczęcia, wizyt u specjalistów, ciągłego słuchania, że przecież to normalne, że miesiączka boli. 10 lat cierpień, rozpadu małżeństw, zwolnień z pracy, zabiegów in vitro zakończonych niepowodzeniem – mówił Łukasz Olek. – 10 lat to ogromna porażka, porażka przede wszystkim służby zdrowia, że jesteśmy tak słabi w diagnozowaniu choroby, jaką jest endometrioza. To też porażka wszystkich kobiet, których ten problem dotyczy. Jest to co dziesiąta kobieta, co daje ponad milion pań w Polsce, które cierpią przez 10 lat i nie znają przyczyny swojego problemu – zaznaczył.

Zobacz też: Endometrioza „po polsku”. 73 proc. respondentek nie wie, co to za choroba

Pierwsze spotkanie poświęcone endmetriozie

Po oficjalnym przywitaniu gości swój wykład rozpoczęła Alicja Hoszowska – lekarz ginekolog. Z przemówienia zatytułowanego „Czym jest endometrioza, jakie ma objawy i jak ją diagnozować” słuchacze dowiedzieli się m.in., że na endometriozę choruje nawet do 10 proc. kobiet w wieku rozrodczym. Problem dotyczy aż 50% niepłodnych pań.

– Endometrioza to jedna z najczęstszych przyczyn hospitalizacji na oddziałach ginekologii i druga w Stanach Zjednoczonych przyczyna wycięć macicy – wyjaśniła lekarka. Jak zaznaczyła, teorii patogenezy endometriozy jest bardzo dużo, a pierwsze zapiski na temat choroby pochodzą z XVI wieku. Najbardziej prawdopodobną teorią wydaje się być ta mówiąca o immunologicznej przyczynie powstania endometriozy. – Oznacza to, że nasz układ odpornościowy nie radzi sobie z komórkami, które trafiają do jamy otrzewnej – tłumaczyła ekspertka. Za prawdziwą uznaje się również teorię epigenetyczną i teorię metaplazji.

Pierwsze spotkanie poświęcone endmetriozie Miracolo Clinic

Patronem medialnym wydarzenia był magazyn i serwis internetowy Chcemy Być Rodzicami // Na zdjęciu dr Tomasz Songin i Anna Wencławska

Zobacz też: Leczenie endometriozy. Ginekolog i położnik Jan Olek odpowiada na pytania czytelniczek

Kompleksowe leczenie endometriozy

Następnie głos zabrał specjalista ginekolog-położnik – dr Tomasz Songin, który opowiedział o kompleksowym leczeniu endometriozy. – W każdej chorobie, która nie ma leczenia przyczynowego, ważne jest tzw. podejście holistyczne – wyjaśnił dr Songin. Co to oznacza dla lekarza? Ekspert podkreślił tu przede wszystkim rolę interdyscyplinarnego zespołu ekspertów pełniących opiekę nad pacjentką z endometriozą .

To opieka wielu specjalistów. Będąc ginekologiem, muszę pomyśleć, że może mi być potrzebna pomoc urologa, chirurga, proktologa, psychologa, psychiatry, ale także dietetyka, fizjoterapeuty i osteopaty – powiedział dr Songin. Podczas swojego wystąpienia ekspert poruszył również temat farmakologicznego i operacyjnego leczenia endometriozy, roli diety w terapii oraz wymienił dostępne obecnie techniki diagnostyczno-operacyjne.

Uczestniczki spotkania otrzymały torbę z upominkami

Zobacz też: „Przekułam endometriozę w coś pozytywnego”. Historia Moniki

Rola dietetyka, osteopaty i psychologa w leczeniu endometriozy

Kolejny wykład poprowadziła dietetyk kliniczna – mgr Ilona Cichecka, która opowiedziała o żywieniowych aspektach choroby. Ekspertka mocno podkreśliła rolę równowagi glukozowo-insulinowej u pacjentek z endometriozą oraz zwróciła uwagę na rolę nerwu błędnego.

Następnie uczestniczki i uczestnicy spotkania wysłuchali przemówienia osteopaty – mgr Eweliny Tyszko-Bury. Ekspertka wypowiedziała się na temat terapii osteopatycznej w problemach z endometriozą.

Rolę psychologa w radzeniu sobie z chorobą podkreślił psychoterapeuta – mgr Ireneusz Gawkowski, który przygotował wykład pt. „Endometrioza a emocje”. Zwrócił uwagę, że odpowiednio przeprowadzona terapia pomaga w radzeniu sobie z emocjonalną stroną choroby i sprzyja w utrzymaniu prawidłowych relacji z partnerem.

Na spotkaniu nie zabrakło również opowieści pacjentek, które podzieliły się ze słuchaczami i słuchaczkami swoimi doświadczeniami, radami i emocjami związanymi z chorobą.

Było to pierwsze tego typu spotkanie zorganizowane przez Klinikę Miracolo. Wydarzenie miało charakter edukacyjny, a jego celem było uświadomienie lekarzom i pacjentkom, czym jest endometrioza i jakie możliwości jej leczenia oferuje nam współczesna medycyna. Organizatorzy zapowiedzieli już organizację kolejnych spotkań. Patronem medialnym wydarzenia był magazyn i serwis internetowy Chcemy Być Rodzicami.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.

Jak dieta może pomóc w endometriozie? Opowiada lek.med. Jan Olek

Żywienie w endometriozie
fot.Fotolia

Endometrioza jest jedną z najczęściej występujących chorób ginekologicznych u kobiet w wieku rozrodczym. Jest schorzeniem przewlekłym i postępującym. Powoduje stan zapalny w miednicy mniejszej i wiele dolegliwości bólowych, może prowadzić do niepłodności lub poronień. Może również naciekać na narządy takie jak jelito, pęcherz moczowy, prowadząc do ich uszkodzenia. Można ją skutecznie leczyć operacyjnie i/lub hormonalnie, jednak efekty nierzadko są niezadowalające, zarówno jeśli chodzi o wznowy choroby, jak i jakość życia związaną z poziomem bólu. 

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zobacz też: Jak endometrioza zmienia życie? Opowiadają pacjentki Miracolo

Przyczyny endometriozy

Etiologia choroby nadal nie jest dobrze poznana. Opisywano skłonność genetyczną predysponującą do jej wystąpienia, wpływ hormonów, układu immunologicznego oraz toksyny. Coraz częściej mówi się o wpływie żywienia oraz dysbiozy jelitowej na endometriozę. Z przykrością trzeba stwierdzić, że ten temat nie leży w centrum zainteresowania nauk medycznych. Niemniej jednak istnieje trochę badań przedstawiających wpływ żywienia na gruczolistość zewnętrzną i przedstawię je w poniższym artykule.

Tłuszcz tłuszczowi nierówny

W 1988 r. Covens et al. przedstawił, że dieta bogata w tłuszcz rybny doprowadziła do regresji endometriozy, która została operacyjnie wszczepiona królikom.

Przed kilkoma laty dowiedziono, że zwiększona konsumpcja mięsa czerwonego powiązana jest z częstością choroby stwierdzanej laparoskopowo (iloraz szans[1] 2,0), w przeciwieństwie do spożycia częstego warzyw i owoców, gdzie zaobserwowano ujemną korelację (iloraz szans 0,6). Nie stwierdzono zależności przy spożyciu masła i różnych olei.

Zobacz też: Wykłady lekarzy, opowieści pacjentek i mnóstwo wiedzy! Relacja ze spotkania poświęconego endometriozie

Kwasy Omega-3

W obszernej analizie Nurses Health Study (12 lat prospektywnie zbieranych danych), że kobiety, które częściej spożywały kwasy Omega-3 rzadziej cierpiały na endometriozę, w przeciwieństwie do częstego spożycia kwasów trans (margaryny, chipsy, ciasteczka, wszelkie oleje roślinne poddane obróbce termicznej), które zwiększały ryzyko zachorowania na endometriozę.

Dane te świadczą o tym, że tłuszcze mogą odgrywać rolę w patogenezie endometriozy. Zostało to również potwierdzone w jednym badaniu in vitro, w którym skracała się przeżywalność komórek endometrialnych po dodaniu kwasów Omega-3 w wysokim stężeniu.

Wyniki te zgadzają się z rezultatami badania wykonanego w 1995 r. przez B. Deutch, który dowiódł, że konsumpcja olei rybnych zmniejszała dolegliwości bólowe u kobiet z pierwotnie bolesnymi miesiączkami.

Zobacz też: Co powinnaś wiedzieć o nawrotach endometriozy?

Metale ciężkie a endometrioza

Nie tylko kwasy tłuszczowe były przedmiotem badań. Jedno badanie opisywało wpływ metali ciężkich na endometriozę. Poziom zatrucia kadmem korelował dodatnio z obecnością endometriozy. Kadm zanieczyszczone są często gleby i wody, obecny jest również w plombach zębów (amalgamat).

[1] Stosunek szansy wystąpienia danego zdarzenia w danej grupie do wystąpienia tego samego zdarzenia w innej porównywanej grupie. Określa o ile większa/mniejsza jest szansa wystąpienia zdarzenia (np. choroba, śmierć) w jednej grupie w porównaniu do innej.

Klinika Miracolo

Dr Jan Olek endometrioza

Ekspert

Dr Jan Olek

Ginekolog położnik. Zastępca ordynatora i założyciel certyfikowanego klinicznego centrum endometriozy w St. Josefs-Hospital w Dortmundzie. Założyciel kliniki Miracolo w Polsce.

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Leczenie operacyjne endometriozy – ile radykalności jest konieczne?

Leczenie operacyjne endometriozy
Operacyjne usunięcie endometriozy w wielu przypadkach prowadzi do poprawy dolegliwości bólowych – fot. Fotolia

Endometrioza jest bardzo heterogenną jednostką chorobową kobiet w wieku reprodukcyjnym. Powoduje ból i niepłodność. Może zwiększać ryzyko poronień, ciąż pozamacicznych, a z czasem doprowadzić, poprzez głębokie nacieki, do uszkodzenia narządów – podobnie jak choroba nowotworowa. Czasem stwierdzana przez przypadek – podczas operacji z innego powodu – nie powoduje żadnych dolegliwości (pytanie, czy wówczas można ją nazwać chorobą), a czasem prowadzi do kalectwa. Czasem zajmuje tylko powierzchnię otrzewnej, innym razem tworzy torbiele, jeszcze innym – nacieka i uszkadza narządy takie jak pęcherz moczowy, jelito, macicę (adenomioza) i inne.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Jednym ze sposobów leczenia jest operacyjne usunięcie endometriozy, które prowadzi w wielu przypadkach do poprawy dolegliwości bólowych oraz płodności. Jednak jest ono obarczone ryzykiem i może prowadzić do powikłań.

Do nich należą problemy z defekacją, oddawaniem moczu, nieszczelność zespolenia jelita, zapalenie otrzewnej, konieczność wyłonienia stomii oraz przewlekłe zespoły bólowe. Przy lecze- niu torbieli endometrialnych może dojść do obniżenia rezerwy jajnikowej i obniżonej płodności. Z drugiej strony często sama endometrioza obniża rezerwę jajnikową.

Zobacz też: Operacja endometriozy i co dalej?

Leczenie operacyjne endometriozy

Radykalne usunięcie gruczolistości przyjęło się w leczeniu endometriozy głęboko naciekającej, ponieważ bardzo rzadko prowadzi do wznowy, zwiększa odsetek ciąż.

Kompletna resekcja zmian wielonarządowych powinna być prze-prowadzana przez doświadczony, harmonijny, multidyscyplinarny zespół złożony z ginekologa, chirurga ogólnego oraz urologa. Każdy lekarz wyżej wspomnianych specjalności powinien posiadać wysokie kompetencje w obszarze minimalnie inwazyjnej chirurgii.

I co najważniejsze, należy wspólnie z pacjentką określić cel terapeutyczny, indywidualnie wytyczyć zakres operacji oraz wy- czerpująco omówić go z pacjentką.

Każda endometrioza jest inna, każda pacjentka jest inna, cel terapeutyczny też się niejednokrotnie różni. Często jest nim poczęcie, innym razem brak bólu, a nierzadko jedno i drugie. Sprawą wysokiej wagi dla pacjentek jest uniknięcie komplikacji, których nie są w stanie zaakceptować, jak na przykład stomia. Lekarz ma obowiązek poinformować pacjentkę o wszelkich „za” i „przeciw” oraz ostatecznie uszanować zdanie pacjentki. Omówmy pokrótce najczęstsze scenariusze.

Torbiel endometrialna

Torbiele endometrialne towarzyszą ok. 40% pacjentek poddawanych leczeniu operacyjnemu. Klasycz- nym sposobem leczenia jest wyłuszczenie torbieli. Oczywiście punkcja torbieli i odessanie zawartości nie uszkadza jajnika (nie zmniejsza rezerwy), ale z drugiej strony w 80% prowadzi do wznowy w ciągu 6 miesięcy od operacji.

Duży odsetek torbieli endometrialnych to tzw. pseudotorbiele, których torebkę stanowi torebka jajnika. Wyłuszczenie takiej torbieli nie jest łatwe i zawsze prowadzi do uszkodzenia również zdrowej tkanki jajnikowej.

Jakie mamy alternatywy? Torbiel można otworzyć i skoagulować widoczne zmiany endometrialne na wewnętrznej powierzchni torebki. Energia elektryczna penetruje jednak dość głęboko w tkankę jajnika, mogąc ją uszkodzić. Podobną technikę można zastosować wykorzystując narzędzia, które cechuje jeszcze wyższa energia i mniejsza głębokość rażenia, jak np. nóż plazmowy lub laser.

W Leuven przeprowadzono badanie porównujące wyłuszczenie z waporyzacją torbieli. Rezerwa jajnikowa okazała się wyższa w grupie z waporyzacją torbieli. Odsetek wznów nie różnił się w obu grupach.

Przy bardzo dużych torbielach można zastosować leczenie dwustopniowe. Polega ono na punkcji i odessaniu zawartości torbieli, następnie terapii hormonalnej przez 3 miesiące. Po tym czasie wykonuje się kolejną laparoskopię z wyłuszczeniem bądź waporyzacją torbieli.

Zobacz też: Torbiele endometrialne: późny objaw endometriozy. Jak je leczyć i czy można uniknąć wznowy?

Endometrioza otrzewnowa

Tzw. „rozlana” (po otrzewnej) endometrioza może powodować silne dolegliwości bólowe. Ta forma gru- czolistości silnie koreluje również z niepłodnością i poronieniami, dlatego też szczególnie w tej grupie należy dążyć do ich radykalnego usunięcia.

Można dokonać tego w dwojaki sposób: wycięcia oraz waporyzacji. Wycięcie daje pewność usunięcia całej tkanki endometrialnej. Może jednak wiązać się ze sporą raną oraz krwawieniem. Wycięcie zmian trudno wykonać w przypadku zajęcia powierzchni jajników oraz jelita.

W takich przypadkach bardzo dobrze sprawdza się laser oraz nóż plazmowy. Operacje te powinno wykonywać się w I fazie cyklu lub przy supresji hormonalnej. Wy- konywanie takich zabiegów krótko przed miesiączką może doprowadzić do korzystnych warunków do przeżycia dla świeżej krwi dostającej się do brzucha wstecznie przez jajowody (Schweppe).

Endometrioza głęboko naciekająca

Jest to najtrudniejsza postać endometriozy, która często powoduje silne dolegliwości bólowe, (również przewlekłe), upośledza współżycie, może prowadzić do uszkodzenia narządów takich jak jelito, pęcherz moczowy, moczowody i inne.

Wskazaniem do operacyjnego usunięcia takich zmian są ból (mimo leczenia hormonalnego), niepłodność i/lub uszkodzenie lub zagrożenie uszkodzeniem narządów. Radykalne usunięcie daje z jednej strony sporą poprawę jakości życia oraz płodności, z drugiej strony jednak niesie za sobą ryzyko powikłań.

Zobacz też: Endometrioza a stomia

Kiedy należy rozważyć rezygnację z radykalnego leczenia?

Brak objawów – u pacjentek bez dolegliwości bólowych należy bardzo krytycznie spojrzeć na zakres operacji endometriozy głęboko naciekającej. Dotyczy to zwłaszcza zmian na odbytnicy i przymaciczu.

Zmiany znajdujące się blisko odbytu obarczone są dość wysokim ryzykiem powikłań, nieszczelności jelita, zapalenia otrzewnej oraz konieczności wyłonienia stomii. Endometrioza przy-macicza, zwłaszcza zmiany obustronne i duże, zwiększa ryzyko uszkodzenia nerwów, co może prowadzić do uszkodzenia funkcji jelita i pęcherza moczowego.

Wyjątkiem w takich wypadkach są pacjentki z dużymi zmianami, przy których grozi uszkodzenie narządu. Mam na myśli na przykład zwężenie jelita poprzez guz endometrialny, który może grozić niedrożnością jelit, co jest stanem zagrożenia życia. W ubiegłym roku mieliśmy 2 takie przypadki!

Kolejną sytuacją jest naciek na moczowód, który może doprowadzić do jego zwężenia oraz zastoju i niewydolności nerki. Dużym problemem są zwłaszcza bardzo młode pacjentki, niemające silnych dolegliwości, z głębokimi naciekami. Z jednej strony ryzyko operacji, a z drugiej bardzo duże ryzyko postępu choroby, która z czasem może doprowadzić do uszko-dzenia narządów lub konieczności operacji większych zmian o jeszcze wyższym ryzyku.

Pacjentki z niepłodnością, u których stwierdza się wznowę torbieli endometrialnych. Każda wznowa torbieli jajnika oznacza jeszcze większe ryzyko utraty rezerwy jajnikowej

Brak zgody na stomię. Tak naprawdę, przy bezwzględnym braku zgody na stomię lub laparotomię, należy bardzo ostrożnie się zastanowić, czy w ogóle podejmować się leczenia operacyjnego. Przy dużej niechęci, lęku, oporze przed stomią można się podjąć leczenia operacyjnego, dążąc do zachowania ciągłości jelita. Wówczas można zastosować tzw. shaving, czyli odpreparowanie (w miarę możliwości) zmian endometrialnych od jelita, z pozostawieniem na nim części tkanki endometrialnej.

Balans przy podejmowaniu decyzji w sprawie zakresu leczenia operacyjnego endometriozy jest nie lada wyzwaniem zarówno dla operatora, jak i dla pacjentki. Podstawą jest zachowanie zdrowego rozsądku oraz uszanowanie godności i zdania pacjentki. Chorą należy wyczerpująco poinformować o potencjalnych korzy- ściach i zagrożeniach płynących z zabiegu. Pomocne jest także zaproszenie pacjentki do współdecyzyjności przed podjęciem leczenia operacyjnego.

Dr Jan Olek endometrioza

Ekspert

Dr Jan Olek

Zastępca ordynatora w szpitalu św. Józefa w Dortmundzie. Założyciel Centrum Endometriozy w Dortmundzie oraz współzałożyciel Kliniki Miracolo.

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.