Przejdź do treści

Państwo uprawia potworną hipokryzję!

O tym, dlaczego Państwo nie powinno odbierać zarodków singielkom, a także o granicach wieku dla in vitro z prof. Moniką Płatek, prawniczką zaangażowaną w obronę praw kobiet, feministką rozmawia Magda Dubrawska.

Czy po wejściu w życiu ustawy o in vitro samotnym kobietom zostaną odebrane ich zarodki?

Prof. Monika Płatek: Bardzo ciekawe pytanie, prawdopodobnie w ostateczności odpowie na nie Trybunał Konstytucyjny. W tej sprawie mamy do czynienia z problemem, którym jest brak przepisów intertemporalnych czyli działających pomiędzy jedną, a drugą ustawą. Na ten zarzut ustawodawca mógłby odpowiedzieć „nieprawda, przecież są dwa miesiące”.  Nawet jeśli chcielibyśmy wprowadzić taki obowiązek to dwumiesięczne vacatio legis jest zdecydowanie zbyt krótkim czasem. Do wprowadzenia takiej polityki potrzebne są uzasadnione argumenty i odpowiednio długi czas przejściowy. Zaś w tym przypadku nie ma dobrych racji poza dyscypliną i wykorzystaniem kobiety jako kontenera, o którym co i kiedy będzie nosił zdecyduje władza.

Nie wiem, czy nie należałoby podpowiedzieć samotnym kobietom, które mają swoje zarodki, aby je odebrały. Pytanie jednak, co dalej powinny z nimi zrobić? Nie będą ich przecież trzymały w lodówkach, a więc musiałyby je przekazać do firmy, która gwarantowałabym im skorzystanie z nich według własnej woli.

Mamy orzecznictwo w podobnej sprawie. Pewne małżeństwo zamroziło swoje zarodki. Kobieta była chora na raka, jednak przed leczeniem, w celu zabezpieczenia swojej płodności, zgodziła się na pobranie materiału genetycznego od niej i jej męża. Z rakiem szczęśliwie wygrała, ale małżeństwo nie przetrwało. Gdy już jako zdrowa kobieta chciała skorzystać ze swoich zarodków, jej mąż nie wyraził na to zgody. Trybunał przyznał mu rację uznając, że bez zgody męża kobieta nie może tego zrobić.

Teraz mamy do czynienia z nieco inną sytuacją  – mówimy o materiale genetycznym czy zarodkach czysto kobiecych. Działając przez analogię – kobiecie nie można odebrać jej zarodków. Jednak wyobrażam sobie tłumaczenie – skoro państwo może pozbawiać rodziców prawa do dziecka, jeśli ci się nie wywiązują, to tak samo może postąpić z zarodkami. Byłoby to podwójnie nieuczciwe! Stosując taką politykę państwo uprawia potworną hipokryzję. Po pierwsze należy zaznaczyć, że dziecko nie gwarantuje stałości związku. Jest cała masa dzieci, które wychowują się w związkach jednopłciowych, gdzie np. jest tylko babcia, matka, córka. Co więcej rocznie notuje się ok.180 tysięcy nowych małżeństw i 64 tysiące rozwodów, a więc jedna trzecia małżeństw kończy się rozpadem. Do tego wiele małżeństw, które się nie rozwodzą kończy się separacją, a jeszcze inne odejściem mężczyzny. Kolejna sprawa – co czwarte dziecko rodzi się poza małżeństwem.

A więc pod pretekstem dbania o trwałość rodziny zachodzi kilkukrotna, patriarchalna tendencja do traktowania i dyscyplinowania kobiet, sprawowania nad nimi nadzoru i wyraźnie podyktowanie, że to nie kobieta będzie decydować o swojej prokreacji, a władza.

Założenie, że w tradycyjnym małżeństwie związek będzie trwalszy niż np. w związku partnerskim (homo czy heteroseksualnym) jest nieuprawione. Również postawienie warunku, że do rodziny potrzebny jest mężczyzna jest patriarchalne, protekcjonalne, nieuzasadnione praktyką i rzeczywistością. Odbieranie zarodków jest także przejawem dyskryminacji kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę. Czy podobnie będziemy postępować i obowiązkowo żądać np. usunięcia ciąży w sytuacji, gdy kobieta zostanie zgwałcona? Jak widać najważniejsze nie jest dobro rodziny. Państwo chce się zabezpieczyć finansowo, aby nie miało obowiązku płacić za takie dzieci. Jednak lekceważenie i przyzwolenie na niepłacenie alimentów, nawet tych orzeczonych również ukazuje hipokryzje i poczucie, ze tylko kobiecie można narzucać pewne wzorce.

Czyli ustawa o in vitro w obecnym kształcie nie jest dobra?

Tak nie można powiedzieć. Rozwiązanie zastosowane w kwestii zarodków samotnych kobiet jest wybitnie protekcjonalne, daje do zrozumienia, że kobiety w Polsce traktuje się przedmiotowo. Jest to zapis niezgodny z art. 33 Konstytucji RP ponieważ nie uwzględnia w równym stopniu interesów, potrzeb i doświadczeń zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Zgodnie z nim, aby w ogóle można było mówić o reprodukcji i płodności potrzebny jest do tego mężczyzna i to nie byle jaki, bo tylko mężczyzna zarejestrowany. Przeczy to codziennym obserwacjom. To również zmuszanie ludzi do obchodzenia prawa. Jestem przekonana, że bez trudu znalazłabym kilku kandydatów, którzy za prośbą lub zapłatą podjęliby się zawiązać związek małżeński. Szczególnie, że zobowiązania alimentacyjne, jak pokazuje rzeczywistość, są bzdurą – jeżeli kobieta nie wystąpi o alimenty to nikt się do niej nie zgłosi, a nawet, jeśli wystąpi to często tych pieniędzy nie dostaje.

Polska jako jeden z nielicznych europejskich krajów nie reguluje limitów wiekowych dla kobiet korzystających z in vitro. To dobrze?

Mój brat swoje kolejne dziecko spłodził w wieku 62 lat. Dziś już nie żyje. Czy ktokolwiek powiedział mu, że nie może płodzić dzieci, bo nie będzie w stanie ich wychować? Czy kiedykolwiek przyszłoby nam do głowy, żeby dyskutować o wieku mężczyzn, którzy wchodzą w wiek prokreacji? Jakie ma to znaczenie? Jest wielu młodych ojców, którzy się rozpijają i odchodzą od rodzin. Bywają również sytuacje, gdy ojcowie ulegają nieszczęśliwym wypadkom, są też młodzi rodzice, którzy w skutek doznanych chorób umierają.

Warto, aby była kampania społeczna, mówiąca o tym, jak fajnie jest być rodzicem, a nie tylko matką. Tymczasem mamy ohydną i wstrętną akcję społeczną, która skierowana jest wyłącznie do kobiet. O 62- letniej kobiecie, która została matką mówimy tylko dlatego, że urodziła w tak późnym wieku. Czy jest to zwyczajne? Nie wiem.

Spójrzmy wstecz – ile miała biblijna Sara, żona Abrahama, kiedy została matką? Być może jest to pewne przesłanie, że nie wiek jest ważny, ale coś innego.

Być może regulacja odpowiednie wykorzystanie publicznych pieniędzy – płacimy na coś, co nie ma szans i w związku z tym musimy ważyć racje. Jednak właśnie ta kobieta, która urodziła w 62 roku życia dowodzi, że te racje są nieuzasadnione, bo okazuje się, że można.

Zatem nie powinno być ograniczeń wiekowych ani dla kobiet ani dla mężczyzn korzystających z in vitro?

Na pewno nie powinna być to kwestia dyskusyjna, która dotyczy tylko i wyłącznie kobiet. Obowiązujący od 2012 roku ministerialny program bardzo wyraźnie określa granice wiekowe.

Ustawa będzie obowiązywała zamiast programu…

Tak i mam nadzieję, że nie będzie tam regulacji dotyczących wieku.
Magda Dubrawska

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.