fbpx
Przejdź do treści

Otyłość II i III stopnia zagraża nie tylko płodności. Jak ją skutecznie leczyć?

Grafika przedstawiająca lekarza, który mierzy brzuch pacjenta centymetrem /Ilustracja do tekstu: Leczenie otyłości II i III stopnia
Fot.: Pixabay.com

Powszechnie uważa się, że z otyłością można skutecznie walczyć poprzez odpowiednią dietę i aktywność fizyczną. Tymczasem w przypadku otyłości II i III stopnia problem jest znacznie bardziej złożony – źródłem problemu jest bowiem zakłócenie równowagi energetycznej oraz regulacji w spożywaniu pokarmów. O tym, co powoduje te zaburzenia i jak je leczyć, mówi prof. Mariusz Wyleżoł, chirurg bariatra z Centrum Medycznego Damiana.

Otyłość stanowi współcześnie jedno z największych wyzwań dla opieki zdrowotnej. Potwierdzają to liczne badania naukowe i raporty opracowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Warto wiedzieć, że otyłość – jako choroba – przyczynia się do rozwoju innych (i to licznych) schorzeń. Chodzi m.in. o cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze i inne schorzenia układu krążenia, astmę, niepłodność i liczne nowotwory złośliwe. Otyłość zmniejsza też szanse na ciążę po zabiegu in vitro i zagraża zdrowiu potomstwa.

Z raportów Głównego Urzędu Statystycznego oraz Sejmowej Izby Analiz wynika, że aż 36% Polaków zmaga się z nadwagą, a 17% choruje na otyłość. Te wyniki przekraczają średnią, którą wyliczono dla 28 krajów UE (35% osób z nadwagą i 15% z otyłością). Największy niepokój budzą jednak wskaźniki dotyczące młodzieży w wieku 11-15 lat. Okazuje się, że w tej grupie nadwaga dotyczy aż 12% osób, a otyłość – 2,4%.

Otyłość  to choroba, a nie skutek

Najnowsze badania naukowe przeczą powszechnej opinii, że przyczyną otyłości jest spożywanie zbyt dużej ilości pokarmów. Według ekspertów objadanie się jest skutkiem choroby – podobnie, jak o grypie świadczy podwyższona temperatura ciała, katar czy kaszel.

– Otyłość nie polega na zbyt dużej masie ciała chorego, lecz na zaburzeniu równowagi energetycznej organizmu. Osoba chora dostarcza zbyt dużą (jak na rzeczywiste potrzeby) ilość pokarmu. Nie dzieje się to jednak z powodu braku silnej woli; determinują to czynniki typowe dla tej choroby. Osoby otyłe cierpią na nieprawidłową regulację wydzielania greliny – hormonu informującego o tym, że jesteśmy głodni, oraz peptydu GLP-1, który sprawia, że czujemy sytość po zjedzeniu posiłku. U chorych na otyłość obserwujemy nadmiar produkcji greliny i niedobór wytwarzania peptydu GLP-1. To dlatego pacjenci odczuwają ciągły głód i nigdy nie czują sytości. Choroba wynika więc nie z braku chęci po stronie pacjenta, tylko z zaburzeń w mechanizmach autoregulacyjnych naszego organizmu. Obawiam się, że nikt z nas nie ma na nie wpływu – mówi prof. Mariusz Wyleżoł.

Leczenie otyłości wymaga zmian w systemie opieki zdrowotnej

Specjalista podkreśla, że wdrożenie właściwego leczenia otyłości wymaga reorganizacji w systemie ochrony zdrowia. Niezbędna jest tez zmiana stereotypowego myślenia – zarówno wśród pacjentów, jak i lekarzy, którzy wciąż postrzegają otyłość jako efekt ludzkiej słabości.

– W ramach Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością od wielu lat postulujemy, aby w naszym kraju wprowadzić specjalizację lekarską w zakresie obesitologii. Specjalista w tym zakresie posiadałby interdyscyplinarną wiedzę w zakresie przyczyn rozwoju i diagnostyki otyłości. To pozwoliłoby na kompleksowe leczenie chorych. Zastanawiające jest, że posiadamy łatwy dostęp do specjalistów zajmujących się leczeniem powikłań otyłości, a brakuje lekarzy specjalistów prowadzących leczenie praprzyczyny tej choroby – zaznacza prof. Wyleżoł.

Ekspert dodaje, że niezbędne jest też doposażenie placówek ochrony zdrowia. Sprzęt, którym dziś dysponują ośrodki, jest niedostosowany do potrzeb pacjentów – to zaś często zmniejsza szanse na skuteczne leczenie.

– Warto zaznaczyć, że leczenie otyłości wymaga poświęcenia odpowiedniej ilości czasu, którego wielokrotnie brakuje, zwłaszcza w publicznej ochronie zdrowia – komentuje prof. Mariusz Wyleżoł.

Operacja bariatryczna: szansa dla osób z otyłością II i III stopnia

Chociaż leczenie otyłości – szczególnie II i III stopnia – nie jest łatwe, współczesna medycyna dysponuje narzędziami, które pozwalają na skuteczną pomoc chorym. Zdaniem eksperta z Centrum Medycznego Damiana, najkorzystniejsze wyniki zapewniają chirurgiczne metody leczenia – tzw. operacji bariatrycznych.

– Leczenie otyłości metodami zachowawczymi w tej grupie chorych jest bardzo ograniczone. Stosowane obecnie środki farmakologiczne, które pozwalają kontrolować tę chorobę, zostały wprowadzone do leczenia niedawno. Nie mamy jeszcze wyników badań w zakresie ich skuteczności w przypadkach otyłości olbrzymiej. Dysponujemy jednak licznymi dowodami naukowymi, wedle których operacje bariatryczne prowadzą do długotrwałej redukcji masy ciała, ustąpienia powikłań i ograniczenia ryzyka przedwczesnego zgonu związanego z otyłością. W wielu przypadkach pozwalają przywrócić prawidłową regulację spożycia pokarmów dzięki zmniejszeniu stężenia greliny (hormonu głodu) i przywróceniu poposiłkowego wydzielania GLP-1 (hormonu sytości) – wyjaśnia prof. Mariusz Wyleżoł.

Metody chirurgicznego leczenia otyłości

Do najpopularniejszych i najczęściej rekomendowanych metod chirurgicznego leczenia otyłości należą:

  • rękawowa resekcja żołądka – zabieg polega na usunięciu części żołądka, w której produkowana jest grelina (obniżenie stężenia greliny zmniejsza u chorego odczucie głodu). Dzięki temu pacjent zdecydowanie rzadziej spożywa posiłki. Są one również mniejsze niż przed operacją, co w oczywisty sposób prowadzi do ograniczenia „dowozu” kalorii do organizmu.
  • wyłączenie żołądkowe – polega za zespoleniu górnej części żołądka z dalszą częścią jelita cienkiego oraz ominięciu dwunastnicy i początkowego odcinka jelita cienkiego. Dzięki tym zmianom w anatomii przewodu pokarmowego zmniejsza się trawienie i wchłanianie spożytych substancji pokarmowych. Ponadto przywrócone zostaje poposiłkowe wydzielanie GLP-1, a chory odczuwa sytość po spożyciu nawet niewielkiego posiłku.
  • wszczepienie opaski żołądkowej – polega na założeniu specjalnej opaski wokół górnej części żołądka, którą możemy regulować (a tym samym kontrolować ilość spożywanego pokarmu) poprzez specjalną zastawkę wszczepioną podskórnie w okolicy brzucha.

Wszystkie te operacje są wykonywane współcześnie techniką małoinwazyjną (laparoskopową), która pozwoliła zmniejszyć liczbę powikłań pooperacyjnych. Technika laparoskopowa przyczynia się także do zmniejszenia bólu pooperacyjnego i pozwala choremu znacznie szybciej odzyskać pełną sprawność.

Doraźne leczenie otyłości – balon wszczepiany do światła żołądka

U części chorych wskazane jest również wykorzystanie w leczeniu zabiegowym balonu wszczepianego endoskopowo do światła żołądka. Metoda ta ma zastosowanie u osób przygotowywanych do leczenia operacyjnego otyłości oraz tych, które uświadamiają sobie zagrożenia związane z rozwojem otyłości, ale nie wyrażają zgody na leczenie chirurgiczne.

Należy jednak zaznaczyć, że ta metoda leczenia otyłości jest przejściowa – balon usuwany jest z żołądka zazwyczaj po sześciu miesiącach.

Operacja bariatryczna – dla kogo?

Wybór najlepszej dla pacjenta metody chirurgicznego leczenia otyłości uwarunkowany jest wieloma czynnikami. Przede wszystkim należy wziąć po uwagę wskaźnik BMI, który pozwoli ocenić zasadność kwalifikacji operacji bariatrycznej. Jeżeli współczynnik wagi do wzrostu przekracza liczbę 40, wówczas mówimy o otyłości III stopnia, którą możemy skutecznie leczyć wyłącznie chirurgicznie. Chory na otyłość II stopnia, czyli osoba ze wskaźnikiem BMI mieszczącym się w granicach 35-40, może również zostać zakwalifikowany do operacji, jeżeli dodatkowo zostaną stwierdzone powikłania. Chodzi m.in. o cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze czy zwyrodnienie stawów.

Pacjent, który chce się podjąć leczenia otyłości, musi tez wykonać niezbędne, zlecone przez lekarza badania.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

materiał prasowy

Materiały prasowe to teksty przesyłane przez podmioty zewnętrzne do publikacji w różnych mediach, informują o wydarzeniach, osiągnięciach, bywają zaproszeniami na spotkania.