Przejdź do treści

O dawstwie komórek jajowych z dr Anną Janicką

Rozmowa z Koordynatorką Programu Dawstwa Komórek Jajowych Centrum Ginekologii i Leczenia Niepłodności VITROLIVE dr n. med. Anną Janicką

Czym jest dawstwo komórek jajowych?

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

To forma dobrowolnej pomocy udzielanej przez kobietę niepłodnej Parze. Polega ona na tym, że zdrowa kobieta oddaje swoje komórki jajowe kobiecie, która nie może mieć dzieci z powodu pewnych dysfunkcji jajników. Nieprawidłowości w ich działaniu mogą być wynikiem przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników, poważnych zmian genetycznych czy też leczenia operacyjnego lub przeciwnowotworowego, skutkiem czego dana kobieta utraciła możliwość samodzielnego poczęcia biologicznego dziecka. W takich przypadkach dawstwo to jedyna szansa na urodzenie dziecka.

Dlaczego namawia się kobiety w pewnym wieku do ich oddania?

Nie użyłabym określenia, że się je namawia. Raczej generalnie mówi się o tym, że są wśród nas pary bezpłodne, dotknięte przez los i istnieje możliwość, by im pomóc. Dawczynie muszą świadomie przekazać swoje komórki na rzecz potrzebujących, nie może być przy tym żadnego nacisku, ani ze strony kliniki ani żadnej innej osoby trzeciej czy sytuacji. Świadomość decyzji, dojrzałość emocjonalna i gotowość do przekazania swoich komórek jest weryfikowana w trakcie konsultacji psychologicznej.   Ponadto dawczyni musi przejść kwalifikację medyczną. Wiek to jeden z istotniejszych elementów. Funkcjonujący w VITROLIVE Program Dawstwa Komórek Jajowych zakłada, że przekazująca swoje gamety kobieta ma się znajdować w przedziale 18-35 lat. Wraz z upływem czasu płodność kobiety maleje, wzrasta zaś ryzyko wad genetycznych.

Z jakim ryzykiem wiąże się oddanie komórek?

Z medycznego punktu widzenia ryzyko jest niewielkie. Oddanie komórek jajowych nie zmniejsza płodności dawczyni, a zdarzenia niepożądane związane ze stymulacją hormonalną i zabiegiem, takie jak zespół hiperstymulacji jajników, infekcje czy krwawienia, odnotowuje się niezwykle rzadko.

Dlaczego ankieta, którą należy wypełnić, jest tak szczegółowa? Padają w niej różne pytania, w tym bardzo intymne. W jakim celu się je zadaje? 

Celem osób nadzorujących realizację Programu Dawstwa, odpowiedzialnych za konstrukcję takich ankiet, jest upewnienie się, że kandydatka na dawczynię nie działa pod presją, a sama jest zdeterminowana i chętna do przekazania swoich komórek. Ponadto zależy nam na tym, by taka kobieta była świadoma tego, że jej gamety będą służyły do poczęcia dziecka, które nie będzie przy niej.

Co jest brane pod uwagę przez klinikę podczas analizy takiej ankiety?

Chcemy, by kandydatki były w zgodzie ze sobą i swoją decyzją, dlatego zadajemy pewne pytania, które sprawdzają, czy dawstwo zostało dogłębnie rozważone – na poziomie indywidualnym i w związku, w którym się przebywa. To trudny temat, dlatego naszym celem jest wielopłaszczyznowe przedstawienie go po to, by nie powodował dyskomfortu, nie budził w przyszłości żalu czy złych emocji. Zadajemy także, co pewnie jest oczywiste, pytania zdrowotne, które są istotne dla skuteczności i bezpieczeństwa przebiegu procedury. Mogą też mieć wpływ na zdrowie dzieci i – co istotne – samej dawczyni. Dają one również lekarzowi wstępny pogląd, czy udział w Programie Dawstwa Komórek Jajowych jest dla kandydatek bezpieczny (brak przeciwwskazań do stymulacji hormonalnej i punkcji jajników w znieczuleniu ogólnym). Z punktu widzenia niektórych par, które decydują się na procedurę in vitro z komórką jajową dawczyni, istotne są parametry fenotypowe dawczyni, takie jak kolor oczu czy włosów, biometryczne (waga, wzrost), wykształcenie, grupa krwi oraz fakt, czy posiada własne dzieci. Dane te są zbierane przez kliniki poprzez ankiety lub w trakcie indywidualnych spotkań z koordynatorem i/lub lekarzem.

Z jakiego powodu potencjalna dawczyni może zostać odrzucona?

Każda potencjalna, chętna do oddania komórek jajowych kobieta przechodzi proces weryfikacji psychologicznej, podczas którego określa się, czy jest ona gotowa, stabilna emocjonalnie i zdecydowana na oddanie gamet. Jeśli nie ma przeciwwskazań psychologicznych, zgodnie z międzynarodowymi standardami, dawczyni przechodzi przez szczegółowy wywiad medyczny oraz niezbędną diagnostykę. W ramach Programu Dawstwa otrzymuje ona gwarantowany pakiet specjalistycznych badań medycznych obejmujący badanie przedmiotowe, badanie ginekologiczne, badanie ultrasonograficzne oraz konsultację internistyczną z oceną EKG. Ponadto zostaje poproszona o oddanie krwi na badania laboratoryjne i genetyczne. Ich celem jest ocena ogólnego stanu zdrowia, analiza rezerwy jajnikowej, wykluczenie czynników zakaźnych i nosicielstwa wad genetycznych. W przypadku nieaktualnego wyniku cytologii – pobiera się też próbki materiału biologicznego z szyjki macicy. Nieprawidłowe wyniki są powodem dyskwalifikacji i, jeśli to możliwe, inicjują pogłębioną diagnostykę i wdrożenie leczenia.

Co się dzieje, kiedy dawczyni przejdzie już wszystkie etapy kwalifikacji?

Po pozytywnym przejściu badań zdrowotnych i psychologicznych, rozpoczyna się przygotowanie dawczyni do pobrania komórek. Stymulacja hormonalna trwa około 10 dni i polega na podawaniu preparatów zawierających gonadotropiny (FSH lub FSH/LH). W efekcie dochodzi do wzrostu i dojrzewania zwykle kliku – kilkunastu pęcherzyków jajnikowych, a nie jednego, jak to ma miejsce w cyklu naturalnym. Płyn pęcherzykowy wraz z komórkami jajowymi pobiera się w dość prosty i bezbolesny sposób. Odbywa się to metodą punkcji jajników i realizowane jest ambulatoryjnie, tzn. nie wymaga pobytu w szpitalu. Pobrane komórki jajowe trafiają do banku komórek jajowych VITROLIVE, a dawczyni w przyszłości może ponownie zgłosić się do Programu Dawstwa.

Gdzie są takie komórki przechowywane? 

Pobrane komórki jajowe mogą być przekazane bezpośrednio do procedury zapłodnienia pozaustrojowego albo zostać poddane witryfikacji i w temperaturze ciekłego azotu czekać na moment ich wykorzystania.

Czy mogą być oddawane do innych klinik? Jeśli tak, to czy takie przekazanie jest odpłatne czy nieodpłatne?

Kwestie dawstwa i biorstwa komórek rozrodczych nie są w Polsce regulowane prawnie. Właściwe postępowanie z materiałem biologicznym opisują dyrektywy unijne, przez nasz kraj wciąż nie implementowane, stanowiące jednakże bazę do ustalania procedur wewnętrznych w klinikach leczenia niepłodności.

Wg projektu ustawy o leczeniu niepłodności przygotowanej przez Ministerstwo Zdrowia dawca komórek rozrodczych, które nie zostały wykorzystane, będzie mógł w każdym czasie żądać ich zniszczenia lub przekazać na cele badawcze. W chwili obecnej kwestię postępowania z komórkami jajowymi dawczyni regulują zasady wewnętrzne.

Co to jest dawstwo jawne? 

Dawstwo jawne (lub ze wskazaniem) polega na przekazaniu komórek jajowych przez dawczynię znanej biorczyni lub biorcom, najczęściej rodzinie, przyjaciołom lub znajomym. W takim przypadku tożsamość dawczyni znana jest biorczyni i na odwrót, a pomiędzy tymi stronami najczęściej istnieje jakaś relacja – rodzinna, przyjacielska, koleżeńska.

Czy uważa Pani, ze powinno być jawne czy anonimowe?

W VITROLIVE dane personalne obu stron zawsze utrzymujemy w anonimowości. W projekcie ustawy o leczeniu niepłodności Ministerstwo proponuje ujawniać rok i miejsce urodzenia dawcy osobie urodzonej w wyniku procedury medycznie wspomaganej prokreacji po osiągnięciu przez nią pełnoletniości. Niezależnie od tego, co będzie upubliczniane, należy pamiętać, że jawność czy anonimowość to kwestia złożona socjologicznie, psychologicznie i medycznie. W moim odczuciu winna ona być transparentna, a najlepiej szczegółowo uregulowana prawnie, aby obie zaangażowane strony znały i akceptowały wszelkie aspekty związane ze swoją decyzją.

Czy można w pewnym momencie wycofać zgodę na wykorzystanie jej komórek?

Projekt ustawy rządowej zakłada, że tak.W VITROLIVE, zgodnie z obowiązującym formularzem świadomej zgody podpisywanym przez potencjalne dawczynie, dysponentem pobranych gamet jest klinika. Dawczyni może wycofać się z udziału w Programie na każdym jego etapie aż do momentu zabiegu punkcji jajników.

Czy Dawczyni ma informacje o tym, ile komórek zostało wykorzystanych a ile było urodzeń dzieci?

Tak, w naszym ośrodku dawczyni ma prawo do informacji o liczbie pobranych komórek jajowych. Nie zna wyniku danej procedury, jednakże liczba ciąż klinicznych potwierdzonych badaniem USG jest czynnikiem limitującym dalszy udział dawczyni w Programie.  

Jakie prawa ma dawczyni?

Przede wszystkim biorąc udział w Programie Dawstwa kobieta ma wszelkie prawa wynikające z ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, w tym prawo do informacji, zachowania tajemnicy lekarskiej, wyrażenia zgody na zabieg, poznania możliwych zdarzeń niepożądanych, prawo do dokumentacji medycznej czy poszanowania intymności i godności osobistej. Do momentu punkcji jajników dawczyni może wycofać swoją zgodę na udział w Programie bez podawania przyczyn swojej decyzji. W naszej klinice dawczyni ma też prawo do zachowania pełnej anonimowości danych osobowych i teleadresowych.

Zgodnie z Dyrektywą 2004/23/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie ustalenia norm jakości i bezpiecznego oddawania, pobierania, testowania, przetwarzania, konserwowania, przechowywania i dystrybucji tkanek i komórek ludzkich kobieta, która podejmuje decyzję o przekazaniu swoich komórek jajowych innej parze może otrzymać rekompensatę, obejmującą zwrot poniesionych wydatków i zadośćuczynienie za niewygody związane z oddawaniem komórek jajowych.

Jeśli idzie o aspekty prawne związane z samym dawstwem, dawczyni komórki jajowej, ani kobieta przekazująca zarodek nie mają praw rodzicielskich do dziecka. Prawa te posiada wyłącznie kobieta, która dziecko urodziła. Określa to kodeks rodzinny i opiekuńczy.

A jakie prawa mają biorczynie? 

Pacjenci-biorcy mają prawo otrzymać w pełni wartościowe oocyty od dawczyni. Ważne jest też, by czuli się bezpiecznie. Ma  w tym pomóc zapewnienie, że w VITROLIVE procedura donacji jest przeprowadzana zgodnie z najwyższymi standardami, obowiązującymi wymaganiami prawnymi i medycznymi. Możliwość pozostania dawczynią komórek jajowych jest obwarowana rygorystycznymi warunkami wg surowych norm Unii Europejskiej. Biorcy, podobnie do dawczyni, zachowują pełną anonimowość. Mogą za to poznać grupę krwi, wiek, wagę, wzrost, kolor oczu, włosów i wykształcenie pacjentki, od której komórki jajowe pochodzą.

Co do kwestii formalnych, jak mówiłam, kodeks rodzinny i opiekuńczy przyjmuje, że matką dziecka jest zawsze kobieta, która je urodziła, nawet jeśli ciąża była wynikiem zabiegu medycznego, polegającego na zapłodnieniu komórki jajowej pochodzącej od osoby trzeciej lub transferu zarodka pochodzącego od innej Pary. Tak więc biorczyni ma prawo czuć się matką.

Czy biorczynie są przygotowywane psychologicznie na wzięcie obcej komórki jajowej?

W naszej klinice staramy się, by tak było. Każdej parze, przed podjęciem decyzji i podpisaniem zgody na procedurę biorstwa, zaleca się rozmowę z psychologiem. Programy wsparcia terapeutycznego dla dawczyń oraz biorczyń w VITROLIVE prowadzone zgodnie z treścią wytycznych ESHRE Special Interest Group Psychology and Counselling.

Biorcy korzystający z pomocy dawczyń z Programu egg-sharing są informowani o znaczeniu i konsekwencjach anonimowej donacji. Tłumaczy się im, że dobór dawczyni może dotyczyć tylko pewnych parametrów i muszą być przygotowani na czas oczekiwania i niepewności. Otrzymują także informację, że w przypadku zabiegów z użyciem komórek jajowych, jeśli dawczyni nie będzie w stanie przekazać wymaganej liczby gamet, wykonanie procedury zapłodnienia zostanie przesunięte w czasie. Wszystkim osobom rozważającym wykorzystanie Programu Biorstwa Komórek Jajowych VITROLIVE polecamy zapoznanie się z materiałami poradnikowymi dostępnymi na naszej stronie www.vitrolive.pl w zakładce Materiały dla pacjenta/Poradniki i informatory (szczególnie rekomendowane są zeszyty „Powiedzieć i Rozmawiać”).

Czemu dawstwo budzi tyle wątpliwości?

W pierwszej kolejności pewnie związane jest to z faktem, iż w Polsce dawstwo komórek jajowych, jak zresztą wszelkie kwestie związane z leczeniem niepłodności, nie są uregulowane prawnie. Pacjenci boją się złego traktowania, bo wokół medycyny rozrodu narósł obraz czarnego biznesu, aktywności zarobkowej a nie nastawionej na człowieka i dar życia. To oczywiście przejaskrawiony opis, ale wielu pacjentów poczuło się podczas leczenia jak towar. Szczęśliwie rynek się oczyszcza i jesteśmy już coraz dalej od tego, ośrodki muszą starać się o pacjenta i walczą między sobą argumentem skuteczności i jakości.

Nakłada się na to dodatkowo negatywna ocena społeczna – w Polsce akt przekazania gamet ciągle budzi ostracyzm kulturowy i religijny. Traktuje się te zaangażowane w pomoc niepłodnym parom panie z góry, a ich działanie kategoryzuje się jako przedmiotowe i nastawione na zarobek. Jest to zupełnie niesprawiedliwe, bo z badań naukowych wynika, że dawcami kierują zwykle ich własne potrzeby, wśród których niezwykle istotna jest potrzeba bycia ważnym oraz motywy altruistyczne.

Jak można je rozwiać?

Podstawą budowania akceptacji społecznej i szacunku dla tematów trudnych jest edukacja. Jako środowisko profesjonalistów pomagających w leczeniu niepłodności powinniśmy systemowo szerzyć wiedzę na temat bezdzietności nieintencjonalnej wśród społeczeństwa. Powinniśmy pomagać identyfikować problem, opowiadać o przyczynach niepłodności i sposobach jej leczenia oraz publicznie wskazać na aspekty psychologiczne choroby, zwłaszcza na obciążenie, jakim jest niemożność poczęcia dziecka z własnych gamet. Na tym tle warto mówić o sposobach pomocy parom dotkniętym problemem. Takie działania, według mnie, winny wypływać z naszej strony. Państwo zaś, ze swojej strony, winno zadbać o jasne standardy postępowania i jednoznaczne prawodawstwo.  

 

Dr n. med. Anna Janicka – wielokrotnie wyróżniana absolwentka studiów biotechnologicznych Akademii Rolniczej w Szczecinie. W 2006 roku obroniła pracę doktorską realizowaną w Zakładzie Genetyki i Patomorfologii Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Jana Lubińskiego, uzyskując stopień naukowy doktora nauk medycznych w zakresie biologii medycznej. Kilkukrotnie nagrodzona przez Ministra Zdrowia za cykl publikacji dotyczących biologii molekularnej i diagnozowania predyspozycji do nowotworów dziedzicznych. Od 5 lat zawodowo i naukowo związana z medycyną wspomaganego rozrodu w klinice VITROLIVE w Szczecinie. Od 2014 roku jest członkiem Zarządu Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu (PTMR), a także członkiem Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego (PTG) oraz Europejskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii (ESHRE). Od 2010 roku bezpośrednio angażuje się w realizację programów: „European IVF Monitoring (EIM)” na rzecz ESHRE oraz „Oocyte donation study” realizowanego dla the Cross Border Reproductive Care ESHRE – Taskforce. Reprezentant Polski w Komitecie Przedstawicieli Krajowych ESHRE w kadencji przypadającej na lata 2014 – 2017. 

Karolina Błaszkiewicz

dziennikarka. Związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami i z natemat.pl

Michelle Obama o poronieniu, in vitro i niepłodności. Poruszające wyznanie pierwszej damy

Michelle Obama - zdjecie z okładki książki "Becoming". Ilustracja do tekstu: Michelle Obama o poronieniu i in vitro
mat. promujące książkę "Becoming"

Okazuje się, że nawet dwie najbardziej przebojowe i energiczne osoby, z głęboką miłością i solidnym etosem pracy, mogą mieć problemy z poczęciem dziecka pisze szczerze Michelle Obama, była pierwsza dama USA, w swojej biografii „Becoming”. Choć od lat aktywnie wspiera prawa reprodukcyjne kobiet, dopiero teraz zdecydowała się podzielić najbardziej prywatną, głęboko skrywaną sferą swojego życia. Michelle Obama o poronieniu, in vitro i niepłodności.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

W ekskluzywnym wywiadzie dla stacji ABC News, promującym autobiografię „Becoming” [z ang.: „Stając się”], Michelle Obama opowiedziała o nieznanych dotąd faktach ze swojej przeszłości oraz o blaskach i cieniach rodzinnego życia. W szczerej rozmowie z dziennikarką Robin Roberts była pierwsza dama USA wyjawiła, że macierzyństwo nie przyszło jej łatwo.

Michelle Obama o poronieniu, in vitro i niepłodności

Zanim na świecie pojawiła się pierwsza jej córka, Malia, prezydencka para przez długi czas bez skutku starała się o dziecko. Po długich miesiącach powtarzania testów ciążowych Michelle, wówczas 34-letnia, ujrzała w końcu wyczekane dwie kreski. Ale radość nie trwała długo; wkrótce przyszedł bowiem kolejny cios – poronienie. Tym potężniejszy, że doświadczamy w milczeniu i skrytości – strata ciąży nie była bowiem (i wciąż nie jest) tematem poruszanym publicznie.

Czułam się zagubiona, samotna; czułam, że zawiodłam. Nie wiedziałam wtedy, jak częste są poronienia, ponieważ nie mówimy o nich głośno – opowiedziała o doświadczeniu sprzed 20 lat. – Pogrążamy się w bólu, czując, że jesteśmy w pewnym sensie popsute. Właśnie dlatego tak ważne jest, by rozmawiać z młodymi matkami, że poronienia się zdarzają, a zegar biologiczny naprawdę tyka – mówiła Obama.

Z udostępnionych fragmentów autobiografii „Becoming”, której wczesną kopię otrzymała agencja prasowa Associated Press, wynika, że w obliczu powtarzających się niepowodzeń Michelle i Barack Obamowie zdecydowali się na leczenie w specjalistycznej klinice. Rozwiązaniem, które zarekomendowali im specjaliści, okazała się procedura in vitro. To właśnie dzięki niej przyszły na świat córki Obamów: Malia i Sasha.

Z książki dowiadujemy się także o cierpieniu i samotności, z którą musiała zmierzyć się Michelle Obama podczas przygotowań do in vitro. Jej mąż, sprawujący wówczas ważne funkcje państwowe, nie mógł towarzyszyć jej w przeważającej części procedury,

pozostawiając [ją] w dużej mierze samą w okresie manipulowania systemem reprodukcyjnym na rzecz jego szczytowej efektywności” pisze.

„Becoming”. Historia według własnego scenariusza

Tak odważne i głębokie wyznanie tylko pozornie odbiega od tego, do czego przyzwyczaiła nas Michelle Obama.

Pierwsza dama, choć ciepła, serdeczna i otwarta na drugiego człowieka, zawsze chroniła prywatność swoją i swojej rodziny. W mediach społecznościowych i wywiadach skrupulatnie dobiera słowa – znając ich siłę, wartość i znaczenie. Dzięki temu, mimo ogromnej popularności, do dziś nie utraciła kontroli nad historią, którą opowiada jej życie. I właśnie taki przekaz kieruje dziś do czytelników swojej książki.

– Wasza opowieść to coś, co należy i będzie należało tylko do was. To coś, co powinniście mieć na własność – pisze w zapowiedzi książki.

Autobiografia Michelle Obamy „Becoming” ukaże się na amerykańskim rynku księgarskim 13 listopada br. Choć nie jest jeszcze fizycznie dostępna dla czytelników, w przedsprzedaży na Amazon.com zdążyła już wspiąć się na szczytowe pozycje bestsellerów. Książka zostanie przetłumaczona na 45 języków, w tym polski.

Źródło: BBC, ABC News

POLECAMY RÓWNIEŻ:

Młoda artystka o poronieniu. 22-letnia Halsey: Chciałam być mamą bardziej niż gwiazdą pop

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

Nie tylko znieczulenie. Poznaj 8 metod łagodzenia bólu porodowego

Kobiecy brzuch ciążowy na niebieskim tle /Ilustracja do tekstu: Naturalne metody łagodzenia bólu porodowego
Fot.: Pixabay.com

Gdy zbliża się termin rozwiązania ciąży, większość kobiet odczuwa nasilający się strach przed intensywnym i długotrwałym bólem porodowym. Co wpływa na bolesność porodu i jakie metody łagodzenia bólu porodowego mogą okazać się pomocne? Przeczytaj, co mówi na ten temat lekarz.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Poród to skomplikowany proces, który obejmuje kilka następujących po sobie etapów. Nim rozpocznie się właściwa akcja porodowa, u kobiety pojawiają się skurcze porodowe, powodujące skracanie oraz rozwieranie się szyjki macicy. Gdy ta nie jest wystarczająco przygotowana do porodu, rodząca odczuwa intensywny ból. Przypomina on zwykle silne bóle menstruacyjne, którym towarzyszy uczucie rozpierania podbrzusza.

Natężenie skurczów porodowych zależy od fazy porodu. Na początku mogą pojawiać się co 10 minut i trwają wtedy zwykle około 30 sekund. Im bliżej finalnego momentu porodu, tym częstsze i dłuższe są skurcze.

– Kiedy skurcze porodowe pojawiają się regularnie co 5 minut, to znak, że pora jechać do szpitala – zaznacza dr n. med. Ewa Kurowska, ginekolog ze Szpitala Medicover w Warszawie.

Od chwili, gdy kobieta zostanie przyjęta na porodówkę, do momentu rozwiązania może jednak upłynąć sporo czasu. Co wówczas robić, by zminimalizować doświadczane dolegliwości?

Sposoby na złagodzenie bólu porodowego: farmakologiczne i naturalne

Metody pomagające złagodzić ból porodowy możemy podzielić na dwie kategorie:

  • farmakologiczne,
  • naturalne.

Odpowiedni sposób możemy wybrać samodzielnie; powinnyśmy jednak skonsultować go wcześniej z lekarzem. Dlaczego to tak ważne?

– Każda kobieta jest inna i trudno przewidzieć jej odporność na ból, dlatego warto na kilka tygodni przed rozwiązaniem porozmawiać z lekarzem i zastanowić się nad różnymi scenariuszami – podkreśla dr n. med. Ewa Kurowska z Medicover.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Ile zastrzyków trzeba znieść, by spełnić marzenie o dziecku? Ból i szczęście uchwycone na zdjęciu

Naturalne metody łagodzenia bólu porodowego: masaż i techniki prawidłowego oddychania

Do niefarmakologicznych metod zmniejszania bólu porodowego możemy zaliczyć m.in. delikatny masaż dolnych partii pleców (okolicy lędźwiowo-krzyżowej), który łagodzi intensywność skurczów. O jego wykonanie możemy poprosić osobę, która towarzyszy nam przy porodzie. Wiele kobiet intuicyjnie wie, jaki rodzaj dotyku okaże się pomocny. O podpowiedź można też poprosić ginekologa lub położną, a jeszcze lepiej zapoznać się z technikami masażu już w szkole rodzenia i przećwiczyć je z partnerem.

Podczas zajęć w szkole rodzenia poznamy także metody prawidłowego oddychania.

– Są kobiety, które dzięki prawidłowemu i spokojnemu oddechowi czują ulgę, ponieważ skupiają się wtedy na wykonywaniu tej czynności, a nie na bólu. Warto, by odpowiednie techniki oddechowe poznała nie tylko ciężarna, ale i jej partner. Czasami w sytuacji kryzysowej przyszła mama zapomina o tym, czego się na ten temat dowiedziała. Wtedy osoba towarzysząca jej podczas porodu może służyć pomocą – dodaje dr n. med. Ewa Kurowska ze Szpitala Medicover.

POLECAMY RÓWNIEŻ: Trzymanie za rękę może łagodzić ból podczas porodu? Zobacz wyniki eksperymentu

Naturalne metody łagodzenia bólu porodowego: ciepła kąpiel

Dobrym sposobem na złagodzenie bólu porodowego jest również kąpiel w ciepłej wodzie, która zmniejsza napięcie mięśni, uspokaja i potrafi naprawdę skutecznie zrelaksować niejedną przyszłą mamę.

– Moment, w którym można ją wykorzystać, wskazuje położna. Ważne jest bowiem, by kąpiel zastosować dopiero wtedy, gdy rozwarcie szyjki macicy wynosi minimum 5 cm – w przeciwnym razie mogłoby dojść do zahamowania czynności skurczowych – mówi dr n. med. Ewa Kurowska. – Pamiętajmy także o tym, że woda w wannie powinna mieć temperaturę zbliżoną do temperatury ciała człowieka. Kąpiel nie powinna też trwać zbyt długo – maksimum pół godziny. Zamiast niej można również spróbować ciepłych okładów, które należy przykładać do okolicy lędźwiowej kręgosłupa – dodaje ekspertka.

Jeśli na porodówce, którą wybrałyśmy, nie ma wanny, skorzystajmy z prysznica. Polewanie pleców i brzucha ciepłą wodą również powinno przynieść ulgę.

Naturalne metody łagodzenia bólu porodowego: spokojna muzyka lub… krzyk

Kojąco zadziałać może także spokojna muzyka. Przygotuj więc zawczasu playlistę z piosenkami, które przywołują u ciebie miłe wspomnienia lub których rytm możesz dopasować do swojego oddechu.

A co robić, jeśli żadna z tych metod nie przynosi rezultatu?

– Kobiety nie powinny czuć się skrępowane, jeżeli powyższe metody łagodzenia bólu porodowego nie pomogły. Zamiast nich warto spróbować krzyku. Jest to jak najbardziej naturalny sposób na złagodzenie emocji i wyrzucenie ich z siebie, oraz na rozluźnienie mięśni, które napinają się, gdy zaciskamy usta – podsumowuje dr n. med. Ewa Kurowska ze Szpitala Medicover w Warszawie.

CZYTAJ TEŻ: Tokofobia, czyli lęk przed ciążą i porodem

Podtlenek azotu: gaz rozweselający na łagodzenie bólu porodowego

Do złagodzenia bólu porodowego potrzebujesz środków farmakologicznych, ale obawiasz się wiążących się z tym skutków ubocznych? Powinnaś poznać metodę, w której wykorzystuje się podtlenek azotu, czyli tzw. gaz rozweselający, podawany ciężarnym przez specjalną maseczkę.

Jak przekonują eksperci, gaz rozweselający jest skuteczny, a dodatkowo bezpieczny dla dziecka. Nie powoduje też wielu skutków ubocznych. Na jego zastosowanie decyduje się wiele rodzących kobiet.

ZOBACZ TAKŻE: Chciałabyś zaplanować czas porodu? Zapomnij! Dzieci najczęściej przychodzą na świat o TEJ godzinie

Metody łagodzenia bólu porodowego: znieczulenie zewnątrzoponowe i leki dożylne. Zalety i skutki uboczne

Niekiedy bóle porodowe są tak silne, że stają się wręcz nie do zniesienia dla przyszłej mamy – można wtedy skorzystać ze środków farmakologicznych.

Najpopularniejszą metodą farmakologicznego łagodzenia bólu porodowego jest znieczulenie zewnątrzoponowe. Leki znieczulające podaje się wówczas przez specjalne wkłucie w okolicę kręgosłupa. To metoda bezpieczna; ma jednak również wady:

  • zmniejsza odczuwanie parcia,
  • może unieruchomić rodzącą, przez co poród może trwać dłużej.

Dostępne są również leki podawane dożylnie, które wykazują działanie zmniejszające ból porodowy.

– Najczęściej w ten sposób podaje się kobiecie lek, który może spowodować przypływ sił, ponieważ ból zostaje zablokowany na poziomie mózgu. Trzeba jednakże wspomnieć o tym, że środek taki może mieć niepożądane działania nie tylko u mamy, ale również u jej malucha. Po porodzie może być on senny i słabiej reagować na bodźce – tłumaczy dr n. med. Ewa Kurowska.

W przypadku, gdy kobieta decyduje się na zastosowanie środków znieczulających, na sali porodowej najczęściej obecny jest anestezjolog, który kontroluje sytuację.

POLECAMY RÓWNIEŻ: Rola położnej jest nieoceniona – nie tylko podczas porodu!

Łagodzenie bólu porodowego: masz do tego prawo!

Niezależnie od tego, jakie metody łagodzenia bólu porodowego wybierze rodząca, powinna mieć wsparcie ze strony personelu medycznego, który się nią opiekuje.

– Poród potrafi być wycieńczający i stresujący. Naszym zadaniem jest więc nie tylko opieka i zadbanie o prawidłowy przebieg czynności związanych bezpośrednio z porodem, ale też cierpliwość w wyjaśnianiu trudnych kwestii i sprawienie, by pacjentka zapamiętała ten dzień jako cud narodzin swojego dziecka, a nie moment, o którym chciałaby jak najszybciej zapomnieć – mówi dr n. med. Ewa Kurowska ze Szpitala Medicover w Warszawie.

Aby zwiększyć swoje poczucie bezpieczeństwa i komfort psychiczny, warto na kilka tygodni przez porodem przedyskutować z lekarzem prowadzącym lub położną wszystkie kwestie, które wiążą się ze sposobami łagodzenia bólu porodowego. Należy także sprawdzić, jakie metody niwelowania bólu dostępne są w wybranym przez nas szpitalu, i ustalić z położną plan działania.

Źródło: Medicover

TUTAJ kupisz e-wydanie magazynu „Chcemy Być Rodzicami”

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

„Zdarza mi się płakać z pacjentką”. Położna szczerze o swojej pracy

Pielęgniarka przy łóźku pacjentki - opieka okołoporodowa /Położna a poród

Poród to dla każdej kobiety wyjątkowo poruszające wydarzenie, które trudno porównać z czymkolwiek innym. Ale emocje, które towarzyszą temu niezwykłemu momentowi, są silne nie tylko po stronie rodzącej – udzielają się także położnej. – W swojej pracy trudno mi zachować dystans do uczuć i wydarzeń. Zdarza mi się też płakać z pacjentką – wyznaje Elżbieta Wójtowicz, położna i ambasadorka kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na medal”.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Kobieta, która przygotowuje się do porodu, mierzy się niejednokrotnie z lękiem i wątpliwościami. Czy personel medyczny da jej oparcie, zapewni dobre warunki i wykaże się taktem? Czy w czasie porodu nie stanie się nic złego maleństwu?

Położna a poród. Najważniejsza jest empatia

Nad tym, by strach nie paraliżował rodzącej, by czuła się bezpieczna i znała odpowiedź na trapiące ją pytania, czuwa położna. Właśnie dlatego tak ważne jest, by potrafiła stworzyć w czasie porodu atmosferę życzliwości i zrozumienia. Niezbędna jest w tym empatia.

– W czasie porodu pojawia się lęk, strach, poczucie niepewności. Kobieta przychodzi do szpitala z „walizką” pełną obaw: o poród, o dziecko, które ma urodzić. Często czuje się zawstydzona, niepewna siebie. Przeprowadzenie kobiety przez poród tak, aby był pięknym doświadczeniem, a nie traumą, i opanowanie trudnych uczuć to wielkie wyzwanie dla położnej – wyjaśnia Elżbieta Wójtowicz, położna i ambasadorka kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na medal”.

Empatia, która idzie w parze z profesjonalizmem i doświadczeniem, pomaga położnej zbliżyć się do pacjentki. Daje rodzącej komfort i poczucie bezpieczeństwa.

– Z mojego długoletniego doświadczenia wynika, że położna powinna mieć świadomość swojej emocjonalności i przekładać te uczucia na rodzącą: opanować stres w trudnych sytuacjach, wziąć sprawy w „swoje ręce”, aktywizować do działania.

CZYTAJ TEŻ: Ginekolog czy położna? Kogo wybrać do prowadzenia ciąży?

Położna a poród. Wrażliwość, która pomaga w trudnych chwilach

Niezwykle ważne jest też, by położna pomogła kobiecie ograniczyć uczucie skrępowania związane z nagością i różnymi aspektami fizjologii, które towarzyszą tak intymnemu wydarzeniu jak poród.

– Delikatność, poszanowanie godności i zachowanie intymności to ważne umiejętności, które każda profesjonalna położna powinna posiadać – zaznacza położna.

Elżbieta Wójtowicz przyznaje jednak, że jej zawód nie jest łatwy. Czasem trudno zachować dystans do wydarzeń, które rozgrywają się na sali porodowej.

– Zdarza mi się też płakać z pacjentką – mówi położna.

Tej niezwykłej wrażliwości na uczucia rodzących nauczyła się, pracując właśnie na bloku porodowym.

– Tam zawsze towarzyszy mi myśl, która jest moim mottem zawodowym: „Wspaniałe są owoce dobrych wysiłków”.


POLECAMY RÓWNIEŻ: „Wygrana w konkursie otwiera drzwi do nowych działań”. O kulisach kampanii „Położna na medal”

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

Gdy krew matki zagraża dziecku. Konflikt serologiczny: przyczyny, skutki, leczenie

Noworodek w czapeczce /Ilustracja do tekstów: Pierwsze dziecko z in vitro w Sosonowcu /Konflikt serologiczny w ciąży
fot. Pixabay

Konflikt serologiczny to najczęstsza konsekwencja niezgodności serologicznej matki i dziecka. Jego następstwem może być choroba hemolityczna noworodków, która stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka. Jakie są przyczyny konfliktu serologicznego oraz jak powinna wyglądać jego skuteczna profilaktyka w czasie ciąży oraz po porodzie? Wyjaśnia dr n. med. Justyna Tołłoczko, pediatra w Centrum Medycznym Damiana.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Konflikt serologiczny, zwany też konfliktem matczyno-płodowym, jest najczęściej następstwem niezgodności w czynniku Rh lub grupach głównych krwi matki i płodu.

Przyczyny konfliktu serologicznego. Konflikt serologiczny w zakresie czynnika Rh

Jeżeli czynnik krwi matki to Rh-, a płód Rh+, jej organizm wytwarza przeciwciała przeciwko krwinkom czerwonym dziecka. Zagrożenie to można wykryć na podstawie testu PTA (pośredni test antyglobulinowy, odczyn Coombsa). Badanie to trzeba wykonać na początku ciąży i powtarzać co 2 miesiące.

POLECAMY TAKŻE:Hipercholesterolemia rodzinna zagraża nawet małym dzieciom. Wie o niej tylko kilka procent chorych

Konflikt serologiczny: co zwiększa ryzyko?

Warto wiedzieć, że konflikt serologiczny w zakresie czynnika Rh bardzo rzadko ujawnia się podczas pierwszej ciąży. Wytwarzanie przeciwciał występuje wtedy, gdy do organizmu matki przedostanie się przynajmniej 0,2 ml krwi dziecka. Ryzyko konfliktu serologicznego zwiększa się w czasie:

  • porodu,
  • poronienia,
  • przedwczesnego oddzielenia się łożyska.

Ryzyko konfliktu serologicznego może też wzrastać w następstwie urazów brzucha doznanych przez kobietę w okresie ciąży.

CZYTAJ TEŻ: Jakie należy wykonać badania przed ciążą? [WIDEO]

Konflikt serologiczny: jakie może mieć skutki?

Przeciwciała, które powstają w wyniku konfliktu serologicznego, wywołują rozpad erytrocytów, co prowadzi do niedokrwistości płodu. Niedobór krwinek czerwonych, odpowiedzialnych za przenoszenie tlenu, może spowodować:

  • niedotlenienie,
  • niewydolność krążenia,
  • obrzęk immunologiczny.

Może doprowadzić nawet do zgonu wewnątrzmacicznego.

Z kolei u noworodka następstwem hemolizy erytrocytów może być wczesna i nasilona żółtaczka, wymagająca intensywnego leczenia fototerapią.

Konflikt serologiczny: leczenie

Niedokrwistość płodu można leczyć za pomocą transfuzji krwinek czerwonych.

Z kolei po każdym poronieniu, a także po urodzeniu dziecka z dodatnim czynnikiem Rh kobieta otrzymuje immunoglobulinę anty-D.

– To działanie profilaktyczne przeciw wystąpieniu konfliktu w następnej ciąży – wyjaśnia dr n. med. Justyna Tołłoczko, pediatra z Centrum Medycznego Damiana.

Jak dodaje ekspertka, u kobiet z Rh ujemnym należy w czasie ciąży monitorować miano przeciwciał anty-D i – ewentualnie – podawać immunoglobulinę.

– Dlatego ważne jest, aby w przypadku rozpoznania konfliktu serologicznego w zakresie czynnika Rh ciąża była prowadzona w specjalistycznym ośrodku. Dziecko, szczególnie po transfuzjach dopłodowych, powinno urodzić się w szpitalu o referencyjności III stopnia – podkreśla dr Justyna Tołłoczko.

Jeżeli problem występuje u noworodka i objawia się żółtaczką, w której stężenie bilirubiny wzrasta pomimo zastosowanej fototerapii, konieczne jest wykonanie transfuzji wymiennej krwi. To zabieg polegający na niemal całkowitej wymianie krwi. Musi zostać wykonany w ośrodku II lub III stopnia referencyjności. Transfuzja wymienna krwi pozwala na usunięcie krwinek, które zostały uszkodzone przez przeciwciała, oraz bilirubiny powstałej z ich rozpadu.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Nowy test krwi ciężarnej oceni ryzyko przedwczesnego porodu?

Konflikt serologiczny w grupach głównych krwi. Kiedy występuje?

Możliwe jest także wystąpienie konfliktu serologicznego w grupach głównych krwi. Ma to miejsce w sytuacji, gdy matka ma grupę krwi 0, natomiast dziecko dziedziczy po ojcu grupę A lub B.

–  Przebieg konfliktu serologicznego jest wówczas łagodniejszy. Nie wymaga leczenia w ciąży i objawia się chorobą hemolityczną noworodka – dodaje.

Konflikt serologiczny: profilaktyka śródciążowa i okołoporodowa

Obecnie stosuje się dwa rodzaje profilaktyki konfliktu serologicznego. Są to:

  • śródciążowa profilaktyka konfliktu serologicznego – przeprowadzana między 28. a 30. tygodniem ciąży. Polega na podaniu immunoglobuliny anty-D (w dawce 300 μg). Stosuje się ją u kobiet z grupy ryzyka: z czynnikiem Rh D ujemnym, szczególnie zaś w grupie ciężarnych, u których wystąpiły m.in. krwawienia, urazy brzucha oraz tych, które w okresie ciąży zostały poddane zabiegom wewnątrzmacicznym. Zabieg zmniejsza ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego niemal do zera. Od 2018 r. zabieg jest refundowany.
  • okołoporodowa profilaktyka konfliktu serologicznego – stosowana jest u kobiet z Rh D ujemnym, które urodziły dziecko z dodatnim czynnikiem Rh D. Immunoglobulinę anty-D należy podać wtedy w ciągu 72 godzin od porodu. Jej dawka jest uzależniona od rodzaju porodu (sposób naturalny, cesarskie cięcie), a także od ewentualnych zabiegów okołoporodowych (np. konieczności ręcznego wydobycia łożyska).

Dzięki rozwojowi medycyny lekarze specjaliści mogą dziś znacznie skuteczniej diagnozować zagrożenie konfliktem serologicznym i odpowiednio wcześnie wdrożyć zalecane postępowanie medyczne. Dlatego prawidłowo prowadzona ciąża to pierwszy krok do zdrowia noworodka.

TUTAJ kupisz e-wydanie magazynu „Chcemy Być Rodzicami”

Dr Justyna Tołłoczko

Ekspert

dr n. med. Justyna Tołłoczko

Pediatra w Centrum Medycznym Damiana

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.