fbpx
Przejdź do treści

Nurt psychoanalityczny w psychoterapii. Obalmy kilka mitów.

Psychoanaliza od zawsze, czyli od przeszło wieku, budzie wiele emocji. Początkowo ów stan rzeczy w dużej mierze wynikał z rewolucyjnego charakteru stworzonych przez Freuda teorii i metody leczenia: nowego podejścia do psychiki ludzkiej, jej rozwoju, a w szczególności koncepcji, według której człowiek jest istotą seksualną od początku życia.

Wydaje się, że współcześnie to stereotypowe opinie, duży nacisk na samowystarczalność i niezależność jednostki oraz promocja szybkich rozwiązań utrudniają zarówno lepsze zrozumienie koncepcji psychoanalitycznych (obecnie znacznie już wykraczających poza odkrycia Freuda) jak i korzystanie z tej metody w celu zmniejszenia lub wyeliminowania cierpienia psychicznego (w przypadku objawów psychosomatycznych również fizycznego). Oto sprostowania niektórych z obiegowych stwierdzeń na temat podejścia psychoanalitycznego:

„Psychoterapeuta psychoanalityczny jest zimny i obojętny”. Terapeuta pracujący w nurcie analitycznym pozostaje neutralny, ale jednocześnie rozumiejący i empatyczny. Neutralność odnosi się do stworzenia możliwie wolnej od ocen i uprzedzeń przestrzeni dla człowieka szukającego pomocy. Tylko dzięki zachowaniu tego rodzaju postawy mogą w relacji terapeutycznej wystąpić zjawiska i zajść procesy, które umożliwią głębokie zrozumienie pacjenta, przyczyny jego trudności oraz potencjalnie zmianę.

„Freud miał w głowie tylko jedno”. Freudowi, twórcy psychoanalizy, często przypisuje się nadmierne zaabsorbowanie seksualnością. Tymczasem Freud używał pojęcia libido w znacznie szerszym znaczeniu niż ma to miejsce obecnie. Odnosił je do energii życiowej, którą człowiek może inwestować w ludzi, pracę, zainteresowania i inne angażujące go sprawy. Ponadto warto pamiętać, że czasy, w jakich żył Freud ze względu na swą moralną surowość sprzyjały pojawianiu się zaburzeń nerwicowych na tle seksualnym, do czego w obecnych czasach, w naszej kulturze dochodzi rzadziej. Psychoanaliza jako wiedza o ludzkiej naturze i zachowaniu oraz metoda badania psychiki i jej leczenia nadal może być wykorzystywana, gdyż podstawowymi założeniami, jakim hołdował jej twórca są determinizm psychiczny (każdy objaw ma swoją przyczynę) oraz istnienie nieświadomości. Dlatego psychoanaliza może być użyteczna, bez względu na rodzaj pojawiających się objawów i zaburzeń oraz ich częstotliwość występowania w społeczeństwie.

„Psychoterapeuta analityczny występuje z pozycji (nieomylnego) autorytetu i usiłuje narzucić pacjentowi swój punkt widzenia”. Można powiedzieć, że jest dokładnie odwrotnie. Jednym z podstawowych celów psychoterapii psychoanalitycznej jest lepsze rozeznanie się w swoim życiu wewnętrznym (uczuciach, myślach, fantazjach itp.) przez pacjenta, dzięki czemu będzie on w stanie lepiej i w bardziej dla siebie satysfakcjonujący sposób kierować swoim życiem.

„Psychoterapia analityczna działa słabiej niż inne rodzaje pomocy psychologicznej, bo wymaga częstszych spotkań odbywających się raczej przez kilka lat niż kilka miesięcy”. Psychoterapia analityczna jest terapią wglądową, czyli dążącą do tego, aby pacjent dzięki rozmowom z terapeutą dotarł do swoich najgłębszych emocji i myśli (także tych nieświadomych), lepiej zrozumiał swój wewnętrzny świat oraz wpływ przeszłych doświadczeń na to, jak przeżywa siebie i otaczającą go rzeczywistość. Wiedzę tę może wykorzystać, aby zmienić dotychczasowy sposób doświadczania siebie i świata, swój sposób myślenia i wzorce zachowań, co z kolei może zaowocować bardziej satysfakcjonującym i szczęśliwszym życiem. Dokonanie trwałej zmiany psychicznej (na poziomie przyczyn objawów) i spotkanie się ze sobą na głębokim poziomie jest procesem długotrwałym, często niełatwym, wymagającym czasu i przestrzeni.

„Psychoanaliza jest nienaukową, nieobiektywną metodą, więc jest nierzetelna”. Psychoanaliza spełnia kryteria naukowości i można zaliczyć ją do nauk humanistycznych. W związku z tym stosowanie wobec niej kategorii typowych dla nauk ścisłych nie wydaje się zasadne. Tym bardziej, że psychoanaliza dotyczy subtelnej materii jaką jest ludzka psychika.
 

Osobom, które chcą się dowiedzieć więcej o psychoanalizie i psychoterapii psychoanalitycznej, polecam bardzo przystępnie napisaną książkę Agnieszki Leźnickiej-Łoś pt. Podstawy terapii psychoanalitycznej. Teoria i praktyka. (2012, Gdańsk: Wydawnictwo IMAGO).

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Magdalena Kaczorowska-Korzniakow

jest psychologiem, psychoterapeutką i tłumaczem. W swojej pracy terapeuty kieruje się Kodeksem Etycznym PTPP. Prowadzi indywidualną psychoterapię dorosłych i dzieci.

Najnowsze artykuły