fbpx
Przejdź do treści

Niepłodność zawsze dotyczy dwojga osób – o badaniu nasienia

klinika fertimedica niepłodność para badanie nasienia
fot. 123rf.com

Wykonanie badania nasienia powinno być przeprowadzone na początku diagnostyki pary pod kątem niepłodności. Kliniki FertiMedica zapewniają pełen komfort i dyskrecję podczas wykonywania tego badania.

Mówimy o niepłodności, gdy parze współżyjącej regularnie bez zabezpieczeń przez okres 12 miesięcy, nie udaje się zajść w ciążę. Aby wdrożyć odpowiednie leczenie, należy postawić diagnozę co do przyczyn niepłodności, zarówno po stronie kobiety, jak i mężczyzny. Z badania nasienia nie powinno zwalniać stwierdzenie występowania nieprawidłowości po stronie kobiety, ponieważ może zdarzyć się tak, że przyczyna niepłodności leży po obu stronach jednocześnie.

Podstawowe badanie nasienia

To pierwsze badanie laboratoryjne wykonane na początku diagnostyki mężczyzny. Analizę nasienia wspomaga się komputerowo (CASA, ang. computer assisted semen analysis), co pozwala ograniczyć subiektywność oceny. Aby diagnosta laboratoryjny mógł wykonać to badanie, laboratorium musi być wyposażone w mikroskop kontrastowo-fazowy, kamerę cyfrową, a także specjalistyczne oprogramowanie. Dodatkowo możliwe jest zamieszczenie zdjęć plemników na wyniku, a także ich cyfrowa archiwizacja czy powtórna analiza.

Etapy badania CASA:

  • ocena makroskopowa ejakulatu – czas upłynnienia, wygląd, objętość, lepkość i pH;
  • ocena mikroskopowa – koncentracja, ruchliwość (w tym określenie rodzaju ruchu – postępowy szybki, postępowy wolny, ruch w miejscu, brak ruchu)*, morfologia plemników (procentowa obecność prawidłowych morfologicznie plemników, indeks teratozoospermii – średnia liczba defektów przypadająca na jeden nieprawidłowy plemnik).

Wynik badania CASA jest wskazówką, która pomaga lekarzowi podjąć decyzję co do wdrożenia leczenia lub poprowadzenia dalszej diagnostyki, w celu wyjaśnienia przyczyn niepłodności pary.

Prawidłowy wynik ogólnego badania nasienia nie jest jednoznaczny ze zdolnością plemników do zapłodnienia komórki jajowej, dlatego często to badanie jest jedynie wstępem do dalszej diagnostyki. Po wykonaniu ogólnego badania nasienia można wykonać badania dodatkowe, pozwalające na wykrycie przyczyn zaburzeń, co wymaga zastosowania bardziej zaawansowanych metod. Do badań dodatkowych zalicza się: test wiązania z hialuronianem, test fragmentacji chromatyny a także badanie morfologii organelli ruchliwych plemników MSOME – można je wykonać z jednej próbki.

Test wiązania z kwasem hialuroniowym HBA (ang. Hyaluronan Binding Assay)

Plemniki powstające w jądrach podczas spermatogenezy, po uwolnieniu z nabłonka plemnikotwórczego trafiają do najądrzy, gdzie dojrzewają, nabywają zdolność ruchu oraz zdolność do zapłodnienia komórki jajowej. Zdolność do wiązania z kwasem hialuroniowym nabywana jest na późnym etapie, dlatego też test HBA wskazuje również na funkcjonalność i dojrzałość plemników. Kwas hialuroniowy występuje w komórkach otaczających dojrzałą komórkę jajową i stanowi barierę dla niedojrzałych plemników, pozwalając tylko prawidłowym i dojrzałym plemnikom na przeniknięcie i w konsekwencji zapłodnienie. Test HBA ocenia procentowy rozkład plemników związanych z kwasem hialuroniowym, z którym będą reagować tylko te plemniki, które zakończyły proces dojrzewania cytoplazmatycznego i jądrowego. Jednak do wykonania badania HBA plemniki muszą wykazywać zdolność ruchu, a także wystarczającą koncentrację, aby otrzymane wyniki były wiarygodne, w związku z czym przed wykonaniem tego badania zalecane jest wykonanie badania ogólnego nasienia.

Test fragmentacji chromatyny SCD (ang. sperm chromatin dispersion)

Plemnik, łącząc się z komórką jajową, dostarcza informacji genetycznej powstającemu zarodkowi. W przypadku, gdy plemnik z uszkodzeniami połączy się z komórką jajową, mogą występować problemy z zapłodnieniem, a jeśli do niego dojdzie – problemy z prawidłowym rozwojem zarodka. Może to doprowadzić do problemów z implantacją lub poronienia. Podwyższony indeks fragmentacji chromatyny jest wskazaniem do zastosowania metod wspomaganego rozrodu z zastosowaniem metod mikroprzepływowych separacji plemników, które odzwierciedla naturalną drogę plemników do komórki jajowej i pozwala na selekcję najlepszych plemników.

Badanie morfologii organelli ruchliwych plemników MSOME (ang. Motile Sperm Organelle Morphology Examination)

Pozwala ono na ocenę żywych, ruchomych plemników pod powiększeniem 6600 razy, przy czym ocena morfologii podczas badania CASA odbywa się pod powiększeniem 1000x. Analizowana jest budowa główki plemnika, akrosom oraz obecność wakuol, ich liczba, a także ich położenie. Plemnik o prawidłowej budowie odpowiada nie tylko za prawidłowe zapłodnienie, ale także za prawidłowy dalszy rozwój zarodka. W przypadku nieprawidłowego wyniku MSOME, podczas korzystania z metod wspomaganego rozrodu, można skorzystać z metody IMSI, wspomagającej dobór odpowiedniego plemnika.

Jak przygotować się do badania nasienia?

  • 3 miesiące przed planowanym badaniem należy być w pełni zdrowia.
  • 2 tygodnie przed badaniem nie należy stosować antybiotykoterapii.
  • Należy zachować 2–7 dni abstynencji płciowej, aby otrzymane wyniki przedstawiały wiarygodny obraz parametrów nasienia.

Pobranie nasienia do badania w klinice

Na badanie należy umówić się, kontaktując się z recepcją kliniki lub poprzez rezerwację internetową. Wówczas pracownicy laboratorium będą mogli przygotować się do wykonywania badań i wykonać je zgodnie z dobrą praktyką laboratoryjną. W Fertimedice badania nasienia wykonują przeszkoleni do tego celu diagności laboratoryjni, którzy dbają o zachowanie prawidłowości wszelkich procedur i badań.

Po weryfikacji danych osobowych pacjent wprowadzany jest do saloniku. Przygotowany jest specjalny kubek, na którym zawarte są dane osobowe pacjenta, a także data wykonania badania, co wyklucza możliwość pomylenia próbek w laboratorium. Pacjent proszony jest także o zapisanie godziny ejakulacji, aby diagnosta laboratoryjny mógł rozpocząć analizę po upływie wymaganego w zaleceniach WHO czasu.

Nasienie do badania pobiera się drogą masturbacji w specjalnie do tego celu przeznaczonym pomieszczeniu. W Fertimedice pokój ten ulokowany jest na uboczu, z dala od poczekalni. Zapewnia to pacjentom poczucie intymności oraz dyskrecji podczas pobierania materiału do badania. Wbudowana śluza, w której pacjenci pozostawiają materiał do badań, bez bezpośredniego kontaktu z pracownikiem laboratorium, pozwala na uniknięcie krępującego momentu przekazywania kubeczka z nasieniem pacjenta. Śluza ta, poza zwiększeniem komfortu pacjentów, zapewnia również stabilność temperatury, wpływającej na ruch plemników.

*WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen 2021.

Logo FertiMedica

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.