Przejdź do treści

Czy niedrożne jajowody przekreślają szanse na ciążę? Rozmowa z ekspertką

dr Monika Szymańska

Jajowód jest narządem niezbędnym do zapłodnienia. Czy niedrożność jajowodów przekreśla więc szansę na ciążę? Odpowiedzi udziela ginekolog, endokrynolog – dr n. med. Monika Szymańska z FertiMedica Centrum Płodności.

Jajowody to wiotkie przewody, które odchodzą od rogów macicy i kierują się w stronę jajników. Tworzą formę lejka, który „wyłapuje” komórkę jajową uwalnianą podczas owulacji. 

Niedrożne jajowody a ciąża

– Jajowody pełnią trojaką funkcję – wyjaśnia ginekolog, endokrynolog – dr Monika Szymańska. – Po pierwsze, stanowią połączenie pomiędzy jajnikami a macicą. Po drugie, są miejscem, w którym dochodzi do zapłodnienia. Po trzecie, jajowody ułatwiają transport zapłodnionej komórki jajowej do macicy, gdzie dochodzi do zagnieżdżenia zarodka w endometrium– tłumaczy ekspertka. 

– Jeżeli kobieta ma niedrożne jajowody lub w ogóle nie ma jajowodów, praktycznie nie ma szans na ciążę – dodaje dr Monika Szymańska. Niedrożność jajowodów jest częstym zjawiskiem. Okazuje się, że nawet ok. 30% niepłodnych kobiet może mieć ten problem. Często panie nie zdają sobie sprawy ze swojego stanu.

Przyczyny niedrożności jajowodów

Przyczyn niedrożności jajowodów może być wiele. Najczęstszą z nich są stany zapalne w obrębie jajowodów i jajników.

– Chciałabym podkreślić, że nie chodzi tu o zapalenia pochwy – zaznacza ginekolog. – Zapalenie przydatków, czyli jajników i jajowodów, jest chorobą objawiająca się gorączką, bólem brzucha i wymagająca w większości przypadków podania antybiotyków. Są to zazwyczaj bakteryjne zapalenia przydatków, które w dużym odsetku prowadzą właśnie do niedrożności jajowodów – tłumaczy ekspertka FertiMedica. Patogenem, który może również prowadzić do zapalenia jajowodów, jest Chlamydia trachomatis. Zazwyczaj infekcje te przebiegają bezobjawowo.

Niedrożność jajowodów często może być powodowana zrostami po operacjach w obrębie miednicy mniejszej. 

– Mogą to być operacje przeprowadzone na macicy – np. usunięcie mięśniaków, czy na jajnikach, takie jak usunięcie torbieli. Mowa tu również o operacjach usunięcia wyrostka robaczkowego, szczególnie, jeżeli doszło do zaawansowanego stanu zapalnego w obrębie wyrostka wraz z naciekaniem infekcji  na pobliskie tkanki narządu rodnego – wyjaśnia dr Szymańska.

Do innych czynników powodujących zamknięcie światła jajowodów zalicza się endometriozę oraz zmiany anatomiczne np. mięśniaki, które poprzez ucisk na delikatną tkankę jajowodów prowadzą do ich niedrożności. 

Badanie drożności jajowodów

Niedrożne jajowody nie dają żadnych objawów. Jak zatem rozpoznać problem?

– Podstawowym badaniem służącym ocenie drożności jajowodów jest badanie HSG. Jest to badanie rentgenowskie, w którym poprzez szyjkę macicy podaje się pacjentce specjalny kontrast. Ma on przejść przez macicę. Jeżeli kontrast pokona tę drogę, to jajowody są drożne – mówi dr Monika Szymańska.

– W tej chwili jednak coraz częściej odchodzi się od tej metody, zastępując ją troszkę łatwiejszym, mniej bolesnym dla pacjentki i bardziej czułym badaniem Sono-HSG. Jest to dosyć podobne badanie do HSG, jednak pacjentce podaje się kontrast w formie pianki i przeprowadza się badanie USG. Czyli lekarz jest w stanie w czasie rzeczywistym ocenić, w jaki sposób kontrast przemieszcza się w jajowodach – dodaje lekarka. Inną metodą oceny drożności jajowodów jest laparoskopia.

Co ciekawe, samo badanie HSG lub Sono-HSG może doprowadzić do udrożnienia jajowodów poprzez usunięcie fragmentów śluzu.

– Pacjentkom, które nie mogą zajść w ciążę, badanie drożności jajowodów zalecamy jako jedno z pierwszych – wyjaśnia ekspertka.

Jednym z rozwiązań problemu niedrożnych jajowodów jest również in vitro.

– Można powiedzieć, że podczas zapłodnienia pozaustrojowego funkcję jajowodów przejmuje embriolog, który stwarza odpowiednie warunki do zapłodnienia – wyjaśnia ekspertka.

Przygotowanie do badania

W jaki sposób należy przygotować się do badania drożności jajowodów?

– Podstawowym przygotowaniem jest wykluczenie infekcji w obrębie szyjki macicy, ponieważ podanie kontrastu może spowodować przeniesienie infekcji i tym samym doprowadzić np. do niedrożności jajowodów – zauważa ginekolog.

Niezbędna jest cytologia, pH pochwy, często wykonywany jest też posiew z kanału szyjki macicy i test na chlamydię. Pół godziny przed badaniem pacjentka możne zażyć dwie tabletki Ibupromu czy Nospy.

Po udrożnieniu jajowodów lub po badaniu drożności jajowodów pacjentka może się starać o dziecko jeszcze w tym samym cyklu, ponieważ szanse na zapłodnienie są największe tuż po zabiegu.

Ciąża

Czy ciąża po leczeniu niedrożności jajowodów wymaga specjalnego monitoringu?

– Jajowody są tylko po to, aby zajść w ciążę. Warto jednak zwrócić uwagę na jedną rzecz. Jeżeli pacjentka zachodzi w ciążę samoistnie, należy w 5-6 tygodniu sprawdzić podczas badania USG, czy jest to ciąża wewnątrzmaciczna. Pacjentki z podejrzeniem lub po leczeniu niedrożnych jajowodów znacznie częściej zachodzą w ciążę pozamaciczną. Szacuje się, że nawet co czwarta ciąża w takim przypadku będzie ciążą pozamaciczną – tłumaczy lekarka.

Chcesz wiedzieć więcej na temat niedrożnych jajowodów i ciąży? Obejrzyj naszą rozmowę z ekspertką:

Niedrożność jajowodów a ciąża. Live chat z dr n. med. Moniką Szymańską z kliniki FertiMedica.

Opublikowany przez Chcemy Być Rodzicami Środa, 20 listopada 2019

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.