fbpx
Przejdź do treści

Czy nadwaga utrudnia zajście w ciążę i czy trzeba się odchudzać – opowiada ekspertka

czy nadwaga utrudnia zajście w ciążę

Otyłość jest nie tylko ogromnym problemem natury estetycznej – przede wszystkim jest przewlekłym zaburzeniem, które w konsekwencji prowadzi do wielu niebezpiecznych zarówno dla zdrowia, jak i dla życia schorzeń. Może też utrudniać zajście w ciążę. – prof Violetta Skrzypulec – Plinta

Coraz częściej podkreśla się, że nadmiar tkanki tłuszczowej może skutkować zaburzeniami procesów prokreacyjnych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. U kobiet, zwłaszcza w młodym wieku, otyłość wywołuje zaburzenia miesiączkowania, brak owulacji i niepłodność, co związane jest przede wszystkim z zaburzeniami hormonalnymi m. in. insulinoopornością i hiperinsulinomią. Negatywny wpływ otyłości na męski układ rozrodczy przejawia się w zaburzeniach endokrynologicznych, których skutkiem są m.in. nieprawidłowe parametry jakościowe i ilościowe nasienia, dysfunkcje seksualne, niepłodność.

Warto w tym miejscu przypomnieć, iż niepłodność definiowana jest jako brak ciąży pomimo regularnych stosunków płciowych (kilka razy w tygodniu), utrzymywanych powyżej 12 miesięcy, bez stosowania jakichkolwiek metod antykoncepcyjnych. Problem niepłodności w skali światowej dotyczy 60-80 mln osób i wzrasta o około 2 mln przypadków rocznie. Dotyka 10 – 15% par w wieku reprodukcyjnym, przy czym jest zależny od wieku i dla osób powyżej 35 roku życia wzrasta do 20%, a dla czterdziestolatków wynosi 25 – 30%. Inne dane epidemiologiczne szacują niepłodność w granicach 17 – 26%  par w krajach rozwiniętych. W Polsce problem niepłodności dotyczy od 14 – 19% par, w tym 4% stanowią osoby niepłodne, a pozostałe 15% cechuje tzw. ograniczona płodność. Tak więc niepłodność może dotyczyć 1,3 miliona polskich par.

Trudności wzrastają z kilogramami

Płodność zależna jest od bardzo wielu czynników. Można do nich zaliczyć między innymi masę ciała i odżywienie organizmu. Z badań jasno wynika, iż nieprawidłowa masa ciała jest istotnym czynnikiem problemów zajścia w ciążę.  Jeśli BMI wynosi 29, to prawdopodobieństwo zajścia w ciążę zaczyna się zmniejszać i maleje wraz ze wzrostem masy ciała. Jak wynika z badań, otyłe kobiety z BMI przekraczającym 30 kg/m2 są obarczone ponad 2-krotnie większym ryzykiem zaburzeń płodności z powodu zaburzeń owulacji. Wykazano, że każde zwiększenie wartości BMI o jedną jednostkę odpowiada   6-procentowemu zmniejszeniu wydzielania hormonu wzrostu. Hormon ten jest odpowiedzialny za prawidłowe wydzielanie i działanie hormonów płciowych odpowiadających za produkcję plemników i komórek jajowych. Z podwyższoną wartością BMI (≥ 25 kg/m2) u kobiet w ciąży jest związane większe prawdopodobieństwo samoistnego poronienia. U kobiet z BMI>30 ryzyko to wzrasta trzykrotnie.

Zarówno nadmiar, jak i niedobór tkanki tłuszczowej głównie w okolicy pośladków, ud i bioder niekorzystnie wpływa na płodność kobiet. Dochodzi wówczas do zaburzeń owulacji, gdyż ilość tkanki tłuszczowej odgrywa znaczny wpływ na gospodarkę hormonalną. Niewłaściwie zbilansowana dieta może spowodować niedobór zarówno mikro, jak i makroelementów. Dieta zaburzająca owulację, to dieta bogata w: węglowodany o wysokim indeksie glikemicznym, białko zwierzęce, izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych, natomiast uboga w: białko roślinne, żelazo i kwas foliowy.

Otyłość zaburza normalne funkcjonowanie

Otyłość w okresie rozrodczym kobiety może współistnieć z wieloma problemami ginekologicznymi – zaburzeniami cyklu miesięcznego, niepłodnością czy zespołem policystycznych jajników. U kobiet z tym zespołem może wystąpić insulinooporność, która wpływa na cykle owulacyjne i utrudnia prokreację.

W związku z tym podjęcie leczenia oraz zamiana białka zwierzęcego na roślinne może korzystnie wpłynąć na płodność poprzez uwrażliwienie tkanek na insulinę. Wyniki wielu badań epidemiologicznych wykazały, że otyłość powoduje wzrost ryzyka zachorowania na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, choroby narządu ruchu oraz schorzenia układu sercowo-naczyniowego.
Zaplanowanie ciąży przez kobiety otyłe i z nadwagą może być trudne właśnie ze względu na fakt zmniejszenia u nich płodności. U kobiet tych wykazano również większe ryzyko niepowodzeń zapłodnień pozaustrojowych (in vitro)

Konieczna jest więc w okresie przedkoncepcyjnym redukcja masy ciała, która powoduje zwiększenie płodności, bez względu na regularność cykli menstruacyjnych czy wiek.

 

Odchudzanie zawsze korzystne

Czy jednak starania się o utratę kilogramów nie będą kolidować ze staraniami o zajście w ciążę? Wręcz przeciwnie, utrata każdego kilograma zwiększa prawdopodobieństwo zajścia w ciążę. Istnieją badania naukowe wykazujące, że zmniejszenie masy ciała nawet o 5 – 10 % znacząco poprawia ilość owulacji i ciąż.

Zastosowanie jedynie modyfikacji stylu życia poprawia metabolizm, zwiększa ilości cykli owulacyjnych i zmniejsza ryzyko wystąpienia ciążowych komplikacji. Oczywiście nie może to być utrata tak dużej ilości kilogramów, która z otyłości doprowadzi do niedowagi. Będzie to wówczas kolejny szok dla gospodarki hormonalnej organizmu, co będzie się wiązało z dalszymi problemami z zajściem w ciążę. Każde odchudzanie, czy leczenie otyłości powinno być stosowane przed planowaną ciążą. Bardzo ważne jest, aby odchudzanie prowadzone było pod kontrolą lekarza lub dietetyka. Tylko wtedy dieta będzie odpowiednio zbilansowana, co oznacza, iż organizm otrzyma we właściwych proporcjach wszystkie niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania składniki, a stosowana dieta nie będzie wyniszczać organizmu. Niewłaściwe, zbyt restrykcyjne odchudzanie, utrata zbyt dużej ilości kilogramów w zbyt krótkim czasie może zaburzyć funkcjonowanie wielu organów i narządów oraz doprowadzić chociażby do niedokrwistości, czy niedoborów wielu mikro i makroelementów. A należy pamiętać, iż niedobory te mają ogromny wpływ na rozwój ciąży i płodu. Poza tym, iż ich niedobór może być czynnikiem powodującym problemy w zajściu w ciążę i przyczyną powstania wad wrodzonych płodu lub zahamowania wewnątrzmacicznego wzrastania płodu. Zalecany przyrost masy ciała w trakcie ciąży u kobiet z nadwagą lub otyłością jest sukcesywnie mniejszy niż u kobiet z prawidłową masą ciała i wynosi od 7 do 11,5 kg lub 5 do 9 kg. Należy pamiętać iż dietą powinna być połączona z aktywnością fizyczną.

prof. Violetta Skrzypulec – Plinta,

Katedra Zdrowia Kobiety
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

 

Tekst był opublikowany w 1 numerze magazynu Chcemy Być Rodzicami.

Oprac na podst. wykładów prof. Skrzypulec – Plinty – Joanna Rawik

 

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!