fbpx
Przejdź do treści

Nadmiar prolaktyny. Co oznacza dla zdrowia i płodności?

prolaktyna prolaktyna hiperprolaktynemia badania kobiety leczenie hormony nieregularne miesiączki

Prolaktyna to bardzo istotny hormon kobiecy. Coraz więcej kobiet cierpi jednak na zaburzenia związane z tą kwestią. W jaki sposób się diagnozować i jak reagować?

Prolaktyna (PRL) jest hormonem peptydowym zbudowanym z 199 aminokwasów. Ma zbliżone efekty metaboliczne, budowę chemiczną i centrum aktywne do somatotropiny. Hormon odpowiada m.in. za wzrost gruczołów sutkowych podczas ciąży i wywołuje laktację. Odpowiada także za wstrzymywanie owulacji. Prolaktyna wytwarzana jest głównie w przysadce mózgowej przez laktotrofy, w mniejszym stopniu również przez macicę. Hormon ten posiadają również w niewielkich ilościach mężczyźni, nadmiar powoduje m.in. ginekomastię.

Czym jest hiperprolaktynemia?

Przyczyną hiperprolaktynemii jest nadmierne wydzielanie prolaktyny przez przysadkę. Około jedna trzecia kobiet w wieku rozrodczym z nieregularnymi miesiączkami, ale zdrowymi jajnikami, ma hiperprolaktynemię. Kiedy tak się dzieje, kobieta może mieć problemy z zajściem w ciążę lub jej piersi mogą zacząć produkować mleko poza ciążą (mlekotok). Nadmiar PRL wpływa hamująco na jajnik oraz hamuje syntezę estrogenów i progesteronu. Może wywołać nawet tzw. stąd poronienia nawykowe i zaburzenia implantacji zarodka.

Dziewięćdziesiąt procent kobiet z mlekotokiem ma również hiperprolaktynemię. Wysoki poziom prolaktyny zakłóca normalną produkcję innych hormonów, takich jak estrogen i progesteron. Może to zmienić lub zatrzymać owulację (uwolnienie komórki jajowej z jajnika). Może również prowadzić do nieregularnych miesiączek. Niektóre kobiety mają wysoki poziom prolaktyny bez żadnych objawów.

U mężczyzn wysoki poziom prolaktyny może powodować:

  • mlekotok,
  • ginekomastię,
  • impotencję (niezdolność do erekcji podczas seksu),
  • zmniejszenie ochoty na seks,
  • niepłodność.

Mężczyzna z nieleczoną hiperprolaktynemią może wytwarzać mniej plemników lub w ogóle ich nie wytwarzać.

Jakie są najczęstsze przyczyny hiperprolaktynemii?

Niektóre typowe przyczyny to:

  • guzy przysadki (prolactinoma),
  • niedoczynność tarczycy,
  • leki podawane na depresję, psychozę i nadciśnienie,
  • zioła, w tym kozieradka, nasiona kopru włoskiego i koniczyna czerwona.

Hormon zwiększa się również, gdy odczuwamy stres lub poddamy ciało nadmiernemu wysiłkowi fizycznemu.

Jak sprawdza się poziom prolaktyny?

Powszechną praktyką są badania krwi. Poziomy są czasami wyższe, jeśli niedawno spożywało się posiłek lub w wyniku stresu. Jeśli po drugiej kontroli poziom nadal jest wysoki, lekarz może zlecić rezonans magnetyczny mózgu (MRI) w celu sprawdzenia guza przysadki mózgowej.

Leczenie zależy od przyczyny. Jeśli nie zostanie znaleziony guz przysadki, zwykle leczona jest tarczyca. Najczęściej stosowanymi środkami są kabergolina i bromokryptyna. Leczenie trwa do momentu złagodzenia objawów lub zajścia w ciążę (jeśli taki jest cel). Sposobem na zmniejszenie skutków ubocznych jest podanie bromokryptyny w czopku bezpośrednio do pochwy.

Jeśli guz w przysadce mózgu jest duży, może być konieczna operacja, jeśli lekarstwo nie złagodzi objawów. Rezonans magnetyczny jest wówczas wykonywany co jakiś czas, aby sprawdzić wielkość guza. Zabieg usunięcia guza jest krótki i rekonwalescencja przebiega bardzo szybko.

Źródło: https://www.healthline.com/health/prolactin

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Piotr Celej

Dziennikarz od ponad dekady. Prywatnie miłośnik zdrowej kuchni, sportu i historii.

Najnowsze artykuły