Przejdź do treści

Badanie nasienia – 10 pytań i 10 odpowiedzi

Na czym polega badanie nasienia?
Badanie nasienia służy ocenie jakości plemników, ich liczebności oraz aktywności – fot. materiały partnera

Obniżone parametry nasienia są przyczyną niepłodności u 42% par, które zgłaszają się do specjalisty z powodu bezskutecznych starań o dziecko. Badanie nasienia jest pierwszym badaniem w diagnostyce mężczyzny. Na czym polega badanie nasienia, kiedy i gdzie należy je zrobić i jak się do niego przygotować?

Niektórzy badanie nasienia robią z ciekawości, inni w konfrontacji z bezskutecznymi staraniami o dziecko. Bez względu na powód, badanie nasienia jest po prostu elementem diagnostyki, podobnie jak badanie krwi czy moczu.

Badanie nasienia służy ocenie jakości plemników, ich liczebności oraz aktywności w oparciu u normy wytyczone przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization, WHO) w 2010 roku. Przedstawiamy 10 najczęstszych pytań i 10 odpowiedzi, których udzielili nam eksperci z sieci klinik leczenia niepłodności InviMed.

Zobacz także: Normy nasienia według WHO, czyli męska płodność pod lupą

Po co mam badać nasienie skoro jestem zdrowy?

Badanie nasienie jest podstawowym badaniem andrologicznym. Jeśli para ma problem z poczęciem dziecka lub utrzymaniem ciąży, powinno ono być jednym z pierwszych badań zleconych parze. Bez niego jakakolwiek diagnostyka niepłodnościowa jest bez sensu, a wdrażanie leczenia bezpodstawne.

Parametry nasienia są uzależnione od ogólnego stanu zdrowia, ale nie tylko od niego. Właśnie dlatego, nawet jeśli mężczyzna czuje się jak młody bóg, ale starania pary o dziecko są bezskuteczne, powinien zbadać nasienie i zgłosić się do androloga.

Jak przygotować się do badania nasienia?

Badanie wymaga oddania próbki nasienia. Nie trzeba się do tego specjalnie przygotowywać.

Spermatogeneza trwa około 75 dni, więc zmiana trybu życia i diety na kilka dni przed badaniem na niewiele się zda.

Jednak ważne jest, by przez przynajmniej 3 dni przed oddaniem nasienia nie pić alkoholu i nie zażywać jakichkolwiek substancji odurzających. Należy też zachować 3-5 dniowy okres abstynencji seksualnej – dotyczy to wszelkiej stymulacji, która doprowadziłaby do wytrysku.

Zobacz także: Niepłodność wtórna u mężczyzn. Gdy jedno dziecko to nie wybór

Dlaczego przed oddaniem nasienia nie można uprawiać seksu?

Abstynencja seksualna przed badaniem nasienia powinna trwać od 3 do 5 dni. Krótszy niż 3-dniowy czas abstynencji wiąże się z obniżeniem koncentracji plemników i może zafałszować wynik.

Z kolei powstrzymywanie się od wytrysku dłużej niż przez 5 dni obniża żywotność plemników – zbyt długo magazynowane tracą na jakości.

Gdzie i jak oddaje się nasienie do badania?

Nasienie oddaje się w specjalnie przeznaczonym do tego celu, zamykanym na klucz pomieszczeniu. Nasienie oddaje się drogą masturbacji do sterylnego pojemnika.

Podczas oddawania nasienia mężczyźnie może towarzyszyć jego partnerka. Para może skorzystać z dostępnych w klinice specjalnych prezerwatyw, które nie mają środków plemnikobójczych. Dzięki temu nasienie można oddać w trakcie stosunku do prezerwatywy.

Czy nasienie można oddać w domu?

Nasienie można oddać poza kliniką i dostarczyć pojemnik do laboratorium w ciągu 20 minut (maksymalnie 1 godziny) od wytrysku. Jednak trzeba pamiętać, by transportować je w temperaturze od 25 do około 37 stopni.

Bezpieczniej jest oddać materiał do badań w klinice, ponieważ od właściwego przechowywania ejakulatu zależy wiarygodność wyników.

Zobacz także: Najtrudniejszy pierwszy krok, czyli jak wygląda pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności

Co się dzieje z oddanym nasieniem?

Nasienie tuż po oddaniu trafia bezpośrednio do laboratorium. W przypadku laboratorium w klinice leczenia niepłodności można mieć pewność, że zostanie ono przeanalizowane nie tylko przez komputer, ale też ocenione i zweryfikowane przez embriologa. Dzięki temu można mieć pewność, co do wiarygodności wyników.

Jak wygląda podstawowe badanie nasienia?

Badanie nasienia to wspomagana komputerowo analiza makroskopowa i mikroskopowa. Część makroskopowa badania polega na ocenie objętości ejakulatu, lepkości, odczynu, barwy i konsystencji.

W części mikroskopowej nasienie trafia pod mikroskop z kontrastem fazowym. Oceniana jest koncentracja i ruchliwość plemników w ejakulacie.

Jak wygląda rozszerzone badanie nasienia?

Rozszerzone badanie nasienia zawiera w sobie wszystkie elementy badania podstawowego oraz ocenę morfologii, czyli budowy plemników. Ocena ta jest wspomagana komputerowo.

Najpierw wykonuje się rozmaz, wybarwia się go i umieszcza pod mikroskopem fazowym. Wykonane w dużym powiększeniu zdjęcia poszczególnych plemników są następnie analizowane przez komputer, który bada każdy element budowy plemnika i przyporządkowuje go do grupy prawidłowych lub nieprawidłowych.

Wynik analizy komputerowej jest następnie weryfikowany przez diagnostę laboratoryjnego.

Zobacz także: Mała liczba plemników to nie jedyny problem. Zobacz, na co jeszcze narażeni są niepłodni mężczyźni

Jaki wynik należy skonsultować z lekarzem?

Jeśli mężczyzna bada nasienie, ponieważ razem z partnerką od dłuższego czasu bezskutecznie starają się o dziecko, każdy wynik należy skonsultować z andrologiem. Być może konieczna będzie dalsza diagnostyka. Jeśli jednak powód badania jest inny, konsultacji wymaga każdy wynik, który nie spełnia norm WHO:

  • Objętość ejakulatu ≥ 1,5 ml
  • Całkowita liczba plemników w ejakulacie ≥ 39 mln
  • Koncentracja plemników (liczba plemników w 1 ml nasienia) ≥ 15 mln
  • Ogólny odsetek ruchliwych plemników (ruch postępowy i niepostępowy) ≥ 40%
  • Odsetek plemników o ruchu postępowym ≥ 32%
  • Żywotność plemników (odsetek plemników żywych) ≥ 58%
  • pH ≥ 7,2
  • Morfologia plemników (odsetek plemników o całkowicie prawidłowej budowie) ≥ 4%

≥ – większe lub równe

Co zrobić jeśli wynik badania nasienia odbiega od norm?

Wynik badania nasienia, który nie spełnia norm WHO, należy skonsultować z andrologiem. Aby mógł on prawidłowo go zinterpretować, przeprowadzi wnikliwy wywiad, w którym zapyta o styl życia, pracę, dietę, a także o wszelkie choroby i leki przyjmowane w okresie 3 miesięcy przed badaniem.

Wszystkie te czynniki mogą mieć wpływ na wynik badania. Wynik odbiegający od norm WHO nie musi oznaczać problemu, którego nie da się zniwelować.

Logo: InviMed

Tu kupisz e-wersję magazynu Chcemy Być Rodzicami

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.