Przejdź do treści

Ministerstwo Zdrowia tłumaczy się z Programu Prokreacyjnego. Dlaczego nie jest dla wszystkich?

dofinansowanie programu in vitro w Gdańsku
Fotolia

Ministerstwo Zdrowia od wielu miesięcy zapowiadało przygotowanie Programu Kompleksowej Ochrony Zdrowia Prokreacyjnego. Im bliżej wprowadzenia go w życie tym więcej kontrowersji rodzi. Spytaliśmy resort o kilka ważnych, aczkolwiek pominiętych kwestii.

Dlaczego w Programie pominięto metody rozrodu wspomaganego, tj. IVF wraz z modyfikacjami (ICSI, IVM, itp.) pomimo ich udowodnionej skuteczności klinicznej?
Milena Kruszewska, Rzecznik Prasowy Ministra Zdrowia: Podjęte działania w ramach Programu będą o wiele szersze niż tylko finansowanie świadczeń u par borykających z problemem niepłodności.

Doświadczenia wyniesione z realizacji programu polityki zdrowotnej w latach poprzednich wskazały, iż finansowanie jednej z technik leczenia niepłodności, nie rozwiązuje problemu niepłodności. Metoda zapłodnienia pozaustrojowego nie powinna być traktowana jako jedyna w leczeniu niepłodności i stosowana bez wcześniejszej wnikliwej diagnostyki u pary niepłodnej.

Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i przepisami ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności (Dz. U. poz. 1087), może być ona stosowana w określonych okolicznościach (po wyczerpaniu innych metod leczenia prowadzonych przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy – §5 ust. 2 ustawy). Planowany do realizacji Program ma stworzyć możliwości skorzystania z kompleksowej diagnostyki niepłodności, która pozwoli wcześnie zidentyfikować przyczynę niepłodności i zastosować odpowiednią metodę leczenia. W ocenie Ministerstwa Zdrowia rozwiązywanie problemu niepłodności poprzez ograniczanie się do finansowania jednej metody leczenia niepłodności jest działaniem niewystarczającym.

Jednocześnie pragnę wskazać, iż zgodnie z art. 5. ust. 1. przepisami ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności (Dz. U. poz. 1087), do świadczeń z zakresu leczenia niepłodności zaliczane są:

1) poradnictwo medyczne;
2) diagnozowanie przyczyn niepłodności;
3) zachowawcze leczenie farmakologiczne;
4) leczenie chirurgiczne;
5) procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe
oraz sztuczna inseminacja;

6) zabezpieczenie płodności na przyszłość.

Leczenie niepłodności metodą zapłodnienia pozaustrojowego, w tym technika klasycznego IVF (In Vitro Fertilization), czy techniki związane z docyplazmatyczną iniekcją plemnika do komórki jajowej (ICSI, IMSI) nie są jedynymi świadczeniami zdrowotnymi, z których mogą skorzystać pary leczące się z powodu niepłodności.

Obecnie wskazane w ślad za art. 5. ust. 1. ustawy o leczeniu niepłodności świadczenia związane z leczeniem niepłodnościsą finansowane ze środków publicznych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2014 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz.581, z późn. zm.).

Są to świadczenia dostępne na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 213 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. poz. 1520, z późn. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 1413, z późn. zm.).

Dlaczego nie uwzględniono zachowania płodności u mężczyzn przed leczeniem gonadotoksycznym? Jakie przesłanki spowodowały nieuwzględnienie witryfikacji oocytów i zarodków w ramach zachowania płodności u kobiet przed leczeniem gonadotoksycznym, chociaż obie metody mają udowodnioną skuteczność w przeciwieństwie do witryfikacji jajnika/fragmentów tkanki jajnikowej i ich autotransplantacji?

Jednym z założeń programów polityki zdrowotnej realizowanych przez ministra zdrowia jest podejmowanie działań nakierunkowanych na innowacyjność i wykorzystywanie postępu naukowego w podejmowanych działaniach w celu rozwiązania problemu zdrowotnego istotnego dla populacji. W związku z czym w przypadku, w którym dane świadczenie jest uznane za ogólnodostępne i powszechne, zaś dostęp do niego jest zabezpieczony dla populacji, nie jest celowe podejmowanie interwencji w tym zakresie, bo oznaczałoby to powielanie już istniejących rozwiązań. Obecnie zarówno możliwość przechowywania komórek rozrodczych męskich, żeńskich oraz zarodków, także na okoliczność planowanego leczenia onkologicznego, jest zapewniona w bankach komórek rozrodczych i zarodków.

Nie jest zatem zasadne, aby programem polityki zdrowotnej finansować rozwój technik, które są powszechne i dostępne.

 

Z jakiej przyczyny Program dyskryminuje pary wymagające leczenia z użyciem met. IVF, dawstwa komórek rozrodczych, pacjentek z zesp. MRKH wymagających przeszczepu macicy oraz pary, które wymagają IVF z diagnostyką prenatalną ze względu na nosicielstwo chorób genetycznych przez rodziców?

Działania podejmowane w ramach programu nie mają na celu dyskryminowania żadnej z grup pacjentów i osób dotkniętych problemem niepłodności, niezależnie od przyczyny jego występowania.

Program zakłada, że aby rozwiązać problem niepłodności należy podjąć działanie nakierunkowane na edukację, profilaktykę i wczesną diagnostykę niepłodności. W tym celu tak istotne jest skupienie się na edukacji populacji młodzieży szkolnej, personelu medycznego oraz rozwoju ośrodków zapewniających kompleksową diagnostykę dla możliwie jak najszerszej grupy docelowej. Rozwijając te kierunki działania zostanie ograniczony negatywny wpływ podejmowania ryzykownych zachowań przez osoby w wieku prokreacyjnym, niewystarczającej bądź późnej diagnozy niepłodności na zdrowie osób wieku prokreacyjnym. Zatem rozwiązywanie omawianego problemu na jego wczesnym etapie będzie skutkowało ograniczeniem jego wpływu w dłuższej perspektywie zarówno na indywidualne losy poszczególnych par, jak i całej populacji.

Czy Ministerstwo planuje rozszerzyć zakres Programu o wspomniane wyżej metody leczenia?

Ministerstwo Zdrowia nie zamierza w ramach omawianego programu finansować wskazanych technik leczenia niepłodności, są one dostępne poza programem. Nie jest planowane podejmowanie takich działań na dalszych etapach jego realizacji.

Czy Ministerstwo widzi konieczność nałożenia na ośrodki referencyjne obowiązku prowadzenia badań naukowych celem rozwoju potencjału ośrodków, zwiększenia dostępności nierefundowanych metod leczenia oraz rozwoju medycyny rozrodu?

Realizatorami programu w zakresie utworzenia sieci referencyjnej leczenia niepłodności będą szpitale kliniczne bądź instytuty, czyli podmioty prowadzące zarówno działalność leczniczą,  jak i badawczą.

 

 

Jak poinformowała Milena Kruszewska, Rzecznik Prasowy Ministra Zdrowia program z zakresu zdrowia prokreacyjnego został pozytywnie oceniony przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, obecnie trwają prace nad jego ostateczną wersją.

—————————-
Merytorycznego wsparcia podczas przygotowywania pytań udzieliła Karina Sasin – absolwentka Wydziału Wojskowo-Lekarskiego UM w Łodzi, obecnie studiuje Biotechnologie na Wydziale Biologii UW. Wielokrotna stypendystka m.in. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rządu USA (NIH) i Krajowego Funduszu Na Rzecz Dzieci. Organizatorka 1st International Meeting on MRKH  Syndrome

Autor

Jolanta Drzewakowska

redaktor naczelna Chcemy Być Rodzicami, jedynego pisma poradnikowego dla osób starających się o dziecko. Z wykształcenia prawniczka i coach. Matka dwójki dzieci.