Przejdź do treści

Mammografia – jak przebiega i co warto o niej wiedzieć?

mammografia
Mammografia - co warto o niej wiedzieć?

Rak piersi jest jednym z najbardziej zagrażających kobietom nowotworów. Co więcej, dane wskazują, iż w Polsce wciąż wzrasta związana z nim śmiertelność. Tym bardziej należy być czujną na wszelkie pojawiające się w piersiach zmiany oraz mieć świadomość badań, jakie pozwalają raka piersi wykryć – czym zatem dokładnie jest mammografia, jak przebiega i co pozwala zaobserwować?

Mammografia (MMG) jest jednym z dwóch badań, które standardowo stosuje się w celu diagnostyki pojawiających się zmian w piersiach. Drugim jest USG – co ważne, oba badania wykonuje się także w formie przesiewowej.

Warto jednak zaznaczyć, iż okres, w którym poleca się rozpoczęcie wykonywania mammografii, to wiek minimum 35 lat. Dlaczego? Czułość mammografii znacznie zmniejsza się w przypadku piersi o dużej gęstości, a takimi charakteryzują się młode kobiety. W późniejszym wieku piersi zaczynają przybierać więcej tkanki tłuszczowej, dzięki czemu rośnie szansa na skuteczne wykrycie zmian nowotworowych właśnie dzięki mammografii – jej czułość ocenia się na ok. 85 proc.

Jak przebiega mammografia?

Niestety, mammografia nie jest badaniem przyjemnym. Bazuje na ucisku piersi, który jest jednak zasadny – pozwala lepiej uwidocznić gruczoł piersiowy oraz umożliwia zastosowanie mniejszej dawki promieniowania rentgenowskiego. To właśnie ono pozwala zrobić 4 zdjęcia, jakie są efektem mammografii. Finalnie otrzymujemy 2 zdjęcia piersi prawej oraz dwa lewej – w projekcji górno-dolnej i skośnej.

Badanie tego typu nie wymaga konkretnego przygotowania, chociaż warto pamiętać o wyeliminowaniu na ten dzień kosmetyków stosowanych w górnej części ciała. Przed mammografią należy bowiem zdjąć z niej ubranie, ustawić się przodem do aparatury i ułożyć badaną pierś na podstawce z detektorem. Po poprawnym ustawieniu płytka kompresyjna dociska pierś, co pozwala zrobić zdjęcie w pierwszej projekcji, a następnie zmienia położenie na boczne i umożliwia obrazowanie w pozycji skośnej. Może powodować to ból i dyskomfort, ale trwa chwilę i nie jest zagrażające.

Co w tym kontekście ważne, warto wykonać badanie w pierwszej części cyklu menstruacyjnego, ponieważ piersi są w tym czasie mniej tkliwe i obrzmiałe. Dzięki temu chociaż odrobinę możemy ograniczyć bolesność.

Co pomaga wykryć mammografia?

Mammografia nieraz umożliwia wykrycie nawet niewielkich zmian – guzków mających średnicę ok. 0,5 cm. Z drugiej jednak strony, zdarza się, że część raków piersi, która jest wyczuwalna nawet w badaniu palpacyjnym, nie jest widoczna w otrzymanym obrazie (wiąże się to przede wszystkim ze wspomnianą wyżej gęstością piersi). Stąd też często potrzebne jest połączenie obu metod, tj. mammografii oraz USG. Co ważne, plusem drugiego z wymienionych tu badań jest rozróżnienie pojawiających się zmian, np. czy do czynienia mamy z niegroźną torbielą, czy z nowotworem. Minusem jest jednak nie wykrywanie zwapnień, co potrafi ukazać MMG.

Podstawą w opisywanym tu kontekście i tak jest samobadanie piersi. Każda kobieta po ukończeniu 20. roku życia powinna wykonywać je co miesiąc – 2-3 dni po zakończeniu miesiączki, najlepiej w tym samym dniu cyklu. Wczesne wykrycie zmian pozwala na znacznie skuteczniejsze leczenie – nie m na co czekać!

Źródła:

Pod red. Jassem, J., Krzakowski, M., Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego – Rak Piersi, Onkologia w Praktyce Klinicznej — edukacja 2018, tom 4, nr 4 LINK

Łuczyńska, E., Nowoczesne metody obrazowania zmian rozrostowych sutka – nadzieje i pułapki, Polish Journal of Pathology 2014; 65 (4) (suplement 2): S9-S20 LINK

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
Autor

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studentka V roku psychologii klinicznej na Uniwersytecie SWPS oraz studentka studiów podyplomowych Gender Studies na UW.