Przejdź do treści

Krystyna Kofta: Jeżeli jest miłość, można wiele przetrwać

Pisarka, felietonistka,blogerka, feministka. Autorka „Fausty”, „Lewej, Wspomnień prawej”, „Jak zdobyć, utrzymać i porzucić mężczyznę” i „Małej encyklopedii małżeńskiej”. Nam opowiada o różnych odcieniach miłości.

Pierwsza miłość?

Była niespełniona. Zakochałam się w takim chłopaku, który był repatriantem z Francji. Bardzo mi się podobał, inaczej się ubierał, inaczej wyglądał, mówił z innym akcentem, ale nie zwracał na mnie uwagi, bo byłam bardzo chudą dziewczynką, a wtedy za atrakcyjne uważano te biuściaste (śmiech). Kiedy jednak miał odbyć się bal na zakończenie szkoły, to wykorzystałam „metodę na Kopciuszka”. Siostra uczesała mnie w „koronę”, taką jak nosi Julia Tymoszenko, matka uszyła długą niebieską sukienkę z czarnymi tiulowymi bufkami. No i spodobałam się chłopakowi bardzo, poprosił mnie do tańca, ale mi nagle przeszło. Byłam zła, że nie docenił mnie za inteligencję, że liczy się dla niego wygląd! Odkochałam się natychmiast. Miałam zresztą taki głupi okres w życiu, że kiedy któryś chłopak powiedział, że jest zakochany, ma dziewczynę, próbowałam różnych sposobów, żeby go „odbić”. Takie praktyki w liceum były nagminne, może to były ćwiczenia, wprawki, przed większym skokiem? Dość okropne.  

To nie była pani lubiana przez koleżanki.

Miałam wówczas jedną przyjaciółkę, bo generalnie uważam, że przyjaciół powinno się mieć mało. Ogólnie to byłam niezbyt lubiana, bo właśnie tak się zachowywałam i to trwało dość długo. Tym niemniej dziewczyny lubiły moje towarzystwo, bo od czasów  liceum wymyślałyśmy z moją przyjaciółką różne atrakcyjne formy spędzania czasu.

Zmieniła pani spojrzenie na związek i relacje przed poznaniem męża?

Tak. Poznawaliśmy się dwa razy. Trafiłam do szkoły, w której uczył się jego brat Janusz Kofta, później przybrał pseudonim Jonasz. Zaprosił mnie do siebie na prywatkę. Młodszego brata Mirka, wysłał do kina. Minęliśmy się wtedy w korytarzu, ale zapadłam mu w pamięć. Potem się spotykaliśmy, wymienialiśmy książki. On dawał mi ważne pozycje z psychologii, ja polecałam literaturę piękną. To było świetne, bo połączyła nas wspólna baza intelektualna.  Później wyjechałam na studia, zaręczyłam się z pewnym prawnikiem, ale nic z tego nie wyszło. Otóż on przyszedł do moich rodziców, żeby się oświadczyć i powiedział, że „zapewni mi wszystko”, na co moja matka stwierdziła: A pan uważa, że ona nie ma  teraz wszystkiego? Był zamożny, a moi rodzice stracili wszystko, fabrykę itd., było biednie.Jak więc to usłyszałam, pomyślałam, że nie mogę być z kimś takim. Chociaż był porządnym facetem, potem zrobił wielką karierę prawniczą. Miałam szczęście do wykształconych facetów. Dużo zyskiwałam przez kontakty. Może stąd moje zainteresowania prawem, ekonomią?

Powiedziała Pani też jednak, że kobiety tracą waleczną tożsamość, kiedy pojawia się ten mężczyzna. A pani tej waleczności nie straciła. Jaką więc osobą trzeba być, aby w każdych okolicznościach pozostać waleczną?

Nie wiem właściwie, jak na to pytanie odpowiedzieć, bo nie mogę mówić o wszystkich kobietach. Natomiast znam ich wiele, niektóre tę waleczność zachowują do końca życia, a inne jej nie mają  i zawsze się podporządkowują. Dlatego małżeństwo czy związek wygląda tak różnie, u różnych ludzi. Nad własną tożsamością i tym jak radzić sobie w życiu można jednak popracować, można się tego nauczyć, ale też trzeba odkryć coś w sobie. Odkryć to, co gdzieś drzemie. Wiele zależy od wychowania. Ja musiałam z moją matką ciągle walczyć i myślę, że to mnie tak ustawiło na całe życie. Wiedziałam, że jak nie powalczę, to nic ze mnie nie będzie. Gdybym słuchała ojca, byłabym ekonomistką, a jeśli matki – to lekarką.

A kim jest feministka współcześnie?

Myślę, że wiele kobiet – tych, które mówią „ja nie jestem feministką, ale…”, i tu idzie cała litania działań feministycznych – to feministki, które siebie nie definiują tym słowem. Uważam, ze wiele kobiet ma coś co nazywam feminizmem naturalnym. Mam właśnie ten rodzaj. Uważam, że w każdej kobiecie powinien się obudzić, szczególnie kiedy jest krzywdzona, albo widzi, że ktoś krzywdzi inną kobietę. Stąd też moje zaangażowanie społeczne. Robię wiele rzeczy, chociaż wchodzi mi to w paradę, zabiera czas potrzebny na pisanie. Trudno, tak było z profilaktyką raka piersi, tak jest z przemocą w stosunku do kobiet i dzieci.  

Czy jako feministkę boli panią to, że wielu z nas uczucie kojarzy się z teorią o dwóch połówkach jabłka?

Mnie to śmieszy. Oczywiście związek tworzy jakąś całość, nową jakość, ale na pewno nie jest tak, że dzieli się na dwie równe połówki, tworzące jedność absolutną. Dwa ciała splecione w akcie miłosnym, są dwoma odrębnymi ciałami. Jabłuszko często bywa robaczywe. Ostatnio natomiast doszłam do wniosku, że następną książkę zacznę zdaniem: „Nic nie jest takie, jak się wydaje”, które będzie się przewijało przez całą powieść. A w miłości to już pewnik. Dlatego dziwne wydaje mi się, by podjąć decyzję o ślubie i związku „na całe życie”, jeśli nie wypróbuje się człowieka – pod każdym względem. Nie zamieszka z nim pod jednym dachem. Kiedy człowieka przyjmuje się do pracy, to na 3-miesięczny staż, a tutaj od razu niektórzy myślą: Ach, zakochanie, namiętność!

W uzupełnionym wydaniu „Jak zdobyć, utrzymać i porzucić mężczyznę” a także w „Małej encyklopedii małżeńskiej” pisze pani natomiast o „nowych” rodzajach związków – wielokątach, związkach partnerskich, homoseksualnych. Czy te relacje oznaczają też nowe definicje miłości?

Myślę, że wszystko było, tylko w tej chwili o tym się mówi. Wcześniej tego zakazywano, ale  jeśli coś jest zakazane, robi się to po cichu.

Wydaje się jeszcze, że żyjemy w czasach, które sprzyjają „seryjnej monogamii”. Jeśli coś się nie układa albo robi się zbyt poważne, wychodzimy z roli czyjegoś partnera, by za chwilę związać się z kimś innym, nie na dłużej niż 2 – 3 lata. Jakie jest Pani zdanie w tej kwestii?

Jestem przeciw, ale to kwestia gustu. Moje małżeństwo jest monogamiczne, chociaż przeżywa wzloty i upadki. Uważam, że lepsza jest czasem zdrada, niż taka zamiana bohaterów. Wchodząc w związek młodo, nie wiemy, co się wydarzy, to loteria. Nagle okazuje się, że chciałoby się czegoś innego. Z tym, miłość istnieje w różnych postaciach. Zdarza się krótszy lub dłuższy romans. Rozumiem kobiety, które przyjmują z powrotem mężczyzn. Także odwrotnie. Rozumiem, że kobieta też ma prawo do poznania kogoś innego. Jeżeli jest miłość, można wiele przetrwać.

Bukowski napisał: Miłość to forma uprzedzenia. Kochasz to, czego potrzebujesz, kochasz to, co poprawia ci samopoczucie, kochasz to, co jest wygodne. Jak możesz twierdzić, że kochasz jednego człowieka, skoro na świecie jest dziesięć tysięcy ludzi, których kochałabyś bardziej, gdybyś ich kiedyś poznał? Ale nigdy ich nie poznasz. Zgodzi się z nim Pani?

Myślę, ze każdy w tej materii mówi po prostu o sobie. Czego on potrzebuje albo nie potrzebuje, albo jest to uprzedzenie albo nie jest. Ja bym ujęła to inaczej: wiem dokładnie, czym jest miłość. Kocham tych ludzi, o których się boję. Pisałam o tym kiedyś i to sobie przemyślałam – lęk o kogoś innego jest postacią miłości, przynajmniej dla mnie to dowód na miłość. Zawsze się boję o męża, syna, ale też o przyjaciół. Uważam bowiem, że przyjaźń też jest formą miłości, niekiedy trwa dłużej. Bardzo często się też zdarza, że ludzie biorą namiętność za miłość – kiedy ustępuje, związek zaczyna cierpieć i przeważnie się rozpada. Różnych namiętności można mieć wiele i z tym, co mówił Bukowski,  najprawdopodobniej  jest tak,  że chodzi właśnie o namiętności. Miłość wymaga raczej pogłębienia.

A kiedy miłość się kończy?

Nigdy. To znaczy, zmienia oblicze. Miłość jest też tym, co pozwala przetrwać kryzysy. Ja jestem ze swoim mężem przeszło 40 lat  i po prostu wiem, że  bez kryzysów nie może się obejść. Każde z nas dąży do tego, by pokazać własne zdanie, jesteśmy uparci, ale jeśli nie byłoby miłości, ten związek nie mógłby przetrwać. A jeżeli jest, to nie warto tego poświęcać dla jakiegoś odrębnego zdania . Trzeba mieć tez „płaszczyznę nieporozumienia”, żeby można było żyć razem. Trzeba zostawić ten margines i dbać o to, by się nie zranić do końca.

Czy z punktu widzenia mężczyzny zawsze jest ona czymś innym, niż w rozumieniu kobiety?

Sądzę, że tak. My się jednak bardzo różnimy. Mężczyźni tylko w takich krańcowych sytuacjach zdają sobie z tego sprawę. Kiedy zachorowałam, to mój mąż naprawdę zrozumiał, jak mocno jest ze mną  związany.

A co Pani sądzi o wizji miłości rodem z 50 twarzy Greya?

Chyba nie o twarze tu chodzi, nie sądzi Pani? Przepraszam, że odpowiadam pytaniem na pytanie, to nie jest eleganckie, ale nie dało się tego czytać. Zaczęłam z ciekawości, żeby zobaczyć co sprawiło, że taka marna rzecz pojawiła się na szczytach list bestsellerów. Seks, prawie porno, ale jednak nie całkiem porno, to przyciąga kobiety, chcą wiedzieć co robią inne! Zwłaszcza u nas to się liczy, bo króluje pruderia. Łatwiej o porno w Internecie, niż o podręcznik Wychowania Seksualnego. Stąd bierze się taki głód.

W książce ukochany głównej bohaterki przedstawiany jest jako ideał mężczyzny – pomijając już , jak bardzo był oderwany od rzeczywistości, to co złego jest w szukaniu kogoś, kto będzie kimś więcej, niż tylko przystojnym i dobrym człowiekiem?

Jedno z drugim ma niewiele wspólnego. Ideał to ktoś kto nam odpowiada. i tyle. Kobiety „na życie” na ogół nie szukają przystojniaków. Chociaż mamy wrażliwość na wygląd mężczyzny. Są takie, które wiedzą czego chcą. Czegoś innego na jedną noc, na romans, a zupełnie czego innego na całe życie. Jeśli następuje pomieszanie z poplątaniem i „mięśniaka” z romansu bierze się na męża, to może skończyć się katastrofą, ale wcale nie musi, bo przystojniak może okazać się świetnym mężem. Nie ma reguł. Jednak ja jestem skłonna wierzyć, że wspólna baza musi istnieć, ta baza dotyczy poglądów, ideałów, stosunku do wykształcenia, zwłaszcza gdy pojawią się dzieci. Także w seksie trzeba szanować wzajemną wrażliwość, żeby związek był trwały. Znajome małżeństwo rozpadło się, gdy żona, mówiła w dużym towarzystwie, że z mężem już się tylko przyjaźni, nic więcej. Przy nim! gdy to usłyszałam, wiedziałam, że źle się skończy. Inny związek się rozpadł, bo mąż zmuszał żonę do perwersji, których nie znosiła.   

Ta książka nie mówi o nieszczęśliwej miłości, a o nią chcę zapytać. Tak więc, czy można kochać kogoś, kto jest w związku z kimś innym? Czy to jest w porządku?

Nie wiem, pewnie można, bo to się dzieje. W ogóle, w uczuciach trudno powiedzieć, czy coś jest w porządku czy nie. Nie ma silnych i nie ma mądrych, bo człowiek w pewnym sensie nie odpowiada za to. Cała wielka literatura, kinematografia, dobre seriale mówią o tym. 

 

fot. mat. wygraczrakiem.pl

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Karolina Błaszkiewicz

dziennikarka. Związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami i z natemat.pl