Przejdź do treści

Kluczowe wyniki badań odnośnie do karmienia piersią

Kobieta karmiąca piersią /Ilustracja do tekstu: hiperlaktacja: czym jest i jak jej przeciwdziałać
Fot.: Fotolia

„Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia”

Badanie przeprowadzone w latach 2014-2015 w 42 szpitalach, na łącznej grupie 1679 matek dzieci do 12. miesiąca życia oraz na grupie 767 osób z personelu medycznego. Badanie obejmowało V etapów: ankiety w szpitalu dla matek i personelu medycznego, ankiety telefoniczne wśród matek dzieci po 2. miesiącu, po 4. miesiącu, po 6. miesiącu, po 12. miesiącu życia dziecka. W każdym kolejnym etapie uczestniczyły matki, które wcześniej deklarowały, iż nadal karmią piersią i wyraziły zgodę na dalszy udział w projekcie. Wyniki badania są reprezentatywne dla populacji dzieci urodzonych w tym okresie.

  1. Sposoby wspierania matek w kontekście karmienia piersią podczas pobytu w szpitalu i po jego opuszczeniu
W polskich szpitalach nie są w pełni realizowane standardy opieki okołoporodowej wprowadzone przez Ministerstwo Zdrowia. Po porodzie często opóźnia się inicjację karmienia piersią, a kontakt „skóra do skóry” przerywany jest przed upływem dwóch godzin od momentu przyjścia dziecka na świat. W trakcie pobytu w szpitalu niemowlęta często są dopajane, bez wskazań medycznych dokarmiane są mlekiem modyfikowanym, a system „rooming in” (przebywanie matki na sali razem z dzieckiem) nie jest stosowany w pełnym zakresie.
Długość nieprzerywanego kontaktu (dwie godziny lub dłużej) skóry do skóry deklaruje tylko 44% spośród 1679 badanych matek. Jedynie 74% matek cały czas przebywało na sali ze swoim dzieckiem. Kobiety rodzące w „Szpitalach Przyjaznych Dziecku” otrzymały większe wsparcie w zakresie laktacji. Aż 70% matek ze „Szpitali Przyjaznych Dziecku” uzyskało pomoc w przystawieniu dziecka do piersi jeszcze w trakcie przebywania na sali porodowej.

Obecność na oddziale szpitalnym osoby, która zajmuje się pomocą laktacyjną zadeklarowała jedynie połowa badanych kobiet. Zdecydowanie większa liczba matek rodzących w szpitalach z tytułem „Szpital Przyjazny Dziecku” spotkała na oddziale specjalistę z zakresu laktacji (60% deklaracji).

74% placówek z grupy „Szpitali Przyjaznych Dziecku” posiada poradnię laktacyjną.
W szpitalach, gdzie odbyło się szkolenie laktacyjne częściej informuje się pacjentki o możliwości domowej wizyty położnej/doradcy laktacyjnego.

Jeśli chodzi o pomoc laktacyjną po wypisie ze szpitala, 75% matek ze szpitali z tytułem „Szpital Przyjazny Dziecku” mogło liczyć na pomoc w karmieniu piersią po wypisie ze szpitala.
 
  1. Kobiety szybko zaprzestają karmić piersią
Matki za szybko przestają karmić naturalnie. Wśród matek dzieci do 6. miesiąca, piersią karmi tylko 38%, wyłącznie piersią karmi jedynie 4% (odnosząc wyniki do grupy wyjściowej badania), wśród matek dzieci do 12. miesiąca życia piersią karmi już tylko 17% grupy wyjściowej projektu.

Kobiety, które rodziły w „Szpitalach Przyjaznych Dziecku” dłużej karmią piersią.

Pobyt w szpitalu

75% ankietowanych kobiet nie karmi piersią w sposób wyłączny już po kilku dniach od porodu.

Biorąc pod uwagę kategorię szpitala, najwięcej matek karmiło wyłącznie piersią w „Szpitalach Przyjaznych Dziecku”, w dniu wypisu ze szpitala było to 82% badanych.

Wśród matek, które rodziły w „Szpitalach Przyjaznych Dziecku” tylko połowa deklaruje, że ich dziecko było dokarmiane, w przypadkach dokarmiania istotnie częściej wykorzystywano odciągnięty pokarm matki. Wśród tych pacjentek, których dziecko było dokarmiane podczas pobytu w szpitalu, 69% w momencie wypisu ze szpitala karmiło dziecko wyłącznie piersią.

Matki dzieci po 2. m.ż. – Odnosząc wyniki do grupy wyjściowej 1679 matek – w 2. miesiącu życia 58% karmi piersią, natomiast wyłącznie 43,5%. Uwzględniając kategorię szpitala, w grupie „Szpitali Przyjaznych Dziecku” odnotowano najwyższy odsetek mam karmiących swoje dziecko w 2. m.ż. wyłącznie piersią.

Większość spośród matek, które na tym etapie badania nie karmią już piersią (77%), przestała karmić w ciągu 4 pierwszych tygodniu od porodu.

W 1 tygodniu życia dziecka piersią karmiło 96% wszystkich matek. Po upływie 4 tygodni od urodzenia najwięcej matek karmi piersią w grupie szpitali z tytułem „Szpital Przyjazny Dziecku” – 88%.

Matki rodzące w szpitalach grupy przyjaznych dziecku dłużej karmią piersią.

Matki dzieci po 4. m.ż. – Odnosząc wyniki do grupy wyjściowej 1679 matek, w 4. miesiącu zaledwie 41% wciąż karmi piersią, natomiast wyłącznie jedynie 28,9%. Uwzględniając kategorię szpitala, w grupie „Szpitali Przyjaznych Dziecku” odnotowano najwyższy odsetek mam karmiących swoje dziecko w 4. m.ż. wyłącznie piersią.

Matki dzieci po 6. m.ż. – Po 6. miesiącu życia dziecka większość mam, które wzięły udział w tym etapie badania (89%) nadal karmi swoje dziecko piersią, ale tylko co dziesiąta z nich w sposób wyłączny. Odnosząc wyniki do grupy wyjściowej 1679 matek, w szóstym miesiącu piersią karmi 38%  z nich, a w sposób wyłączny już tylko niespełna 4%. Dane te wskazują, że w Polsce nie są realizowane lub są realizowane w sposób niewystarczający, podstawowe zalecenia WHO odnośnie zasad żywienia niemowląt w pierwszym półroczu życia. W grupie „Szpitali Przyjaznych Dziecku” odnotowano najwyższy odsetek mam karmiących swoje dziecko w 6. m.ż. wyłącznie piersią.

Matki dzieci po 12. m.ż.17% grupy wyjściowej projektu (z czego ponad połowa to matki, które urodziły swoje dzieci w szpitalach przyjaznych dziecku), wciąż karmi piersią, na tym etapie jest to jeden z elementów diety dziecka. W badaniu oceniono również częstotliwość karmień w ciągu doby i średnio w grupie badanej matki karmiły 5-6 razy, oznacza to, że kobiety mają coraz większą wiedzę na temat zaleceń ekspertów oraz stosują zasady schematu żywienia niemowląt.
  1. Rezygnacja z karmienia piersią
Najczęstszym powodem rezygnacji z karmienia jest przekonanie, że dziecko się nie najada.

Matki dzieci po 2. m.ż.spośród matek, które przestały karmić piersią, deklarowane powody odstawienia dziecka od piersi to:
55% – dziecko nie najadało się, 16% – brak pokarmu, 14% – choroba lub problemy zdrowotne matki, 9% – choroba lub problemy zdrowotne dziecka, 9% – dziecko nie chciało już ssać.

Matki dzieci po 4. m.ż.spośród matek, które przestały karmić piersią, deklarowane powody odstawienia dziecka od piersi wśród tych matek to:
35% – dziecko nie najadało się, 20% – brak pokarmu, 17% – dziecko nie chciało już ssać, 14% – choroba lub problemy zdrowotne dziecka, 9% – choroba lub problemy zdrowotne matki, 7% – matka wróciła do pracy, szkoły.

Matki dzieci po 6. m.ż. – spośród matek, które przestały karmić piersią, deklarowane powody odstawienia dziecka od piersi wśród tych matek to:
48% – dziecko nie najadało się, 18% – dziecko nie chciało już ssać, 9% – brak pokarmu, 7% – matka wróciła do pracy, szkoły.
 
Podsumowanie kluczowych wniosków z badania „Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia”:
Kobiety potrzebują zorganizowanych form wsparcia zarówno w szpitalu, jak i po jego opuszczeniu. Najbardziej efektywnymi formami wsparcia są: edukacja (zarówno personelu medycznego, jak i matek), jasne standardy postępowania oraz dostęp do ekspertów w zakresie laktacji (doradcy laktacyjni).

Szeroko zakrojone akcje edukacyjne oraz realizacja inicjatywy „Szpitali Przyjaznych Dziecku” służą upowszechnianiu karmienia piersią. Dzięki wsparciu i edukacji kobiety będą karmić piersią dłużej i chętniej.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.