Przejdź do treści

Badania w kierunku endometriozy – jak zdiagnozować chorobę? [EKSPERT]

Badania w kierunku endometriozy – jak zdiagnozować chorobę? [EKSPERT]
fot.123rf

Diagnoza endometriozy dotyczy nawet 6-15 proc. kobiet. Jednak pomimo tak częstego występowania choroby, proces jej rozpoznania trwa nieraz nawet ponad 10 lat! Objawy przeważnie są bowiem bardzo niespecyficzne, do tego nie istnieje też jeden konkretny test, który mógłby ową chorobę wykryć. Jakie zatem badania wykonuje się w trakcie diagnostyki w kierunku endometriozy i co warto o nich wiedzieć?

Wynalezienie testu, który w sposób nieinwazyjny wykrywałby endometriozę, jest dużym wyzwaniem dla współczesnej medycyny” – mówi w rozmowie z nami lek. med. Krzysztof Janowiec, ginekolog z krakowskiego Szpitala Uniwersyteckiego oraz z Centrum Leczenia Niepłodności Parens. “Niestety na chwilę obecną nie dysponujemy żadnym specyficznym markerem, którego oznaczenie mówiłoby nam wprost, że mamy do czynienia z endometriozą” – podkreśla.

Niewątpliwie jest to jeden z czynników, który sprawia, że proces diagnostyczny trwa w tym przypadku niezwykle długo. Warto zatem jak najszybciej skonsultować swój problem ze specjalistą i jeśli będzie takie wskazanie, rozpocząć badania mogące zidentyfikować chorobę.

Jakie badania warto wykonać, by rozpoznać endometriozę?

1. Badanie ginekologiczne

Przed jego wykonaniem konieczny jest dokładnie przeprowadzony wywiad. Jeżeli kobieta skarży się na bolesne miesiączki, ale też takie objawy, jak ból podczas współżycia, plamienia, obfite krwawienia, czy chociażby zaburzenia jelitowe, specjaliście może zapalić się już czerwona lampka. 

Podczas badania ginekologicznego we wziernikach, lekarz może uwidocznić ogniska endometriozy będące w ścianie pochwy. Podczas badania palpacyjnego możliwe jest zaś stwierdzenie bolesności i ograniczenia ruchomości narządu rodnego. Może sugerować to obecność zrostów w miednicy oraz zmiany mogące odpowiadać torbielom endometrialnym.  

lek. med. Krzysztof Janowiec

Niestety podczas tego typu badania wiele zmian nie jest możliwe do zaobserwowania. Stąd też na jego podstawie diagnozy nie da się postawić. 

2. USG

Pomocnym badaniem, dostarczającym dodatkowych informacji jest ultrasonografia przezpochwowa. Dzięki temu badaniu można stwierdzić obecność torbieli endometrialnych oraz ocenić, czy narząd rodny jest prawidłowo zbudowany. Często już na podstawie tego badania możemy podejrzewać obecność zrostów, kiedy to obserwujemy zaburzenie stosunków anatomicznych poszczególnych części narządu rodnego.

lek. med. Krzysztof Janowiec

Transwaginalne badanie ultrasonograficzne ma jednak swoje ograniczenie, pokazuje bowiem tylko taki typ endometriozy, w którego przebiegu występują właśnie wspomniane przez specjalistę torbiele endometrialne. Nie zawsze więc prawidłowy wynik badania USG pozwala całkowicie wykluczyć chorobę.

3. Rezonans magnetyczny

W przypadku bardziej zaawansowanej endometriozy głęboko naciekającej, która może naciekać również na pęcherz moczowy czy jelita, pomocnym badaniem jest rezonans magnetyczny.

lek. med. Krzysztof Janowiec

Wskazaniem do wykonania tego typu badania w procesie diagnostycznym endometriozy jest podejrzenie endometriozy przegrody pochwowo-odbytniczej. Jeśli zaś chodzi o torbiele endometrialne, rezonans magnetyczny nie dostarczy nam więcej informacji, niż opisane wcześniej  badanie ultrasonograficzne. 

4. Laparoskopia

Jest to tzw. “złoty standard” w diagnostyce endometriozy. To właśnie dzięki niej można postawić ostateczne rozpoznanie. Pomaga w tym nie tylko wizualizacja, ale też możliwość pobrania materiałów do dalszych testów.

Laparoskopia jest badaniem inwazyjnym, podczas którego możliwe jest potwierdzenie choroby poprzez pobranie wycinków do badania histopatologicznego oraz ocena stopnia zaawansowania choroby, od którego zależy możliwość dalszego leczenia. Podczas laparoskopii możliwe jest również zastosowanie operacyjnych metod leczenia endometriozy. 

lek. med. Krzysztof Janowiec

Co istotne, to właśnie metoda laparoskopowa jest obecnie najczęściej wykorzystywana podczas operacji w przebiegu endometriozy. Ogranicza ona ryzyko powikłań, skraca też czas pobytu w szpitalu lub klinice oraz okres rekonwalescencji.

5. Testy laboratoryjne

Nie ma niestety konkretnego badania laboratoryjnego, po którego wykonaniu wnioskuje się właśnie o endometriozie. Z niektórych można czerpać zaledwie – albo aż – przesłanki przybliżające do postawienia diagnozy. 

Może być to badanie dotyczące określenia poziomu rezerwy jajnikowej – test AMH z surowicy. Kobiety z endometriozą często charakteryzują się obniżonym jego wynikiem. Nieraz pojawia się też wskazówka oznaczenia markera Ca125, który u chorujących kobiet jest podwyższony, ale jak wyjaśnia nasz ekspert: “Nie ma dużej przydatności w diagnostyce endometriozy, z uwagi na bardzo niską specyficzność badania”.

Aktualnie prowadzone są badania mające na celu znalezienia nowych markerów dla endometriozy, które mogłoby posłużyć w skonstruowaniu nieinwazyjnego testu diagnostycznego. Nadzieje upatruje się m. in. w białku zapalnym AXIN1. Niewątpliwie potrzebne są jednak dalsze badania w tym kierunku.

lek. med. Krzysztof Janowiec

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
dr Krzysztof Janowiec

Ekspert

Lek. med. Krzysztof Janowiec

Absolwent Wydziału Lekarskiego CMUJ w Krakowie. Aktualnie zatrudniony w Klinice Ginekologii i Onkologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie oraz w Centrum Leczenia Niepłodności Parens. Nauczyciel akademicki. Członek Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego.

Główne zainteresowania medyczne: niepłodność, ultrasonografia, patologia ciąży, nowotwory narządu rodnego oraz ich profilaktyka i leczenie.

Autor

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studentka V roku psychologii klinicznej na Uniwersytecie SWPS oraz studentka studiów podyplomowych Gender Studies na UW.

Najnowsze artykuły