fbpx
Przejdź do treści

Hipotrofia płodu – jakie są jej przyczyny i możliwe konsekwencje?

Hipotrofia płodu - zahamowanie wzrostu płodu
Hipotrofia płodu - zahamowanie wzrostu płodu || Fot: Roman Kosolapov / 123RF

Hipotrofia płodu to schorzenie, mogące mieć poważne konsekwencje dla dziecka. Na szczęście dotyczy tylko kilku procent ciąż. Co tak właściwie kryje się pod tym pojęciem i na jakiej podstawie można zdiagnozować hipotrofię płodu?

Hipotrofia płodu – czym jest?

Hipotrofia płodu, inaczej wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu (IUGR – ang. Intrauterine Growth Restriction) to stan, w którym płód jest mniejszy w porównaniu do normy dla danego wieku ciąży. Tego rodzaju zaburzenie dotyczy około 3-5% ciąż.

Diagnoza hipotrofii

Wykrycie nieprawidłowej wielkości płodu możliwe jest podczas badania USG. Jednak przed postawieniem diagnozy, lekarz powinien upewnić się, czy wiek ciąży został prawidłowo obliczony. Do określenia wielkości dziecka w łonie matki używa się percentyli – masa ciała płodu poniżej 10. percentyla jest podstawą do podejrzenia hipotrofii. Ostateczne rozpoznanie nieprawidłowego wzrostu i rozwoju dziecka ma miejsce dopiero po urodzeniu.

Rodzaje hipotrofii

Wyróżniamy dwa rodzaje hipotrofii płodu – symetryczną i asymetryczną. W pierwszym przypadku waga i wzrost płodu są niższe w porównaniu do danego tygodnia ciąży. Zachowane zostały wszystkie proporcje – mniejsza jest główka, tułów i kończyny. Ten rodzaj hipotrofii może pojawić się do 20. tygodnia ciąży i dotyczy mniej więcej 20% przypadków nieprawidłowego rozwoju dziecka w łonie matki.

W przypadku hipotrofii asymetrycznej, obserwujemy nieproporcjonalne zmniejszenie rozmiarów płodu. Główka i kończyny są zgodne z normą dla danego tygodnia ciąży, a obwód brzuszka jest zbyt mały. Rozpoznanie tego rodzaju hipotrofii ma miejsce po 20. tygodniu ciąży i dotyczy większości przypadków wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu.

Przyczyny hipotrofii

Czynniki wpływające na hipotrofię płodu nie zostały do końca zdiagnozowane i niemalże w połowie przypadków lekarz nie jest w stanie jednoznacznie zidentyfikować przyczyny problemów. Potencjalne źródła hipotorii płodu podzielono jednak na cztery rodzaje. Należą do nich czynniki:

  • matczyne – schorzenia nerek, układu krążenia, infekcje, leki, używki,
  • płodowe – wady wrodzone, aberracje chromosomalne, zakażenia,
  • łożyskowe – nieprawidłowe położenie łożyska, przedwczesne oddzielenie łożyska, krwiak pozałożyskowy,
  • społeczne – nieprawidłowa dieta, ciężka praca, zły styl życia.

Leczenie hipotrofii

Medycyna nie zna skutecznych i potwierdzonych badaniami metod leczenia hipotrofii. W przypadku, gdy podczas badania lekarz stwierdzi wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu, należy wdrożyć metodę leczenia polegającą na umożliwieniu jak najlepszego ukrwienia łożyska i pobudzeniu krążenia krwi w organizmie przyszłej mamy.

Lekarze zalecają kobietom ciężarnym leżenie na lewym boku – w tej pozycji dziecko jest lepiej dotlenione. Należy również zwrócić uwagę na dietę – bogatą w kwas foliowy, magnez i witaminę C. W przypadku bardzo zaawansowanej hipotrofii płodu, stosuje się leki mające na celu zwiększenie przepływu krwi przez łożysko. Palenie papierosów, spożywanie alkoholu i różnego rodzaju używek są oczywiście całkowicie zabronione.

Konsekwencje hipotrofii

Dzieci z hipotrofią rodzą się mniejsze i ważą około 2500 gramów. Na szczęście większość przypadków kończy się unormowaniem wzrostu przed 4. rokiem życia. Noworodek narażony jest na pojawienie się różnego rodzaju powikłań. Wzrasta ryzyko opóźnienia rozwoju umysłowego i zaburzenia rozwoju psychoruchowego. Dzieci hipotroficzne narażone są w przyszłości na wystąpienie cukrzycy typu 2, choroby wieńcowej, nadciśnienia tętniczego. Niestety, hipotrofia płodu wiąże się także z ryzykiem niedotlenienia okołoporodowego i śmiertelnością noworodków.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Klaudia Kierzkowska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, miłośniczka podróży, teatru i włoskiej kuchni.