Przejdź do treści

Gloria victis, Polonia…

Równo rok temu miliony Polek i Polaków wyszły na ulicę w proteście przeciwko planom rządu wobec całkowitego zakazu leczenia niepłodności, antykoncepcji i aborcji. Był to pierwszy i jedyny raz kiedy rząd PiS ugiął się pod presją protestów i wycofał się z tego drakońskiego pomysłu. Niestety równie ekstremalne projektu ustaw są nadal procedowane przez Parlament. Co z tego wynika dla Polek? Jeśli potrzebujesz opieki zdrowotnej z zakresu zdrowia reprodukcyjnego, to musisz wyjechać za granicę!

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Od upadku PRL każdy kolejny rząd nienawidziła kobiet. Choć z różnym natężeniem wszyscy przehandlowywali nasze prawa reprodukcyjne w zamian za przychylność oficjeli Kościoła Katolickiego. Prawdziwa jest teoria, że to kobieta jest najgorszym wrogiem kobiety jest druga kobieta: to rząd Hanny Suchockiej wprowadził w 1993 r. zakaz aborcji, w rządzie Leszka Millera kiedy Izabela Jaruga-Nowacka była Pełnomocnikiem Rządu ds. Równego Traktowania jej szef dogadał się z biskupami, że on nie zliberalizuje ustawy antyaborcyjnej, a oni w zamian będą namawiać wiernych do głosowania na „tak” w referendum akcesyjnym do UE, ale szczytem wrogości wobec kobiet jest premier Beata Szydło, która opowiada się za całkowitym zakazem dostępu do całokształtu metod planowania rodziny, w tym leczenia niepłodności.

Podstawą praw reprodukcyjnych jest uznanie podstawowego prawa wszystkich par i jednostek do decydowania swobodnie i odpowiedzialnie o liczbie, odstępach czasowych i momencie sprowadzenia na świat dzieci, prawa do informacji, dostępu do środków które to zapewniają, a także prawa do utrzymania najwyższego standardu zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego. Te prawa implikują również prawo wszystkich do podejmowania decyzji dotyczących ich rozrodu w sposób wolny od dyskryminacji, przymusu i przemocy.
Organizacja Narodów Zjednoczonych/Światowa Organizacja Zdrowia

22207277_1199947043484270_1851610057_n

W ubiegłym tygodniu media społecznościowe obiegła wypowiedź dr Bartosza Arłukowicza, byłego Ministra Zdrowia za rządów PO-PSL jakoby to większość parlamentarna zrobiła zamach na finansowanie IVF przez samorządy. Jest to oczywiście prawda, bo konieczność zasięgnięcia opinii AOTMiT będącej agendą Ministerstwa Zdrowia obecnie oznacza, że skoro minister dr Konstanty Radziwiłł jest przeciwny medycynie rozrodu, to Prezes AOTMiT będzie negatywnie opiniował wnioski obejmujące leczenie niepłodności. Jednak to dr Arłukowicz dokonał gorszego, bo łamiącego Konstytucję, zamachu na leczenie niepłodności poprzez wprowadzenie ustawy o leczeniu niepłodności, która zabrania leczenia singielek i kobiet w związkach nieheteroseksualnych. Już wtedy miałam nadzieję, że min. Arłukowicz stanie za to przed trybunałem Stanu, ale przyszedł PiS z jeszcze bardziej szalonymi pomysłami i pomysł ustąpił miejsca w walce o obronę praw podstawowych.

Wszystkie znane obrończynie praw reprodukcyjnych podchwyciły temat podrzucony przez min. Arłukowicza i teraz głośno krzyczą jak to PiS zakazuje IVF. Kiedy PO wprowadzało ustawę o leczeniu niepłodności milczały, kiedy rok temu poseł Klawiter chciał całkowicie zakazać leczenia niepłodności też milczały. Teraz, kiedy inne tematy już się „przejadły” protestują (niezgodnie ze stanem faktycznym) przeciwko domniemanej likwidacji IVF. Drastyczna prawda jest taka, że jeżeli kogoś nie stać na cykl IVF za ok. 10 000 zł (procedura + leki), co jest mniej więcej rocznym kosztem utrzymania dziecka, powinien się poważnie zastanowić, czy stać go na dziecko. To stwierdzenie usłyszałam kiedyś w jednej z zagranicznych klinik leczenia niepłodności, ale nie sposób się z nim nie zgodzić. Oczywiście uważam, że leczenie niepłodności powinno być refundowane w granicach udowodnionych w badaniach naukowych i analizie HTA, gdyż płacimy wysokie składki na ubezpieczenie zdrowotne, a niepłodność to choroba jak każda inna i mamy prawo oczekiwać jej leczenia jako realizacji konstytucyjnego prawa do opieki zdrowotnej.

Czego życzą Polkom współpracujące z nami ekspertki?

prof. Kristina Gemzell-Danielsson, Karolinska Institutet, Sztokholm, Szwecja

Karolinska Magazin/Stefan Holm

Źródło: Karolinska Magazin/Stefan Holm

Żadna kobieta nie może uznać się za wolną, dopóki nie posiada i nie sprawuje władzy nad własnym ciałem.”  M. Sanger
Życzę im siły w odzyskiwaniu kontroli nad własnymi ciałami i życiem.

Katarzyna Kądziela, Inicjatywa Feministyczna, Warszawa, Polska

21366760_1823827587657930_5624956209725888219_o
Zwycięstwa, solidarności, wytrwałości, sympatii do siebie nawzajem – bo nie jest łatwo walczyć w tak trudnej walce i łatwo jest przekłuwać frustrację we wzajemne pretensje. Życzę nam też rozumiejących, empatycznych polityków i polityczek na wszystkich szczeblach. A także wsparcia kobiet wszystkich innych nacji – Francuzek, Niemek, Włoszek, Szwedek…

Brigitte Hornyik, prawniczka, Wiedeń, Austria

22042279_10214894991547408_9006566826228741767_o
Życzę im solidarności od całego świata, dużo energii i siły w walce o samostanowienie! United we stand! Jest też coś, co powinna zrobić Unia Europejska: nałożyć na Polskę sankcje za łamanie praw człowieka! My powinnyśmy lobbować u rządządzych, by i oni się wstawili [za Polkami]. Może też organizacje pozarządowe w Niemczech i Austrii mogłyby pomóc Polkom w przyjeździe tutaj, tak długo jak prawo w Polsce pozostaje tak drastyczne. Dla przykładu Madea Granate – hiszpańskie kobiety za granicą- zorganizowały w Wiedniu tego typu wsparcie dla Hiszpanek, kiedy ich rząd chciał bardzo zaostrzyć tamtejsze prawo aborcyjne.

Daniela Draghici, aktywistka, Budapeszt, Rumunia
18700679_10154464185742791_4295133310620694614_o
Dokładnie tak jak w 2016 roku podczas Czarnego Protestu, kiedy razem z pozostałymi członkami ASTRA NETWORK miałam wyjątkową szansę wyjść na ulice Warszawy wspierając Polki w ich walce, ponownie chciałabym im serdecznie życzyć, by niestrudzenie trwały w swojej nieustępliwości pomimo trudnej i wyboistej drogi, którą muszą iść każdego dnia dla samych siebie i swoich córek. Chciałabym móc znów znaleźć się tam, na ulicach, razem z nieustraszonymi polskimi kobietami.

Jolanta Drzewakowska, redaktorka naczelna magazynu Chcemy Być Rodzicami, Warszawa, Polska

jolanta drzewakowska

fot. Peter Beym

Ja życzę Polkom zwycięstwa w bojach dla nas najważniejszych. O własną wolność, edukację, szacunek. Abyśmy umiały żyć zgodnie z własnymi zasadami i wartościami i abyśmy umiały tych wartości godnie bronić. A jako redaktorka naczelna magazynu dla osób, które starają się o dziecko życzę, by leczenie niepłodności było w całości refundowane.

POLECAMY:

PiS będzie karał samorządy za dofinansowanie in vitro?

Karina Sasin

Naukowczyni, aktywistka na rzecz praw reprodukcyjnych. Redaktor Naukowa "Chcemy Być Rodzicami". Wielokrotna stypendystka m.in. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rządu USA (NIH) i Krajowego Funduszu Na Rzecz Dzieci. Organizatorka konferencji International Meeting on MRKH Syndrome. Po godzinach miłośniczka cukiernictwa i dalekich podróży ;-)

Projekt: dziecko, czyli jak zajść w ciążę bez partnera. Inseminacja domowa nasieniem dawcy czy zagraniczna klinika?

Zniecierpliwiona kobieta w łóżku, obok niej schowany pod kołdrą mężczyzna /Ilustracja do tekstu: Jakość spermy /Inseminacja domowa nasieniem dawcy
Fot.: Pexels.com

Zmieniające się wzorce społeczne, trudności ze znalezieniem odpowiedniego partnera, rozczarowania związkami – to powody, dla których coraz więcej kobiet decyduje się na rodzicielstwo w pojedynkę. Jeszcze do niedawna brak partnera nie był przeszkodą w spełnieniu marzeń o dziecku. Sytuacja singielek (ale też par jednopłciowych) znacznie skomplikowała się po wejściu w życie ustawy o leczeniu niepłodności. Jakie szanse na posiadanie biologicznego potomstwa mają dziś kobiety, które pragną zrealizować plany macierzyńskie z wykorzystaniem nasienia dawcy? Czy nadzieją dla nich może być skorzystanie z zagranicznego banku spermy?

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zgodnie z ustawą o leczeniu niepłodności, która weszła w życie w 2015 r., z zabiegów inseminacji domacicznej oraz in vitro mogą w Polsce korzystać wyłącznie pary heteroseksualne (formalne i nieformalne – choć nad drugą z tych grup niedawno zawisły czarne chmury), które wyczerpały inne możliwości leczenia.

W myśl przywołanych przepisów, pacjentka, która chciałaby podjąć medycznie wspomaganą próbę uzyskania ciąży przy wykorzystaniu nasienia dawcy, musiałaby do takiej procedury przystąpić wspólnie z partnerem. I nie wystarczy ustna deklaracja o pozostawianiu w związku. Oświadczenie uznania planowanego ojcostwa powinno zostać złożone przez mężczyznę w urzędzie stanu cywilnego, tworząc tym samym długotrwałe zobowiązanie do opieki nad dzieckiem, które narodziłoby się w wyniku takiego zabiegu.

CZYTAJ TEŻ: Dziecko zostało poczęte dzięki dawcy nasienia? Ojca wymyśli mu urzędnik

Ciąża z nieznajomym, czyli dawca nasienia z internetu

Poważnie ograniczenia w dostępie do medycyny wspomaganej reprodukcji oczywiście nie powstrzymują Polek przed próbami realizacji planów macierzyńskich – skłaniają jedynie do podejmowania kosztowniejszych i bardziej ryzykownych kroków. Pomoc w przecięciu węzła gordyjskiego, który zawiązała ustawa, błyskawicznie zaoferował… czarny rynek. Nielegalny handel gametami szczególnie bujnie rozkwitł w internecie.

„Blondyn, niebieskie oczy, atletyczna budowa ciała, wzrost 183 cm. Zdrowy, po badaniach, aktywny fizycznie. Jeśli nie masz partnera, a pragniesz mieć dziecko, odezwij się”.

„Brunet, 29 lat, zdrowy, grupa krwi A Rh+-. Wykształcenie średnie, w związku, jedno dziecko. Pomogę w uzyskaniu ciąży – oddam nasienie lub zapłodnię naturalnie”.

„Blondyn, ciemna karnacja skóry, zdrowy – po badaniach na HIV i WZW. Mam dzieci własne oraz z pomocy. Metoda kubeczkowa, klinika lub zapłodnienie naturalne (wówczas wymagam aktualnych badań)*”.

To tylko nieliczne z dziesiątek ogłoszeń dawców, które można znaleźć na tematycznych forach i grupach. Usługę przekazania materiału genetycznego wyceniają przeważnie na ok. 1 tys. złotych, ale nie brakuje też propozycji zupełnie bezinteresownych. Jeszcze więcej anonsów zamieszczają same panie, które poszukują dawcy o określonych cechach. I choć dostępność takich ogłoszeń może wydać się prostą receptą na rodzicielskie szczęście, jest to inwestycja bardzo wysokiego ryzyka: zdrowotnego (o czym więcej można przeczytać tutaj), ale i prawnego. Z treści art. 77.1 ustawy o leczeniu niepłodności wynika jasno, iż proceder ten jest nielegalny:

„Kto w celu uzyskania korzyści majątkowej lub osobistej, nabywa lub zbywa komórkę rozrodczą, pośredniczy w jej nabyciu lub zbyciu bądź bierze udział w zastosowaniu pozyskanej wbrew przepisom ustawy komórki rozrodczej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.

Dla kobiet dotkniętych tzw. niepłodnością społeczną (wynikającą z przyczyn pozamedycznych) jest też inna droga – w pełni legalna, ale znacznie droższa. Toruje ją międzynarodowy bank nasienia, który podlega innym przepisom prawa – obowiązującym w kraju, w którym mieści się jego siedziba.

POLECAMY TAKŻE: Rusza pierwszy bank nasienia w Olsztynie. Trwają poszukiwana dawców

Inseminacja domowa nasieniem dawcy z banku spermy. Jak to wygląda?

Jednym z największych banków nasienia na świecie i pierwszym, który umożliwił wysyłkową sprzedaż gamet, jest duński Cryos International. Instytucja działa od 30 lat. W jej rozbudowanej bazie znajduje się łącznie ok. tysiąca dawców pochodzących z kilkudziesięciu krajów, a podstawowe informacje na ich temat dostępne są przez internet. Właściciel banku przyznaje, że najliczniejszą grupę klientek stanowią singielki (50%), niemało jest także lesbijek (10%).

Klientki i pary mogą wybrać materiał genetyczny zarówno od dawców, którzy chcą pozostać anonimowi, jak i tych, którzy zgodzili się udostępnić swoje dane potencjalnemu potomstwu, gdy osiągnie ono pełnoletność. W odróżnieniu od procedur realizowanych w rodzimych klinikach leczenia niepłodności, tutaj same klientki bądź pary decydują o wyborze dawcy – posiłkując się wybranymi kryteriami. W Polsce to lekarz dokonuje ostatecznego doboru; dbając o to, by fenotyp dawcy był maksymalnie zbliżony do fenotypu partnera biorczyni.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Dawca nasienia poznał „swoje dzieci”. Ta liczba robi wrażenie

Inseminacja domowa nasieniem dawcy z banku spermy. Ile to kosztuje?

Pozyskanie nasienia od dawcy z zagranicznego banku spermy to, niestety, poważne przedsięwzięcie finansowe. Sama próbka nasienia wiąże się z kosztem w wysokości od 50 do ponad 600 euro – ostateczna suma zależy m.in. od formy nasienia i ruchliwości plemników. Witalność tę wskazuje liczba znajdująca się przy skrócie MOT (z ang. motility – ruchliwość). Im wyższa jej wartość, tym więcej ruchliwych plemników znajduje się w 1 ml próbki nasienia i więcej trzeba za nią zapłacić. Przykładowo: MOT10 oznacza, że w rozmrożonym nasieniu powinno znajdować się 10 mln ruchliwych plemników na 1 ml nasienia.

Nasienie dawcy z dostawą do domu. Zamówisz je online

Dodatkowym (i niemałym) kosztem jest transport – ten zaś oferowany jest do 70 krajów, w tym do Polski. Zamówienie realizowane jest zazwyczaj w ciągu 2 dni, a kolejne 1-5 zajmuje wysyłka zamrożonego nasienia (w zależności od kraju docelowego; na terenie Europy to 1-2 dni). Datę dostawy należy wyznaczyć na dzień możliwie najbliższy przewidywanej owulacji.

O rodzaju pojemnika, w którym dostarczane jest nasienie, decyduje m.in. odległość, którą musi pokonać przesyłka. Bank oferuje wysyłkę w:

  • izolowanym pojemniku z suchym lodem – gdy dostawa następuje do krajów europejskich, w tym Polski, a inseminacja ma odbyć się wkrótce po otrzymaniu słomki z nasieniem; koszt dostarczenia wynosi wówczas 174 euro,
  • zbiorniku z ciekłym azotem – gdy droga przesyłki jest dłuższa lub gdy termin owulacji biorczyni jest trudny do jednoznacznego ustalenia i może wymagać dłuższego przechowywania w postaci zamrożonej; koszt dostawy to 219 euro.

W drugim z tych przypadków po wykorzystaniu nasienia niezbędne jest odesłanie pustego zbiornika do siedziby Cryos. Mamy na to 7 dni od daty dostawy, a sam zwrot jest bezpłatny. Jeżeli jednak nie dokonamy go w ustalonym czasie, zapłacimy dodatkowo za wypożyczenie zbiornika (100 euro + VAT za każdy tydzień zwłoki).

Choć wiele osób obawia się, że taki wywóz komórek rozrodczych jest niezgodny z prawem, w polskiej ustawie o leczeniu niepłodności brak jest zapisów, które nie zezwalałyby na tę procedurę. Art. 57. 1. ustawy o leczeniu niepłodności stanowi, że:

„Wywozu komórek rozrodczych lub zarodków z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium państw innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej i przywozu komórek rozrodczych lub zarodków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państw innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej dokonuje bank komórek rozrodczych i zarodków, posiadający pozwolenie na wykonywanie tych czynności”.

Ponieważ Dania należy do Unii Europejskiej, w tym przypadku obowiązujące są uregulowania na poziomie unijnym. Aby jednak przesyłka z nasieniem dawcy nie została zatrzymana przez służbę graniczną, niezbędne jest właściwe jej oznakowanie.

Słomka ICI – nasienie dawcy do inseminacji domowej

W zależności od rodzaju inseminacji, której chcemy się poddać, mamy do wyboru nasienie w dwóch formach. Jedną z nich jest słomka ICI. Zawiera ona nasienie nieczyszczone (nieprzetworzone), używane najczęściej do inseminacji domowej: dopochwowej lub doszyjkowej. Instrukcję, jak ją wykonać, znajdziesz tutaj: Inseminacja domowa krok po kroku.

Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami Cryos, do tego rodzaju inseminacji należy użyć: czterech słomek ICI MOT5, dwóch słomek ICI MOT10 lub jednej słomki ICI MOT20. Pamiętajmy jednak, że ten rodzaj inseminacji ma szanse powodzenia tylko wtedy, gdy kobieta nie doświadcza problemów z płodnością.

Jeśli nasienie ze słomki ICI zostanie poddane oczyszczeniu, można będzie wykorzystać je także do inseminacji wewnątrzmacicznej (IUI) lub in vitro. Możliwość taką oferują jednak tylko specjalistyczne kliniki.

Słomka IUI – nasienie dawcy do inseminacji wewnątrzmacicznej

Słomka IUI zawiera nasienie oczyszczone (przetworzone). Używana jest do inseminacji wewnątrzmacicznej (IUI) lub do zapłodnienia in vitro.

Jeśli zdecydujemy się na zabieg w klinice leczenia niepłodności znajdującej się w kraju UE, którego wymogi w zakresie zabiegów medycyny wspomaganej reprodukcji są mniej restrykcyjne, słomkę IUI można zamówić bezpośrednio do wybranej placówki.

CZYTAJ TEŻ: Kiedy inseminacja jest wskazana? A jakie czynniki decydują, że nie można jej wykonać u niepłodnych par?

Rezerwacja nasienia od dawcy z zagranicznego banku spermy

Poza dostawą słomek z nasieniem istnieje też możliwość ich osobistego odbioru (koszt: 40 euro), a także rezerwacji do późniejszego wykorzystania. Jest to istotne w sytuacjach, gdy:

  • wybierzemy już dawcę, ale – z różnych względów – chcemy poczekać z wykorzystaniem jego nasienia,
  • w przyszłości planujemy ponownie skorzystać z nasienia tego dawcy (np. by uzyskać biologiczne rodzeństwo swojego dziecka).

Koszt rezerwacji nasienia dawcy zależny jest od tego, czy zastrzegł on swoją anonimowość (wówczas kwota wynosi 200 euro) czy nie (w takim przypadku cena wzrasta do 350 euro).

Warto pamiętać, że nasienie wybranego dawcy może się nie tylko wyprzedać, lecz także przekroczyć limity obowiązujące w kraju, do którego je sprowadzamy. Dotyczą one liczby ciąż, które można uzyskać, wykorzystując do tego celu nasienie jednego dawcy. W Polsce taki limit jest stosunkowo wysoki: wynosi 10 ciąż. Dla przykładu: w Wielkiej Brytanii wynosi on dziewięć ciąż, a w Norwegii – osiem ciąż na sześć rodzin. Gdy limity zostaną wyczerpane, nasienie dawcy staje się niedostępne dla kobiet i par w danym kraju.

Rozwiązanie na miarę czasów i potrzeb

Łączny koszt wiążący się z inseminacją domową nasieniem dawcy może zatem wynieść kilka, a nawet kilkanaście tysięcy złotych – szczególnie, że ciążę rzadko udaje się uzyskać za pierwszym czy drugim podejściem.

Mimo to chętnych, by podjąć ryzyko finansowe (skutkujące niekiedy zadłużeniem) wciąż przybywa. Zadziwiające? Niekoniecznie – niepłodność społeczna urasta dziś do rangi poważnego problemu cywilizacyjnego, a brutalne ograniczenia ustawowe nie mają przecież siły tłumienia potrzeb.


*Niektóre dane, które mogłyby pozwolić na identyfikację autorów ogłoszeń, zostały zmienione.

POLECAMY:

Dwie kobiety nosiły w sobie jeden zarodek. Niezwykłe narodziny w Teksasie

 

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.