Przejdź do treści

Ftalany i ich wpływ na ciążę i płód

Czarno-białe zdjęcie kobiety z brzuchem ciążowym /Ilustracja do tekstów: ftalany i ich wpływ na płód / Leczenie niepłodności przy PCOS
fot. Pixabay

Ciężarne kobiety, które używają perfum i podgrzewają jedzenie w plastikowych pojemnikach, mogą narazić swoje dzieci na długoterminowe uszkodzenia mózgu – pokazują najnowsze badania przeprowadzone na zwierzętach.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Badanie w tym kierunku przeprowadziła dr Janice Juraska i jej zespół z z Uniwersytetu Illinois. Dr Juraska, która od kilku dekad bada wpływ hormonów na zachowanie i rozwój mózgu, połączyła siły z dr Susan Schantz, która w swojej pracy skupia się substancjach, obecnych w produktach codziennego użytku, zaburzających gospodarkę hormonalną.

Zobacz także: Jedzenie na wynos przyczyną niepłodności? Naukowcy biją na alarm

Zabójcze ciasteczka

W czasie eksperymentu naukowcy podawali ciężarnym i karmiącym szczurom ciasteczka z dodatkiem ftalanów– substancji chemicznej, która stanowi bazę dla lakierów i farb, klejów i niektórych laminatów. Używana jest również do produkcji plastikowych pojemników.

Samice szczurów były karmione ciastkami w czasie ciąży oraz przez 10 dni po porodzie. Następnie, naukowcy przez rok obserwowali ich potomstwo. Okazało się, że substancje obecne w słodyczach w ogóle nie wpłynęły na matki, nie zauważono również żadnych zmian u młodych zwierząt. Jednakże, kiedy potomstwo skończyło 90 dni (co porównywalne jest z wiekiem 20 lat u ludzi), odnotowano u nich pogorszenie zdolności poznawczych.

Tezę wysnuto na podstawie kolejnego eksperymentu. Zadaniem szczurów było przejście przez labirynt, w którym czasami dostawiano nowe elementy. Naukowcy chcieli zobaczyć, jak szybko zwierzęta zdadzą sobie sprawę z różnicy i w jakim czasie pokonają przeszkody.

Zachowanie to było spowodowane uszkodzeniem komórek w korze przedczołowiej, które zostało spowodowane przez działanie ftalanów.

Zobacz także: Rzeczy codziennego użytku, które zaburzają płodność

Ftalany i ich wpływ na płód

Dr Janice Juraska jest zaskoczona tym, jak ogromny i wyraźny jest wpływ ftalanów na rozwój intelektualny badanych zwierząt.

– Gdy w labiryncie coś się zmieniało, rozpracowanie drogi było znacznie dłuższe w przypadku szczurów wystawionych na działanie substancji chemicznych. Byłam zaskoczona. Podejrzewałam, że zaobserwujemy jakieś efekty, nie myślałam jednak, że będą tak duże – oznajmiła ekspertka.

Teraz naukowcy przygotowują się do drugiej fazy badań, w będą starali się dowiedzieć, które ftalany działają destrukcyjnie na korę przedczołową.

Zobacz także: Używasz kosmetyków z drogerii? Uważaj, to może szkodzić płodności!

Czy da się wyeliminować ftalany?

Pamiętaj! Ftanaly znajdują się w niektórych bazach, lakierach i zmywaczach do paznokci, perfumach, lakierach do włosów, kremach do twarzy, żelach pod prysznic, odświeżaczach powietrza, środkach czystości i plastiku. Ftalany mogą zaburzać gospodarkę hormonalną, a tym samym wpływać na płodność i możliwość produkcji pokarmu u przyszłej matki.

Szczególną ostrożność powinny zachować zwłaszcza kobiety w ciąży.

– Moja rada do ciężarnych kobiet brzmi: unikajcie plastiku i podgrzewania jedzenia w plastikowych opakowaniach, unikajcie perfum i zapachowych odświeżaczy powietrza. Produkty bezzapachowe są po prostu lepsze, ponieważ zapachy często zawierają w sobie chemikalia – tłumaczy dr Juraska.

Jak zaznacza dr Juraska, w codziennym życiu nie da się całkowicie wyeliminować tego typu chemikaliów.

– To cena, jaką płacimy za wygodę współczesnego życia. Musimy jednak określić, kiedy cena ta staje się zbyt wysoka – powiedziała dr Juraska.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: Daily Mail

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.

Badanie glukozy w ciąży – dlaczego jest takie ważne?

Badania glukozy w ciąży
Cukrzyca ciążowa rozpoznawana jest zwykle między 21, a 28 tygodniem ciąży. – fot.Fotolia

Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, poziom glukozy u kobiety w ciąży powinien być sprawdzany już od pierwszej wizyty kontrolnej u ginekologa. W przypadku podwyższonego poziomu glukozy (hiperglikemii), im szybciej rozpocznie się leczenie, tym bezpieczniej dla matki i dziecka. Cukrzyca ciążowa to jedno z najczęściej pojawiających się metabolicznych powikłań ciąży  w Europie, rozwija się u 3-5% kobiet. Nietolerancja glukozy w ciąży nie daje żadnych objawów, a może wiązać się z poważnymi konsekwencjami w przyszłości.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Co to jest cukrzyca ciążowa?

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne definiuje cukrzycę ciążową (GDM) jako zaburzenia tolerancji glukozy w trakcie ciąży. U zdecydowanej większości kobiet hiperglikemia rozwinęła się dopiero w ciąży, jednak zdarzają się przypadki, w których  istniała już przed ciążą, ale nie została wykryta.

W okresie ciąży podwyższone wartości glukozy u ciężarnej mogą powodować szereg powikłań u matki i dziecka. Na przykład zaburzeniom gospodarki węglowodanowej często towarzyszą zaburzenia gospodarki lipidowej, co przekłada się na nadmierną masę płodu w drugiej połowie ciąży. W takich przypadkach zaleca się zakończenie ciąży poprzez cesarskie cięcie. U noworodków z nadmierną masą ciała dochodzi często do zaburzeń metabolicznych, które zwiększają ryzyko pojawienia się takich chorób jak otyłość, cukrzyca typu 2 i choroby układu krążenia. Nieleczona cukrzyca ciążowa, według przeprowadzonych w ostatnich latach badań, zwiększają ryzyko pojawienia się innych powikłań noworodkowych.

Leczenie cukrzycy ciążowej

W lżejszych przypadkach cukrzycy ciążowej (G1) dla wyrównania poziomu glukozy wystarczy odpowiednia dieta, cięższe przypadki (G2) wymagają dodatkowego leczenia insuliną (10-40% kobiet). Dieta kobiety z cukrzycą ciążową powinna być bogata w węglowodany złożone, białko i tłuszcze. Odpowiednio dobrana dieta zapewnia prawidłowy rozwój płodu oraz pozwala na lepszą kontrolę nad cukrzycą i umożliwia zmniejszenie dawek insuliny.

Jak często badać glukozę w ciąży?

Cukrzyca ciążowa rozpoznawana jest zwykle między 21, a 28 tygodniem ciąży. Pierwsze badanie najlepiej przeprowadzić na początku ciąży, przy pierwszej wizycie kontrolnej u ginekologa. Standardowo wykonuje się je pierwszy raz przed 10 tygodniem, później między 21, a 26 tygodniem. Za każdym razem lekarz może zalecić dodatkowe badania, jeśli wyniki są niepokojące. W przypadkach nieznacznie wyższego poziomu glukozy profilaktycznie zaleca się ciężarnej przestrzeganie odpowiedniej diety, która może zapobiec rozwojowi choroby.

Najnowsze e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami kupisz tutaj.

Pełne wytyczne postępowania w przypadku pacjentek z cukrzycą ciążową opracowane przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne znajdziesz tutaj.

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. Zawodowo interesuje się prawami człowieka, w tym prawami reprodukcyjnymi oraz etyką medyczną. W czasie wolnym dużo czyta - najchętniej z jednym ze swoich trzech kotów na kolanach, trenuje roller derby i fotografuje.

Dlaczego warto robić badania genetyczne?

badania genetyczne
fot. Fotolia

Niepłodność dotyka wiele milionów ludzi na całym świecie. Gdzie powinniśmy poszukiwać jej przyczyn? Niepowodzenia w zajściu w ciążę (czy też jej utrzymaniu) mogą mieć różne przyczyny, takie jak zaburzona gospodarka hormonalna, zakażenia bakteryjne, zła dieta lub czynniki środowiskowe. W wielu przypadkach powód niepłodności leży o wiele głębiej, bo w naszych genach i dotyczy zarówno kobiet i mężczyzn. Kiedy w ich strukturze pojawiają się zmiany zwane mutacjami, to w większości przypadków bezpośrednim skutkiem będzie niepłodność. Jakie badania zatem powinniśmy wykonać?

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Pewien odsetek mężczyzn z zaburzeniami płodności może posiadać delecję w chromosomie Y. Znajdują się tam geny kodujące białka biorące udział w procesie powstawania plemników.

Delecje w obszarze AZF powodują obniżenie jakości nasienia, prowadząc do oligospermii lub nawet azoospermii (brak plemników w nasieniu). Oferowane przez nas badanie opiera się na analizie sekwencji w 3 regionach AZF: AZFa, AZFb oraz AZFc.

Wykonanie badania jest szczególnie rekomendowane mężczyznom z azoospermią, przed planowanym zabiegiem in vitro metodą ISCI z użyciem własnego nasienia.

Badanie 290 mutacji z genie CFTR

Mutacje genu CFTR u mężczyzny wpływają na problemy z nasieniem, a dokładniej – z jego dystrybucją. Wynika to z tego, że nosiciele mutacji cierpią na obustronny brak nasieniowodów lub problemy z ich drożnością.

Niestety, nosicielstwo mutacji genu CFTR może ujawnić się również u potomstwa wystąpieniem mukowiscydozy, czyli przewlekłej choroby płuc spowodowanej nawracającymi infekcjami dróg oddechowych. Dzieje się tak wtedy, gdy nosicielami mutacji są obydwoje rodzice, dlatego ważnym jest, aby po jej stwierdzeniu u mężczyzny, przebadana została również panterka.

Zobacz także: Diagnostyka niepłodności – o czym warto pamiętać? [WIDEO]

Badanie cytogenetyczne (kariotyp klasyczny) limfocytów krwi obwodowej 

Badanie kariotypu pozwala na określenie liczby oraz budowy chromosomów. Komórki człowieka prawidłowo zawierają 46 chromosomów, w tym dwa płci: XX w przypadku kobiety (zapis: 46,XX) lub chromosomy XY w przypadku mężczyzny (zapis: 46,XY).

Najczęstsze zaburzenia chromosomowe to m.in. trisomia (obecność dodatkowego chromosomu): 21 – zespół Downa, 18 – zespół Edwardsa, 13 – zespół Pataua; monosomia chromosomu X u kobiety – zespół Turnera oraz obecność dodatkowego chromosomu X u mężczyzny – zespół Klinefeltera.

U niektórych osób występują także nieprawidłowości w budowie chromosomów, które nie wywołują objawów (tzw. aberracje chromosomowe zrównoważone), ale przekazane potomstwu mogą spowodować powstanie efektów klinicznych.

Komu zalecane jest badanie kariotypu?

• parom z problemami dotyczącymi płodności, szczególnie w przypadku dwóch lub więcej samoistnych poronień w I trymestrze ciąży i/lub urodzenia dzieci z wadami rozwojowymi o nieznanej etiologii,

• w przypadku nieprawidłowości budowy zewnętrznych narządów płciowych,

• w przypadku występowania w rodzinie zrównoważonej aberracji chromosomowej.

Zobacz także: Czynnik V Leiden. Dlaczego warto wykonać to badanie?

Mutacja typu Leiden 

Mutacja typu Leiden może być przyczyną wrodzonej trombofili i jest jednym z najczęstszych czynników mogących powodować żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (ŻChZZ).

Mutacja Leiden to zmiana punktowa w genie znajdującym się na chromosomie 1, który koduje czynnik V krzepnięcia krwi.

Nosicielstwo jednej kopii mutacji Leiden czynnika V zwiększa ryzyko powstania zakrzepów żylnych kilkukrotnie, natomiast u homozygot pod względem tej mutacji (dwie zmutowane kopie genu) ryzyko to jest kilkudziesięciokrotnie większe.

Protrombina

Poza mutacją Leiden inną ważną przyczyną trombofilii wrodzonej jest zmiana w genie protrombiny, znajdującym się na chromosomie 11.

Powoduje ona podwyższenie stężenia protrombiny we krwi, prowadząc do wzrostu krzepliwości krwi i zwiększonego ryzyka zachorowania na chorobę zakrzepowo-zatorową. Mutacja w genie kodującym protrombinę zwiększa również ryzyko wystąpienia samoistnych poronień po 10 tygodniu ciąży.

Zobacz także: Niepłodność a wady genetyczne – jakie geny warto zbadać?

FMR1

Gen ten zlokalizowany jest na chromosomie X – żeńskim chromosomie płci. Występujące w nim mutacje korelowane są u kobiet z przedwczesnym wygasaniem funkcji jajników (POF), czyli z sytuacją, kiedy u kobiety jeszcze przed 40 rokiem życia dochodzi do zaprzestania produkcji komórek jajowych (1 przypadek na 100 kobiet), tzw. menopauzy. Dodatkowo przekazanie mutacji potomstwu płci męskiej może podwyższać ryzyko wystąpienia zespołu FraX, czyli łamliwego chromosomu X, jako że chłopiec dziedziczy od matki jedną wadliwą kopię chromosomu X.

Badania genetyczne – jak się do nich przygotować?

• Materiałem do analizy jest krew, pacjent nie wymaga specjalnego przygotowania, nie trzeba być na czczo.

• Należy wcześniej uzgodnić termin przyjęcia próbki i wykonania badania. Kontakt: pocztą e-mailową (na adres cs@alab.com.pl) lub telefonicznie (22 349 60 12).

• Wymagane jest skierowanie od lekarza i podpisana przez pacjenta deklaracja świadomej zgody na wykonanie takiego badania. Wszystkie niezbędne dokumenty są dostępne do pobrania w miejscu: Formularze dla pacjenta. Akceptujemy również skierowanie od lekarza wystawione na innych drukach i dołączone do skierowania ALAB.

Zobacz także: Suplementacja witaminy D przed ciążą. Jak postępować w przypadku niedoborów?

Sezon na zdrowe prezenty!

W gorączce przedświątecznych przygotowań, zakupów, planowania listy gości, wybór prezentu dla bliskich może przysporzyć nam kłopotu. Co zrobić, by nie były sztampowe lub nietrafione?

Coraz częściej na liście najchętniej wybieranych upominków świątecznych pojawiają się produkty zdrowotne. Oto lista 6 zdrowych świątecznych pomysłów na prezent w każdym budżecie, które pozwolą Ci zatroszczyć się o najbliższych i pomogą stać się zdrowym i szczęśliwym!

1. BADANIE POZIOMU WITAMINY D – prezent idealny dla osób w każdym wieku: dzieci, młodych i starszych, dla wiecznie odchudzających się i dla osób z niedowagą. W naszej szerokości geograficznej każdy powinien suplementować witaminę D i warto zrobić badanie, by dobrać jej optymalną dawkę.

2. PAKIET „TARCZYCOWY” – komplet badań umożliwiający identyfikację zaburzeń funkcji tarczycy, przeznaczony dla osób w każdym wieku, nawet dla tych bez jednoznacznych objawów. Tarczyca reguluje nasz metabolizm, tarczyca nie boli – zatroszcz się o najbliższych!

3. PAKIET „SPORTOWY” – przeznaczony dla osób aktywnych, zamierzających lub uprawiających bardziej intensywną aktywność fizyczną, np. maraton czy triathlon lub intensywne ćwiczenia na siłowni. Warto sprawdzić, jak na wysiłek fizyczny reaguje nasz organizm.

4. PAKIET „KOBIETY” – sprawdzenie ogólnego stanu zdrowia, przeznaczony dla kobiet bez względu na wiek. Idealne na prezent dla mamy, siostry, ukochanej cioci czy babci. Regularne wykonywanie badań profilaktycznych jest niezbędnym elementem zdrowego stylu życia.

5. PAKIET „MĘŻCZYZNA 40+” – dla mężczyzn po czterdziestym roku życia. Umożliwia ocenę ogólnego stanu zdrowia oraz sprawdzenie potencjalnych zmian związanych z wiekiem, w tym monitorowanie prostaty. Postęp cywilizacyjny, nawał pracy, ciągły pośpiech powodują, że powinniśmy pamiętać o regularnych badaniach profilaktycznych!

6. FOODPROFIL SKRININNG – badanie dla osób podejrzewających nietolerancje pokarmową, sprawdzające nadwrażliwość na powszechne grupy produktów: mleczne i jajko, zbożowe i orzechy, owoce, warzywa. Szacuje się, że w grupie osób cierpiących na nadwrażliwość pokarmową może być nawet 45% populacji. Sprawdź, czy jesteś to Ty.

Spróbuj nowych prezentów od ALAB laboratoria i skup się na zdrowiu. To prostsze niż myślisz, wystarczy wejść na stronę internetową www.alablaboratoria.pl:

1. Wybrać voucher z badaniami, które Cię interesują.

2. Zaznaczyć najbliższy Punkt Pobrań, w którym chcesz by obdarowana osoba (lub Ty) wykonała badanie.

3. Dodać do koszyka wybrane badanie/pakiet.

4. Zaznaczyć, czy kupujesz voucher na badanie dla siebie czy dla innej osoby.

5. Wskazać imię, nazwisko i datę urodzenia osoby, dla której kupujesz badanie.

A przepiękny, gotowy do wydrukowania, voucher zostanie dołączony do potwierdzenia Twojego zamówienia.

Autorka: mgr Justyna Leonowicz product manager w ALAB laboratoria

ALAB logo

 

 

 

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

materiał prasowy

Materiały prasowe to teksty przesyłane podmioty zewnętrzne do publikacji w różnych mediach, informują o wydarzeniach, osiągnięciach, bywają zaproszeniami na spotkania.

Smog zwiększa ryzyko poronienia

Smog zwiększa ryzyko poronienia
fot. Fotolia

Jakość powietrza ma związek z poronieniami – informuje magazyn „Fertility and Sterility”. 

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Naukowcy z University of Utah Health wykazali, że u kobiet żyjących w Wasatch Front, czyli w najbardziej zanieczyszczonym regionie stanu Utah, istnieje aż o 16 proc. wyższe ryzyko utraty ciąży.

Autorami badań są profesor Mathew Fuller i analityczka Claire Leiser. Wyniki ich pracy ukazały się 5 grudnia na łamach magazynu „Fertility and Sterility”.

– Zauważyłem pewien związek pomiędzy jakością powietrza a poronieniami. Wiedziałem, że jest to obszar niezbadany, więc w wraz z moim zespołem zdecydowaliśmy się zagłębić temat – wyjaśnia autor badań Matthew Fuller.

Zobacz także: Co jeść, by smog nie zagrażał twojej płodności? Gotowe przepisy dietetyka!

Smog zwiększa ryzyko poronienia

W badaniu wzięło udział ponad 1300 kobiet z Utah. Średnia wieku wynosiła 28 lat.  Wszystkie panie objęte badaniem szukały w latach 2007 – 2015 pomocy na oddziale ratunkowym szpitala University of Utah po poronieniu (do 20 tygodnia ciąży).

Eksperci przeanalizowali ryzyko utraty ciąży w ciągu trzy- lub siedmiodniowego okresu po wzroście stężenia trzech zanieczyszczeń powietrza: małych cząstek stałych (PM 2,5), dwutlenek azotu i ozonu.

Naukowcy odkryli nieznacznie podwyższone ryzyko poronienia u kobiet narażonych na wyższe stężenie poziomu dwutlenku azotu (16 proc. dla wzrostu o 10 ppb w siedmiodniowym odstępie czasu). Poziom małych cząstek stałych nie wiązał się bezpośrednio ze zwiększonym ryzykiem poronienia.

Zobacz także: Smog zagraża płodności Polaków. Co jest w nim tak groźnego?

Rada dla przyszłych matek

Na tym etapie badań naukowcy nie byli w stanie określić dokładnego wieku płodu w chwili poronienia oraz okresu, w którym płód może być najbardziej wrażliwy na wpływ zanieczyszczeń.

Aby ograniczyć ryzyko utraty ciąży naukowcy zalecają kobietom używanie masek filtrujących do ochrony przed cząstkami, unikania spacerów i aktywności fizycznej na powietrzu w dni, w których stężenie trujących gazów jest wysokie.

O tym, jak się zabezpieczyć przed zanieczyszczeniami powietrza, warto porozmawiać z lekarzem.

Tu kupisz e-wersję magazynu Chcemy Być Rodzicami

Źródło: Eurek Alert

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.

Jak przygotować się do badań laboratoryjnych?

Jak przygotować się do badań laboratoryjnych?
fot. Fotolia

Badania laboratoryjne są ważną częścią składową stawiania diagnozy, ale – aby były rzeczywiście pomocne – muszą być wiarygodne. Na rzetelność wyników badań najbardziej wpływa tzw. faza przedanalityczna, czyli wszystkie procedury przed badaniem, w tym przygotowanie pacjenta do jego przeprowadzenia. W tej fazie może powstać aż do 75% błędów laboratoryjnych, co pokazuje, jak ważne są wszystkie informacje, które lekarz lub laboratorium przekazują pacjentom.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Jak przygotować się do badań laboratoryjnych?
Zalecenie pierwsze – „proszę być na czczo”

Oznacza to, iż wieczorny posiłek powinien być zjedzony 12–14 godzin przed badaniem. Ważne jest również, by posiłek w dzień poprzedzający był naszym zwyczajowym pożywieniem. Jeśli wieczorem byliśmy zaproszeni na sute przyjęcie (nawet bezalkoholowe), to pobranie krwi następnego dnia nie będzie dobrą decyzją. Odłóżmy je w trosce o prawidłowe wyniki testów.

Rano, w dniu badania, można wypić szklankę wody. Nie powinniśmy sięgać po kawę, herbatę, słodkie napoje czy mleko. Co najmniej 24 godziny przed badaniem nie można pić (żadnego) alkoholu, gdyż wpływa on negatywnie na wiele parametrów, a w szczególności na poziom glukozy (zmiana wartości o 20–50%), trójglicerydów, cholesterolu całkowitego oraz niektórych hormonów, np. kortyzolu czy testosteronu (niestety stężenie tego ostatniego spada).

Alkohol wpływa też na aktywność enzymów wątroby – najpierw GGTP, w następnej kolejności AST i ALT (tzw. prób wątrobowych) i wreszcie GLDH – szczególnie jeśli był połączony ze zwiększoną aktywnością fizyczną.

Problemem w byciu na czczo mogą być leki. Pamiętajmy, że o tym, czy możemy nie zażywać porannej porcji tabletek przed badaniem, zawsze decyduje lekarz. Częstą wątpliwością pacjentów jest, czy na każde badanie trzeba przyjść na czczo. Odpowiedź brzmi „nie”. Wiele badań, np. poziomu witaminy D, nie ma takiego wymogu. Zasadą jest, że jeśli nie mamy pewności, czy zjeść rano śniadanie, lepiej tego nie róbmy.

Zobacz też: Dlaczego warto robić badania genetyczne?

Ogranicz aktywność fizyczną

Na wyniki badań wpływa także aktywność fizyczna, zarówno w przeddzień badania, jak i tuż przed wejściem do gabinetu zabiegowego. Uniwersalne zalecenie brzmi, aby unikać nadzwyczajnej aktywności fizycznej na 3 dni przed testem (np. maraton), a na 24 godziny przed nie fundować sobie ciężkiego treningu, lepiej aby to był dzień odpoczynku.

Niezmiernie ważne jest, by do gabinetu zabiegowego nie wchodzić od razu po przyjściu do laboratorium. Odpoczynek, co najmniej 10 minut przed pobraniem krwi, jest nieodzowny, aby uniknąć błędnych wyników. Na jakie badania w szczególności może mieć wpływ wysiłek fizyczny?

Należy pamiętać, że aktywność fizyczną rozumiemy jako nadzwyczajny wysiłek fizyczny. Dla osób zdrowych i aktywnych może to być maraton, ale dla osób chorych może to być nawet droga do laboratorium.

Szutowicz i Raszeja-Specht, Diagnostyka laboratoryjna, Tom I, GUM, 2009

Zobacz też: Suplementacja witaminy D przed ciążą. Jak postępować w przypadku niedoborów?

Czy rzeczywiście na badanie powinno się przychodzić rano?

Zależy, jakie testy zlecił nam lekarz. Wiele parametrów, w tym hormony, cechuje tzw. rytm dobowy – w zależności od pory dnia wyniki mogą być inne.

Bardzo czułe na porę pobrania jest np. TSH: najniższe stężenie występuje ok. godziny 16–18, najwyższe w godzinach nocnych, po 23 (minimum notujemy pomiędzy 2 a 4 nad ranem). Różnice w wynikach mogą dochodzić nawet do 50%, dlatego bezpiecznie jest przyjść na to badanie w godzinach porannych, pomiędzy 7 a 9.

Inne parametry czułe na porę dnia to np. glukoza, białko, żelazo, wapń, fosfor, cynk, miedź oraz hormony. Nie każde badanie musimy robić rano, ale jeśli nie mamy pewności, czy można je zrobić później, zaplanujmy sobie poranną wizytę w laboratorium.

Należy podkreślić, iż jeśli nasze wyniki mają być powtórzone za jakiś czas, każde z pobrań musi być wykonane o podobnej porze dnia, inaczej ich wartość porównawcza będzie słaba. Dlatego czas pobrania ma duże znaczenie u pacjentów leczonych przewlekle oraz u osób, których oznaczane parametry zazwyczaj mieszczą się bardzo blisko dolnej lub górnej granicy normy, a których wyniki badania mogą być zinterpretowane jako zbyt wysokie lub zbyt niskie w zależności od czasu pobrania.

Najważniejsze rzeczy do zapamiętania:

  1. Badania krwi lepiej zaplanować w godzinach porannych, pomiędzy 7 a 9. Jeśli wykonujemy badania kontrolne pamiętajmy, aby były wykonane o tej same porze, o której był robiony pierwszy pomiar.
  2. Jeśli musimy być na czczo, oznacza to ok. 12 h od ostatniego posiłku. Rano możemy wypić szklankę wody.
  3. Przed wejściem do gabinetu na pobranie odpocznijmy w poczekalni ok. 10 minut, a w przeddzień unikajmy aktywności fizycznej.

Jeśli prawidłowo przygotujemy się do badań, otrzymamy wyniki, które rzeczywiście odzwierciedlają nasz stan zdrowia. Dzięki temu lekarz będzie mógł podjąć prawidłową decyzję terapeutyczną.

ALAB logo

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Agata Strukow - ALAB Laboratoria

Ekspert

Lek. med. Agata Strukow

Dyrektor ds. marketingu medycznego ALAB laboratoria

materiał prasowy

Materiały prasowe to teksty przesyłane podmioty zewnętrzne do publikacji w różnych mediach, informują o wydarzeniach, osiągnięciach, bywają zaproszeniami na spotkania.