Przejdź do treści

Endometrioza – leczenie i uzyskanie ciąży

Endometrioza to złodziej płodności. O tym, jak wpływa na starania o dziecko oraz o skutecznych sposobach leczenia choroby opowiada ginekolog-położnik i endokrynolog – dr n. med. Monika Szymańska, ekspertka z Centrum Płodności FertiMedica w Warszawie.

Endometrioza może prowadzić do niepłodności na dwa sposoby. – Po pierwsze dochodzi do tworzenia się torbieli endometrialnych, które niszczą tkankę jajnikową – wyjaśnia dr Monika Szymańska. – Poza tym tworzą się zrosty wewnątrz jamy otrzewnej, które w sposób mechaniczny prowadzą do niedrożności jajowodów – dodaje ekspertka.

Drugi sposób jest nieco bardziej złożony. – Dochodzi do tworzenia się stanu zapalnego, który przewlekle istnieje w jamie otrzewnej i towarzyszy endometriozie – tłumaczy ginekolog. Komórki stanu zapalnego wytwarzają wówczas różne cytokiny (białka wpływające na wzrost, proliferację i pobudzenie komórek biorących udział w odpowiedzi odpornościowej oraz komórek hemopoetycznych), które toksycznie wpływają na komórkę jajową, plemniki i zarodek. Utrudniają też zapłodnienie i implantację zarodka w macicy.

Endometrioza – leczenie i uzyskanie ciąży

– Endometriozę można leczyć za pomocą leków hormonalnych, jak również operacyjnie – mówi ekspertka. Terapia lekami hormonalnymi jest jednak jednoznaczna z działaniem antykoncepcyjnym i nie powinna być stosowane u kobiet, które starają się o dziecko.

– Błędem jest podawanie leków, które są stosowane przed terapią operacyjną lub po takiej terapii – zauważa dr Szymańska. – Powoduje to tylko stratę czasu, która dla pacjentki z endometriozą może mieć naprawdę duże znaczenie – dodaje.

Operacja endometriozy a obniżenie rezerwy jajnikowej

– Rezerwa jajnikowa to prekursory komórek jajowych, które występują w jajniku u każdej dziewczynki, od momentu życia płodowego – wyjaśnia dr Monika Szymańska. Przy okazji usunięcia torbieli endometrialnych, czyli również usunięcia kawałka jajnika, usuwane są także prekursory komórek jajowych. – Dodatkowo koagulacja, czyli działanie wysokiej temperatury na jajniki, uszkadza fragment jajnika – zwraca uwagę ekspertka.

Endometriozę można leczyć operacyjnie. – Leczenie operacyjne jest szczególnie korzystne dla pacjentek, które mają zmiany otrzewnowe i ich usunięcie, szczególnie w endnometriozie minimalnej lub łagodnej, powoduje zdecydowane zwiększenie płodności i szanse na ciążę spontaniczną – podkreśla ginekolog.

Jeżeli chodzi o pacjentki z torbielami endometrialnymi, decyzja o leczeniu operacyjnym powinna być przemyślana. Usunięcie zmian wiąże się bowiem ze zmniejszeniem rezerwy jajnikowej.

– Operacja usunięcia jednej torbieli endometrialnej z jajnika może powodować utratę rezerwy jajnikowej o 30 procent, z dwóch jajników o 60 procent – wyjaśnia dr Szymańska. U pacjentek, które wcześniej były leczone z powodu endometriozy jajników, ubytki mogą być jeszcze większe. – Tak naprawdę lecząc chorobę, powodujemy nasilenie niepłodności – zauważa.

Rekomendacje w leczeniu torbieli endometrialnych

– Europejskie towarzystwo, które zajmuje się leczeniem niepłodności, rekomenduje usuwanie zmian endometrialnych u pacjentek, które mają minimalną lub łagodną endometriozę – mówi dr Szymańska. Usunięcie nawet niewielkich ognisk endometriozy z jamy otrzewnej zwiększa szanse na ciążę spontaniczną.

Jeżeli u pacjentek występują większe zmiany i obserwowane są np. torbiele w jajnikach, decyzja o operacji powinna być dokładnie przemyślana. – Uważa się, że powinno się operować te pacjentki, które mają duże torbiele, które mają dużą rezerwę jajnikową, są młode i rokują zajściem w ciążę spontaniczną – wymienia ekspertka.

Kobiety, które mają wskazania do zapłodnienia pozaustrojowego, są powyżej 35. roku życia nie powinny być operowane z powodu endometriozy w celu zwiększenia prawdopodobieństwa uzyskania ciąży.

Jak leczyć niepłodność spowodowaną endometriozą?

Pacjentkom z rozpoznaną endometriozą I i II stopnia zwykle udaje się zajść w ciążę spontaniczną. Często dzieje się tak po laparoskopii i usunięciu niewielkich ognisk endometrialnych z jamy otrzewnej.

– Jeżeli uzyskanie ciąży spontanicznej jest niemożliwe, po około sześciu miesiącach pacjentki są kierowane do zapłodnienia pozaustrojowego – mówi ginekolog. – Pacjentkom, które mają III lub IV stopień endometriozy i mają duże zmiany w jajnikach, zazwyczaj od razu proponuje się zapłodnienie pozaustrojowe – wyjaśnia dr Szymańska.

Logo FertiMedica

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
Autor

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.