Przejdź do treści

Endometrioza – leczenie i uzyskanie ciąży

Endometrioza to złodziej płodności. O tym, jak wpływa na starania o dziecko oraz o skutecznych sposobach leczenia choroby opowiada ginekolog-położnik i endokrynolog – dr n. med. Monika Szymańska, ekspertka z Centrum Płodności FertiMedica w Warszawie.

Endometrioza może prowadzić do niepłodności na dwa sposoby. – Po pierwsze dochodzi do tworzenia się torbieli endometrialnych, które niszczą tkankę jajnikową – wyjaśnia dr Monika Szymańska. – Poza tym tworzą się zrosty wewnątrz jamy otrzewnej, które w sposób mechaniczny prowadzą do niedrożności jajowodów – dodaje ekspertka.

Drugi sposób jest nieco bardziej złożony. – Dochodzi do tworzenia się stanu zapalnego, który przewlekle istnieje w jamie otrzewnej i towarzyszy endometriozie – tłumaczy ginekolog. Komórki stanu zapalnego wytwarzają wówczas różne cytokiny (białka wpływające na wzrost, proliferację i pobudzenie komórek biorących udział w odpowiedzi odpornościowej oraz komórek hemopoetycznych), które toksycznie wpływają na komórkę jajową, plemniki i zarodek. Utrudniają też zapłodnienie i implantację zarodka w macicy.

Zobacz także: Badanie drożności jajowodów: jak wygląda krok po kroku i czy zwiększa szanse na ciążę? [WIDEO]

Endometrioza – leczenie i uzyskanie ciąży

– Endometriozę można leczyć za pomocą leków hormonalnych, jak również operacyjnie – mówi ekspertka. Terapia lekami hormonalnymi jest jednak jednoznaczna z działaniem antykoncepcyjnym i nie powinna być stosowane u kobiet, które starają się o dziecko.

– Błędem jest podawanie leków, które są stosowane przed terapią operacyjną lub po takiej terapii – zauważa dr Szymańska. – Powoduje to tylko stratę czasu, która dla pacjentki z endometriozą może mieć naprawdę duże znaczenie – dodaje.

Zobacz także: PCOS a ciąża. Właściwe leczenie zwiększa skuteczność starań [WIDEO]

Operacja endometriozy a obniżenie rezerwy jajnikowej

– Rezerwa jajnikowa to prekursory komórek jajowych, które występują w jajniku u każdej dziewczynki, od momentu życia płodowego – wyjaśnia dr Monika Szymańska. Przy okazji usunięcia torbieli endometrialnych, czyli również usunięcia kawałka jajnika, usuwane są także prekursory komórek jajowych. – Dodatkowo koagulacja, czyli działanie wysokiej temperatury na jajniki, uszkadza fragment jajnika – zwraca uwagę ekspertka.

Endometriozę można leczyć operacyjnie. – Leczenie operacyjne jest szczególnie korzystne dla pacjentek, które mają zmiany otrzewnowe i ich usunięcie, szczególnie w endnometriozie minimalnej lub łagodnej, powoduje zdecydowane zwiększenie płodności i szanse na ciążę spontaniczną – podkreśla ginekolog.

Jeżeli chodzi o pacjentki z torbielami endometrialnymi, decyzja o leczeniu operacyjnym powinna być przemyślana. Usunięcie zmian wiąże się bowiem ze zmniejszeniem rezerwy jajnikowej.

– Operacja usunięcia jednej torbieli endometrialnej z jajnika może powodować utratę rezerwy jajnikowej o 30 procent, z dwóch jajników o 60 procent – wyjaśnia dr Szymańska. U pacjentek, które wcześniej były leczone z powodu endometriozy jajników, ubytki mogą być jeszcze większe. – Tak naprawdę lecząc chorobę, powodujemy nasilenie niepłodności – zauważa.

Zobacz także: Czynniki, które wpływają na skuteczność in vitro. Opowiadają eksperci

Rekomendacje w leczeniu torbieli endometrialnych

– Europejskie towarzystwo, które zajmuje się leczeniem niepłodności, rekomenduje usuwanie zmian endometrialnych u pacjentek, które mają minimalną lub łagodną endometriozę – mówi dr Szymańska. Usunięcie nawet niewielkich ognisk endometriozy z jamy otrzewnej zwiększa szanse na ciążę spontaniczną.

Jeżeli u pacjentek występują większe zmiany i obserwowane są np. torbiele w jajnikach, decyzja o operacji powinna być dokładnie przemyślana. – Uważa się, że powinno się operować te pacjentki, które mają duże torbiele, które mają dużą rezerwę jajnikową, są młode i rokują zajściem w ciążę spontaniczną – wymienia ekspertka.

Kobiety, które mają wskazania do zapłodnienia pozaustrojowego, są powyżej 35. roku życia nie powinny być operowane z powodu endometriozy w celu zwiększenia prawdopodobieństwa uzyskania ciąży.

Zobacz także: Niedoczynność tarczycy a zajście w ciążę

Jak leczyć niepłodność spowodowaną endometriozą?

Pacjentkom z rozpoznaną endometriozą I i II stopnia zwykle udaje się zajść w ciążę spontaniczną. Często dzieje się tak po laparoskopii i usunięciu niewielkich ognisk endometrialnych z jamy otrzewnej.

– Jeżeli uzyskanie ciąży spontanicznej jest niemożliwe, po około sześciu miesiącach pacjentki są kierowane do zapłodnienia pozaustrojowego – mówi ginekolog. – Pacjentkom, które mają III lub IV stopień endometriozy i mają duże zmiany w jajnikach, zazwyczaj od razu proponuje się zapłodnienie pozaustrojowe – wyjaśnia dr Szymańska.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Logo FertiMedica

Autor

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.