fbpx
Przejdź do treści

Endometrioza a ciąża

Endometrioza a ciąża
fot. 123rf.com

Etiologia choroby nie jest do końca wyjaśniona. Najnowsza hipoteza zakłada, że do jej rozwoju przyczyniają się różne czynniki epigenetyczne (pozagenowe), takie jak wolne rodniki, czynniki prozapalne, a nawet infekcyjne. A jaki wpływ może mieć ta choroba na zajście w ciążę? Opowiada dr Jarosław Kaczyński, specjalista ginekolog-położnik i endokrynolog z kliniki leczenia niepłodności InviMed w Warszawie.

ENDOMETRIOZA, określana również mianem gruczolistości zewnętrznej, to schorzenie przewlekłe. Charakteryzuje się występowaniem tkanki wyściełającej macicę (tzw.
endometrium) poza tym narządem:

  • na jajnikach,
  • w jajowodach,
  • na błonie surowiczej, która pokrywa jamę brzuszną i macicę (czyli na otrzewnej).

Zdarza się, że ogniska endometriozy pojawiają się w:

  • płucach,
  • jelitach,
  • podotrzewnowo,
  • przy moczowodach.

JAK ROZWIJA SIĘ GRUCZOLISTOŚĆ ZEWNĘTRZNA?

Comiesięczne zmiany stężenia hormonów jajnikowych pobudzają endometrium do wzrostu i złuszczania – dotyczy to także ognisk endometriozy obecnych poza macicą. W praktyce oznacza to, że regularnie występują tam niewielkie krwawienia miesiączkowe, które podrażniają receptory bólowe i wywołują miejscowy stan zapalny.

Jeśli zmiany są zlokalizowane w jajnikach, mogą tam powstawać torbiele wypełnione ciemną krwią, tzw. torbiele czekoladowe lub smołowe. Ze względu na fakt, iż w miarę upływu czasu tkanki endometrialnej systematycznie przybywa, dolegliwości stopniowo się nasilają. A co za tym idzie – struktura jajników i innych narządów miednicy niejszej dotkniętych tym schorzeniem ulega uszkodzeniu. Niestety nie do końca wiadomo, co wywołuje endometriozę i nie istnieją też skuteczne metody profilaktyki tego schorzenia.

CHOROBA A CIĄŻA

Endometrioza to jedna z najtrudniejszych przyczyn niemożności zajścia w ciążę, występujących u par starających się o dziecko. Wydawać by się mogło, że – na skutek obecności licznych zrostów w obrębie miednicy mniejszej i ograniczenia ruchomości jajowodów – wystarczy przywrócić prawidłową anatomię miednicy i dzięki temu poprawić możliwości prokreacyjne kobiety. Ale niestety wcale tak nie jest.

Jak pokazują dane statystyczne, w przypadku endometriozy I oraz II stopnia szanse na poczęcie dziecka bez interwencji medycznej wynoszą zaledwie 3,3% na cykl. Wynika to z faktu, iż przewlekle występujące czynniki stanu zapalnego pogarszają jakość komórek jajowych będących w bezpośrednim sąsiedztwie ognisk endometriozy.

Ogniska endometriozy w obrębie jajnika, przez sam fakt swej bytności, powodują gorszą odpowiedź ze strony tkanki jajnika na stymulację farmakologiczną. Przez to uzyskujemy mniejszą liczbę rosnących pęcherzyków a w konsekwencji mniej komórek jajowych.

Kolejnym problemem, jaki napotykamy u pacjentek z endometriozą, jest odpowiedź ze strony endometrium. Na skutek zmian receptywności błony śluzowej jamy macicy, dochodzi do obniżenie odsetka implantacji zarodków. Dzieje się tak dlatego, że pod wpływem parametrów stanu zapalnego obecnego w endometriozie, dochodzi do zaburzeń ekspresji receptora estrogenowego w błonie śluzowej jamy macicy i ograniczenie jego wrażliwości na obecność progesteronu. Nazywamy to opornością na progesteron.

Defekt ten tłumaczy, dlaczego – nawet w programach leczenia niepłodności w zapłodnieniu pozaustrojowym – korzystanie z dawstwa oocytów (komórek jajowych innej kobiety) u pacjentek z endometriozą wiąże się z niską skutecznością terapii.

ZAGROŻENIE NIEPŁODNOŚCIĄ

Towarzyszący endometriozie przewlekły stan zapalny prowadzi do powstawania zrostów, które mogą skutkować niedrożnością jajowodów, a co za tym idzie – niepłodnością. Nawet we wczesnym stadium rozwoju choroba znacząco zmniejsza szansę na zajście w ciążę w warunkach naturalnych.

Źródłem trudności z zajściem w ciążę i jej utrzymaniem są nie tylko zrosty, ale również następstwa chronicznego stanu zapalnego. U kobiet chorych na endometriozę dochodzi bowiem do obniżenia jakości komórek jajowych, ponadto zmienia się skład płynu otrzewnowego i płynu pęcherzykowego.

Schorzenie oddziałuje niekorzystnie także na plemniki i jakość uzyskanych zarodków oraz zmniejsza szanse na zagnieżdżenie się embrionów w jamie macicy.

Według danych szacunkowych, endometrioza jest przyczyną niepłodności u 21% par doświadczających trudności z poczęciem dziecka.

DIAGNOSTYKA

U wielu kobiet do wykrycia schorzenia dochodzi przypadkiem, po wykryciu torbieli w ajnikach podczas kontrolnego badania USG. Przed postawieniem ostatecznej diagnozy zaleca się jednak wykonanie laparoskopii w celu pobrania wycinków ze zmian endometrialnych do dalszego badania histopatologicznego.

Badanie laparoskopowe pozwala również na ocenę drożności jajowodów i określenie stopnia rozwoju choroby, a także na usuwanie zrostów, torbieli i niektórych ognisk endometriozy.

Co trzecia pacjentka klinik leczenia niepłodności ma rozpoznaną gruczolistość zewnętrzną lub dowiaduje się o obecności zmian endometrialnych w trakcie badań diagnostycznych niepłodności. Dobrą wiadomością jest fakt, iż schorzenie to można leczyć, doprowadzając do złagodzenia dolegliwości i zminimalizowania skutków
procesu chorobowego.

W zależności od stopnia zaawansowania choroby (i przy uwzględnieniu uszkodzeń w obrębie jajników) stosuje się leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne. Leki powodują zanik owulacji i krwawień miesiączkowych, dzięki czemu pacjentka przestaje odczuwać
uciążliwe objawy endometriozy, ale po ich odstawieniu sytuacja wraca do punktu wyjścia, a szanse kobiety na zajście w ciążę wcale nie są większe niż przed rozpoczęciem farmakoterapii.

Więcej o wsparciu leczenia w leczeniu niepłodności przeczytasz na stronie: https://www.invimed.pl/wsparcie-leczenia-nieplodnosci

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Ekspert

Lek. med. Jarosław Kaczyński

Absolwent Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Gdańsku z II stopniem specjalizacji z położnictwa i ginekologii oraz specjalizacją z endokrynologii. Medyk z wieloletnim doświadczeniem i sukcesami w leczeniu niepłodności. Ceniony lekarz prowadzący w klinice Invimed Warszawa, skupiony na wnikliwej diagnostyce i opartym na niej precyzyjnym działaniu. Dzięki ogromnej wiedzy z zakresu ginekologii i endokrynologii, potrafi bardzo skutecznie pomagać wszystkim parom zmagającym się z niepłodnością. Jeden z prekursorów zabiegów zabezpieczających płodność w obliczu leczenia onkologicznego.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.