fbpx
Przejdź do treści

Efekt placebo i jego tajemnice – bać się czy cieszyć?

efekt placebo
Naukowcy szacują, że pozytywne działanie leków w znacznej mierze (ok. 70-80%) opiera się na wierze pacjenta w ich skuteczność.

Efekt placebo jest znany i wykorzystywany w medycynie już od starożytności. Współcześnie również bywa użyteczny, a przy tym budzi niesłabnące zainteresowanie psychologów i naukowców. Co zatem warto o nim wiedzieć i najważniejsze – czy powinniśmy się go obawiać?

Jeśli pacjent twierdzi, że jego stan się poprawił, choć podany mu lek nie zawiera substancji czynnej (leczniczej), wówczas można mówić o efekcie placebo. Oczywiście chora osoba jest nieświadoma tego, że zamiast prawdziwego medykamentu zażyła substancję obojętną dla zdrowia. To najprostsza i najbardziej rozpowszechniona definicja tytułowego zjawiska. Warto ją jednak nieco rozszerzyć. Efekt placebo odnosi się bowiem nie tylko do tabletek, ale także operacji chirurgicznych i rozmaitych rytuałów, takich jak akupunktura. Niekiedy ma więc silne oparcie w kulturze i tradycji, a zatem kontekście.

Lecznicze właściwości wiary

Zdaniem psychologów, efektu placebo nie należy kojarzyć wyłącznie z praktykami lekarskimi lub uzdrowicielskimi. Nawet nasz styl życia opiera się na przekonaniu, że robiąc określone rzeczy wspomagamy swoje zdrowie, podczas gdy inne wydają nam się szkodliwe, mimo iż nauka tego jednoznacznie nie rozstrzygnęła. Co więcej, wiara w dobroczynny skutek określonej terapii lub diety wcale nie musi wywodzić się z naszych własnych doświadczeń. Ufamy bowiem autorytetom, takim jak nasi przodkowie. Lecznicze właściwości babcinej herbaty ziołowej zapewne są dość ograniczone, a jednak wpływa ona na poprawę naszego samopoczucia i tym samym sprawia, że przeziębienie staje się mniej uciążliwe.

Naukowcy szacują, że pozytywne działanie leków w znacznej mierze (ok. 70-80%) opiera się na wierze pacjenta w ich skuteczność. Pozostałe 20% to rzeczywisty wpływ substancji chemicznych na organizm.  

Jak nauka wykorzystuje efekt placebo

Efektu placebo nie należy jednak postrzegać w kategoriach sztuczki, mającej jedynie iluzoryczne znaczenie dla zdrowia. On naprawdę pomaga, rzecz w tym, by traktować go jako jeden z wielu komponentów terapii, która powinna bazować na sprawdzonej, medycznej wiedzy. Mądry lekarz wykorzysta ją nie tylko do tego, by zaordynować choremu odpowiedni lek. Objaśni mu przy okazji działanie owego specyfiku – a zatem da logiczny powód do wiary.

Efekt placebo bywa użyteczny także w trakcie eksperymentów naukowych: jedna grupa badanych zażywa nowoopracowany preparat, z kolei druga np. zwyczajną witaminę C. Dzięki temu naukowcy są w stanie określić, czy lek rzeczywiście działa, czy też uczestnicy testu ulegli sile autosugestii.

Opisywane zjawisko miewa też negatywne konsekwencje. Ktoś może być tak silnie przekonany o prozdrowotnym działaniu medycyny alternatywnej, że nie zwróci się do lekarza mimo postępującego wyniszczenia organizmu. Efekt placebo może więc oddziaływać na wiele różnych sposobów, zależnie od okoliczności. Tak naprawdę dopiero poznajemy jego rozliczne zastosowania.  

Na podstawie: psychologytoday.com

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Bartosz Jaster

Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonat i badacz historii, miłośnik literatury faktu. Członek Fundacji Rozszczepowe Marzenia, niosącej pomoc dzieciom z wadami wrodzonymi.