Przejdź do treści

Dr Piotr Hoffman o chorobach serca w ciąży

Hoffman: Choroby serca w ciąży

Rozmowa z prof. dr. hab. Piotrem Hoffmanem, specjalistą w dziedzinie kardiologii, który obecnie jest kierownikiem Kliniki Wad Wrodzonych w Instytucie Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie.

Dlaczego choroby serca to ważny temat w kontekście ciąży?

Jest wiele powodów, ponieważ w czasie ciąży dochodzi do zmian fizjologicznych w układzie krążenia  i choroby serca mogą nasilić się i pogorszyć stan zdrowia pacjentki.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Czy są choroby serca, które utrudniają zajście w ciążę? 

Jeśli chodzi o choroby serca, które powinny być ocenione, zanim zajdzie się w ciążę – to tak, są. Istnieją takie stany kardiologiczne, które wymagają zwiększonej uwagi i należy ocenić je przed zajściem w ciążę, monitorować jej przebieg i współpracować z położnikiem, zarówno w okresie prowadzenia ciąży, jak i rozwiązania.

Czy  ze względu na przebieg stanowią raczej przeciwwskazanie do zachodzenia w ciążę?

Są takie choroby, które stanowią przeciwwskazania do zachodzenia w ciążę – tych patologii jest jednak niewiele i jest ich mniej, niż zwykle lekarze uważają. Można zaliczyć do nich: ciężkie tętnicze nadciśnienie płucne, znaczne poszerzenie aorty wstępującej w przebiegu zespołu Marfana lub dwupłatkowej zastawki aortalnej, objawowe ciężkie zwężenie zastawki aortalnej lub mitralenj i ciasna koarktacja aorty.

Które są  natomiast tylko wskazówką do szczególnej ostrożności przy prowadzeniu ciąży?

Cała reszta. Zostały one skategoryzowane zgodnie z klasyfikacją Światowej Organizacji Zdrowia, na choroby, które nie wymagają zwiększonej uwagi oraz takie, które wymagają kontroli okresowej w czasie ciąży.

Które wady są wyjątkowo niebezpieczne?

Poza tymi, które wymieniłem, niebezpieczne są wady sinicze i ciasne zwężenie drogi odpływu lewej komory. W zasadzie jednak wszystkie zaawansowane wady w okresie bezobjawowym i wady, które nie powodują istotnego ograniczenia tolerancji wysiłku, ale o których już wiemy, że ich stopień zaawansowania jest znaczny, wymagają opieki kardiologicznej. Podobnie, kobiety po niektórych operacjach serca, na przykład z użyciem sztucznej zastawki mechanicznej. Stany te jednak nie stanowią  przeciwwskazania do ciąży.

Jak się przygotować do zachodzenia w ciążę, mając chore serce?

Jeżeli decyzja już zapadła, należy skontaktować się z doświadczonym kardiologiem, który prowadził już tego typu pacjentki. Chodzi o to, by ocenić stan zaawansowania choroby i starać się przewidzieć jej przebieg w okresie ciąży.

Czy monitorowanie kobiety w ciąży z chorobą serca wymaga szczególnej uwagi ze strony położnika i/lub czy ginekologa?

Każdy lekarz musi w szczególnie uważny sposób podejść do chorej z wadą serca, która jest w ciąży. Dotyczy to również położnika, niemniej odpowiedzialność w głównej mierze spada na kardiologa – w takiej sytuacji powinni oni stanowić zespół, który współpracuje i ustala optymalną terapię.

Czy są oddziały w Polsce (lub lekarze) wyspecjalizowani w prowadzeniu takich ciąż?

Klasycznie zorientowanych na tego typu problemy nie ma, natomiast jest szereg oddziałów, które mają bardzo duże doświadczenie w prowadzeniu ciężarnych pacjentek z chorobami serca. Są to oddziały kardiologiczne, współpracujące z konkretnymi klinikami, oddziałami położniczymi, przygotowane na pacjentki o zwiększonym stopniu trudności.

W jakich okresach ciąży serce kobiety jest szczególnie obciążone?

Dzieje się tak między 28.  a 32.  tygodniem ciąży i wynika to ze zwiększenia objętości krwi krążącej – o około 30% w tym okresie, co wzmaga obciążenie serca pracą. W tym czasie może dojść do nasilenia niewydolności serca, zaburzeń rytmu, również u pacjentek, które wcześniej takich dolegliwości nie miały.

Czy w czasie ciąży choroba może się nasilać?

W czasie ciąży choroba może się nasilić i tutaj wracamy do pytania o konsultację przed zajściem w ciążę – rolą kardiologa jest starać się przewidzieć stan układu krążenia w okresie jego największego obciążenia (28 – 32 tydzień), a później w okresie rozwiązania. Czasem wymagana jest hospitalizacja pacjentki.

Co stanowi największe zagrożenie?

Zagrożeń jest kilka, ponieważ wady serca mają różne scenariusze. Niektóre z nich, przede wszystkim będą manifestowały się niewydolnością, inne doprowadzą do groźnych zaburzeń rytmu, które stają się wskazaniem do interwencji. Dlatego musimy mieć w pamięci niekorzystne scenariusze, przewidzieć je i reagować nawet na najmniejsze objawy.

Co się natomiast dzieje ze zdrowymi kobietami?

U zdrowych kobiet ciąża również zmienia funkcjonowanie układu krążenia. Mówiłem o zmianach fizjologicznych  – wzroście objętości krwi krążącej, głównie osocza, osiągającym apogeum między 28 a 32 tygodniem, do tego dochodzi rozwój niedokrwistości, czy obniżenie ciśnienia wskutek zmniejszenia oporu obwodowego, powodujący uczucie gorąca czy obrzęki kończyn dolnych,  dodatkowo wynikające z ucisku na żyłę główną dolną przez rozwijające się dziecko. Jest cały szereg zmian fizjologicznych, o których należy pamiętać i które mogą powodować nasilenie choroby serca.

Czy zdrowa kobieta może zachorować na serce w wyniku ciąży?

Bardzo rzadko się to zdarza, tak jak kardiomopatia połogowa (rozwój niewydolności serca wskutek utraty kurczliwości mięśnia lewej komory),  bo w jednej ciąży na 3 tysiące. Występuje ona raczej u kobiet starszych, w okresie od ostatniego trymestru do pół roku po porodzie. Taka sytuacja, która wymaga intensywnego leczenia, może się całkowicie odwrócić, ale nie musi tak być.

Dalszą część wywiadu przeczytasz w 8 numerze magazynu – jeszcze w starej szacie graficznej.

Karolina Błaszkiewicz

dziennikarka. Związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami i z natemat.pl

Termin porodu – czy da się go dokładnie wyliczyć?

Kobiecy brzuch ciążowy na niebieskim tle /Ilustracja do tekstu: Naturalne metody łagodzenia bólu porodowego /Termin porodu: jak wyznaczyć?
Fot.: Pixabay.com

Poród to szereg następujących po sobie naturalnych procesów, które prowadzą do wydania na świat dziecka. Czy szacowany przez lekarzy termin porodu jest precyzyjny? Jakimi metodami można go wyznaczyć i kiedy możliwe jest przyspieszenie porodu? Wyjaśnia Marzena Langner-Pawliczek, położna i ambasadorka kampanii „Położna na medal”.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Jak obliczyć termin porodu? Reguła Naegelego i USG

Termin porodu to pojęcie, którym określa się datę prawdopodobnego zakończenia ciąży. Jedną z metod stosowanych do wyznaczenia tego terminu jest tzw. reguła Naegelego.

– Polega ona na dodaniu do pierwszego dnia ostatniej miesiączki 7 dni i odjęciu od tej daty 3 miesięcy. Jeśli kobieta miesiączkuje regularnie (niezależnie od tego, czy co 28, czy co 35 dni) sprawa jest prosta. Jeśli jednak cykle są nieregularne, należy wziąć to pod uwagę przy wyznaczaniu terminu porodu – wyjaśnia położna Marzena Langner-Pawliczek.

Wzór reguły Naegelego: termin porodu = pierwszy dzień ostatniej miesiączki + 7 dni – 3 miesiące + 1 rok

Prawdopodobną datę porodu bardzo często wyznacza się na podstawie badania USG wykonywanego we wczesnej ciąży.

– Jest to ważne, jeżeli pacjentka nie pamięta dnia ostatniej miesiączki albo problemy zdrowotne zaburzyły jej gospodarkę hormonalną – mówi położna. – Moim zdaniem termin porodu z USG jest bardzo pomocny, ale należy go skonfrontować z pozostałymi parametrami – dodaje.

Jak obliczyć termin porodu: data zapłodnienia lub pierwszych ruchów dziecka

W obliczaniu daty porodu istotnie pomaga też wiedza o tym, kiedy dokładnie pojawiły się pierwsze ruchy płodu, lub znajomość dokładnego dnia zapłodnienia.

– Proszę wierzyć: są kobiety, które wiedzą dokładnie, kiedy zaszły w ciążę. Wtedy do tego dnia dodajemy 280 dni i mamy bardzo prawdopodobny termin porodu – przekonuje ekspertka.

CZYTAJ TEŻ: Jak liczyć tydzień ciąży po transferze?

Kiedy przyspieszyć poród?

Jak doskonale wiemy, życie pisze różne scenariusze, a moment porodu nie zawsze pokrywa się z wyliczeniami. Według statystyk tylko 4 kobiety na 100 rodzą w wyznaczonym czasie. Ponad 2/3 dzieci przychodzi na świat w innym terminie, różniącym się od właściwego o ok. 2 tygodnie.

Prawidłowa ciąża trwa od 38. do 42. tygodni. Nie zawsze jednak płód rozwija się w tym samym tempie. Z tego powodu w przypadku przekroczenia terminu podanego przez lekarza nie należy pochopnie podejmować decyzji o przyspieszeniu porodu.

– Należy pamiętać, że termin porodu jest wyznacznikiem dojrzałości rodzącego się dziecka. Gdy nie ma bezwzględnych wskazań medycznych, nie należy przyspieszać rozwiązania ciąży – mówi Marzena Langner-Pawliczek.

ZOBACZ TAKŻE: Poród zimą a depresja poporodowa. Zobacz, co mówią badania

Ciąża przeterminowana – postępowanie

Innym zagadnieniem związanym z terminem porodu jest ciąża przeterminowana.

Ciążę uważa się za przeterminowaną wtedy, kiedy poród nie nastąpił przed 42. tygodniem jej trwania. Zwykle po 41. tygodniu ciąży pacjentka jest hospitalizowana.

– Wcześniej nie ma takiej potrzeby – wystarczy ambulatoryjne monitorowanie dobrostanu płodu. Gdy poród po terminie nie występuje samoczynnie, wdrażane są procedury medyczne mające na celu zakończenie ciąży ze względu na bezpieczeństwo matki i dziecka – wyjaśnia ekspertka.

Źródło: mat. kampanii „Położna na Medal”

POLECAMY: Kawa i herbata w ciąży. Czy istnieje bezpieczna dawka kofeiny?

 

 

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

5 objawów, które świadczą o zbliżającym się porodzie

Ilustracja koncepcyjna: rysunek zegara na ciążowym brzuchu /Ilustracja do tekstu: Objawy zbliżającego się porodu

Im bliżej wyznaczonego przez lekarza terminu porodu, tym bardziej narastają w tobie obawy, czy zdołasz właściwie rozpoznasz pierwsze jego symptomy? Nie jesteś sama – podobnych problemów doświadcza większość ciężarnych, nawet jeśli solidnie przestudiowały wiele podręczników dla przyszłych mam. Aby zmniejszyć swój niepokój, poznaj najczęstsze późne objawy zbliżającego się porodu.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Choć metod, które pozwalają na wyznaczenie terminu porodu, jest wiele, to dokładna data rozwiązania ciąży rzadko pokrywa się ze wstępnymi szacunkami. Jak wynika z badań, aż 75% porodów odbywa się innego dnia, niż wynikałoby to z terminu wskazanego przez lekarza. Nie znaczy to jednak, że poród musi cię zaskoczyć. Organizm jeszcze przed odejściem wód płodowych bardzo często wysyła sygnały, które mogą świadczyć o zbliżającym się porodzie.

Objawy zbliżającego się porodu: skurcze przepowiadające

Gdy czujesz, że twój brzuch boleśnie napina się i rozluźnia, zachowaj czujność i obserwuj reakcje swojego ciała. Jeśli skurcze są dość nieregularne, trwają przez określony czas, ale nie nasilają się i mijają po kilku godzinach, mogą być to  tzw. skurcze przepowiadające. Tym, co je charakteryzuje, jest osłabienie ich natężenia przy zmianie pozycji.

Skurcze przepowiadające pojawiają się na tydzień lub kilka tygodni przed porodem. Ich celem jest przegrupowanie mięśni macicy tak, by dziecko mogło przemieścić się w dół podczas porodu. Jeśli jednak skurcze nasilają się i nie ustępują, może to świadczyć o początku porodu.

Objawy zbliżającego się porodu: skrócenie szyjki macicy

Symptomem, który pozwala z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć, że w najbliższych dniach rozpocznie się poród, jest istotne skrócenie szyjki macicy stwierdzone w badaniu USG.

Jak wynika z analiz naukowców z Uniwersytetu Pensylwanii, gdy szyjka macicy w końcowym okresie ciąży mierzy ponad 3 cm, jest mniej niż 50% szans na to, że poród rozpocznie się w ciągu najbliższych 7 dni. Jeżeli jednak szyjka ma 1 cm lub 0,5 cm, prawdopodobieństwo porodu w powyższym okresie wynosi odpowiednio 85% i 94%.

Objawy zbliżającego się porodu: biegunka

Niejednokrotnie przed zbliżającym się porodem ciężarna zmaga się z biegunką. Jej przyczyną nie jest zwykle zatrucie pokarmowe. To znak, że organizm opróżnia jelita, by umożliwić dziecku bezproblemowe przemieszczenie się w dół kanału rodnego.

Możesz wówczas doświadczać również delikatnych dreszczy.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Rozwój wcześniaka. Wszystko, co musisz wiedzieć, gdy istnieje ryzyko porodu przedwczesnego

Objawy zbliżającego się porodu: czop śluzowy

Gdy dostrzeżesz wilgotną wydzielinę z kanału rodnego, nie musi być to początek sączenia się wód płodowych. Jak wskazuje położna Marzena Langner-Pawliczek, powodem może być też czop śluzowy. To zwarty, gęsty śluz, który zamyka szyjkę macicy ciężarnej, zabezpieczając tym samym płód przed infekcjami i drobnoustrojami. Odejście czopa śluzowego następuje, gdy szyjka macicy ulega skróceniu i rozluźnieniu, co świadczy o tym, że organizm powoli przygotowuje się do porodu.

Czop śluzowy często nie odchodzi od razu w całości – niejednokrotnie wydalany jest po kawałku, przez co można go przegapić. Gdy zbliża się termin porodu, warto uważniej obserwować swoją wydzielinę, by dostrzec sygnały świadczące o zbliżającym się rozwiązaniu ciąży.

UWAGA: Odejście czopa śluzowego przed 36. tygodniem ciąży może świadczyć o komplikacjach i bezwzględnie wymaga konsultacji lekarskiej.

Objawy zbliżającego się porodu: odejście wód płodowych

Ostatecznym sygnałem, że zbliża się poród, jest odejście wód płodowych. Nie u każdej kobiety wygląda ono tak samo. U jednych wody płodowe sączą się z większą siłą, u innych – ze znacznie mniejszą. Niezależnie jednak od natężenia, niezbędne jest niezwłoczne udanie się do szpitala. Jak podkreśla położna Marzena Langner-Pawliczek, ambasadorka kampanii „Położna na Medal”, mimo że akcja porodowa jeszcze się wtedy nie rozpoczyna, należy pozostawać pod opieką lekarza.

Pamiętajmy też, że poród to proces, na który składa się wiele etapów. Jeżeli obserwujemy uważnie swoje ciało i potrafimy rozpoznać, co nam komunikuje, z pewnością wychwycimy pierwsze objawy zbliżającego się porodu. Jeżeli jednak cokolwiek nas niepokoi, natychmiast skontaktujmy się z lekarzem lub położną.

Warto mieć również świadomość, że poród – choć wyczekiwany – łączy się z dużym stresem i niepokojem. Łatwo wówczas stracić kontrolę, dlatego warto mieć u boku osobę, która pomoże nam zapanować nad sytuacją.

Źródło: mat. kampanii „Położna na Medal”, ncbi.nlm.nih.gov, dzidziusiowo.pl

POLECAMY:

Nie tylko znieczulenie. Poznaj 8 metod łagodzenia bólu porodowego

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.