Przejdź do treści

Dlaczego nie dotrzymujemy obietnic

Bycie wiernym danemu słowu jest w naszej kulturze istotnym wskaźnikiem uczciwości i prawdomówności. Obiecujemy w różnych formach i sytuacjach, składamy przyrzeczenia formalne i drobne obietnice. Różną mają dla nas wartość i nie zawsze podchodzimy do nich z tą samą rzetelnością. Jednak niedotrzymania słowa zwykle skutkuje poczuciem porażki lub nieuczciwości. Czasem tak dotkliwym, że bywa przykrywane żartem lub próbą trywializacji: „Przecież to nie było na poważnie. Nie sądziłeś chyba, że to było na serio?”.

Dlaczego tak trudno dotrzymać danego słowa?
Obietnica jest świadomą formą zobowiązania dotyczącą zarówno życia osobistego jak i zawodowego. Obiecujemy współmałżonkowi, że zostaniemy z nim na resztę życia, obiecujemy również wywiązywać się z obowiązków w pracy. Obiecujemy wreszcie sobie, zwłaszcza na początku roku, zrzucić zbędne kilogramy, zacząć biegać czy rzucić palenie. Obietnica jest więc deklaracją opartą na świadomych planach i pragnieniach. Składając przysięgę małżeńską zwykle szczerze wierzymy, że zostaniemy w wierności i uczciwości z dana osobą do końca życia. A mimo to wielu z nas się to nie udaje.
W powszechnym odczuciu obietnice można złamać z wielu przyczyn. Jednym z częstszych „powodów” jest zmiana okoliczności zewnętrznych – choroba, utrata pracy, przeprowadzka, narodziny dziecka; można sobie wyobrazić, że w nieprzewidzianej, stresującej sytuacji, nawet mając bardzo silne postanowienie, trudno nie zapalić papierosa. Jeżeli mamy poczucie, że szef nas źle traktuje, znajdujemy wytłumaczenie dla złamania obietnicy o dobrym wykonywaniu obowiązków zawodowych.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Może się więc wydawać, że obietnice są kruche z natury, skoro w tak dużym stopniu podlegają wpływom okoliczności zewnętrznych. Jednak za ich niedotrzymywaniem stoją inne, znacznie mniej oczywiste przyczyny.

 

Wewnętrzny konflikt
 
Nasza psychika skonstruowana jest tak, żeby w naturalny sposób bronić się przed przeciążeniem oraz napięciem. Dwa wykluczające się pragnienia lub uczucia wywołują w nas tak zwany dysonans poznawczy, czyli właśnie wrażenie zagubienia oraz rozdrażnienia. Najprostszym sposobem pozbycia się tego uczucia jest skupienie na jednym bodźcu i zlekceważenie drugiego. Jeden z elementów rzeczywistości zostaje więc wzmocniony, a drugi usunięty do nieświadomości.

Bardzo podobne zjawisko zachodzi, kiedy składamy obietnicę – wybieramy pewien fragment rzeczywistości, dostępny naszym świadomym pragnieniom lub potrzebom i na nim się skupiamy. Jednocześnie jednak inny fragment naszego świata zostaje nierozpoznany. W psychoanalizie mówi się o konflikcie wewnętrznym, a więc doświadczeniu kiedy dwa sprzeczne pragnienia, często nawet niedostępne świadomości, stają naprzeciw siebie.

Wróćmy do sytuacji małżeństwa, jednej z najważniejszych obietnic, jaką dajemy drugiemu człowiekowi. Nie chcemy doświadczać nieprzyjemnych lub bolesnych emocji; to kolejny mechanizm obronny. Na początku związku może więc rozegrać się sytuacja, w której skupimy się na „dobrych” stronach partnera, wady uznając za urocze przywary, które pewnie znikną z czasem.

W niektórych środowiskach obietnica małżeńska jest traktowana nadzwyczaj poważnie. Może więc zdarzyć się, że pragnąc jej dochować i nie narażać się na ostracyzm ze strony swojego środowiska, przymykamy oko na coraz poważniejsze trudności w związku.

Dotrzymywanie obietnicy za wszelką cenę znajduje się na przeciwległym biegunie tego samego problemu. W tym jednak przypadku ignorowane są uczucia związane z niezadowoleniem, samotnością, nadużyciem ze strony współmałżonka. Te uczucia mogą realnie zagrażać innym naszym potrzebom – przynależności, bezpieczeństwa i wsparcia rozumianych w określony sposób, wygody wspólnego życia. Ignorujemy więc to, co boli i skupiamy się na „pozytywach”.

Podobnie można myśleć o obietnicach związanych z pracą zawodową. Deadline należy do rzeczywistości pracowniczej wielu z nas. Świadomie deklarujemy, że dany projekt będzie gotowy na określony dzień. W momencie składania tej deklaracji nie mamy wątpliwości, że tak właśnie się stanie, a jednak dotrzymanie terminu często okazuje się niemożliwe. Można ten stan rzeczy tłumaczyć nadmiarem obowiązków, nierealistycznymi oczekiwaniami szefostwa, poziomem skomplikowania zadania. Może być jednak również tak, że na nieświadomym poziomie wcale nie mamy ochoty dokończyć zadania; dzieje się tak, ponieważ nie lubimy swojej pracy lub szefa lub zadanie jest ponad nasze siły, do czego nie można się było przyznać nawet sobą samym. Zadanie nie zostaje ukończone zgodnie z umową, ponieważ część nas samych na to nie pozwala.
 
Czy warto składać obietnice?
 

Składanie obietnic jest procesem złożonym i trudnym, tak jak złożona jest psychika każdego z nas. Świadome nieustannie mierzy się z nieświadomym, jedno pragnienie bierze priorytet nad innym. Składamy obietnice – sobie i innym – a potem często się z nich nie wywiązujemy.

Mimo wszystko jednak warto przykładać starań, żeby dotrzymać danego słowa. Obietnice pełnią ważną rolę w relacjach społecznych, są niezwykle istotne również na gruncie doświadczeń rodzinnych. Rzecz nie w tym, żeby być doskonałym, ale żeby próbować i poprawiać się. Możemy nie być w stanie zawsze wywiązać się z obietnicy, ale możemy postarać się dowiedzieć, jakie motywy nami rządzą, również te nieświadome. Mając tę wiedzę oraz pokorę wobec złożoności psychiki, łatwiej będzie składać mądre obietnice.

E-wersja magazynu Chcemy Być Rodzicami do kupienia tutaj!

————————————————————
Katarzyna Mirecka – studia psychologiczne ukończyła na Uniwersytecie Nottingham (Wielka Brytania). Jest członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego (BPS) oraz Polish Psychologists Association (PPA) w Wielkiej Brytanii.

Doświadczenie zawodowe zdobywała na stażach klinicznych w Instytucie Psychiatrii i Neurologii, w Domu Samotnej Matki i Dziecka w Warszawie oraz w praktyce prywatnej.

Współpracuje z portalami parentingowymi i Stowarzyszeniem Nasz Bocian w zakresie pomocy psychologicznej dla osób doświadczających niepłodności.

Prowadzi terapię indywidualną i grupową osób dorosłych. Pracuje z osobami przeżywającymi kryzys, doświadczającymi depresji, lęku, trapią ich natrętne myśli, mają objawy somatyczne, których podłoże nie ma wyraźnego medycznego podłoża, mają trudności w relacjach z innymi, nie są zadowolone z jakości swoich związków, czują że ich potencjał jest zahamowany. Więcej informacji na stronie: www.psychoterapia-mj.pl

Katarzyna Mirecka

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.