fbpx
Przejdź do treści

Dieta antytrądzikowa. Co jeść, aby pozbyć się niedoskonałości?

ostuda ciążowa
fot. 123rf

W dzisiejszych czasach trądzik to zdecydowanie nie tylko przypadłość młodszej części populacji, lecz także osób dorosłych. Jest to przewlekłe, zapalne schorzenie skóry, do którego rozwoju może przyczynić się wiele czynników. Są to na przykład uwarunkowania genetyczne, zaburzenia wydzielania łoju, nieprawidłowa pielęgnacja, nadmiar androgenów (np. testosteronu) czy po prostu infekcje.

Z punktu widzenia obecnej wiedzy, nie można pominąć wpływu diety na stan skóry, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar pewnych składników mogą wpływać na nią negatywnie. Prawidłowo zbilansowana dieta, w połączeniu z leczeniem dermatologicznym i endokrynologicznym, wydaje się być najwłaściwszą metodą terapii trądziku pospolitego.

Co jest zapalnikiem?

Liczne publikacje potwierdzają, iż występowanie trądziku koreluje dodatnio z poziomem hormonem wzrostu, insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1), dihydrotestosteronu (DHT) i siarczanu dehydroepiandrosteronu (DHEAS). Podwyższony poziom IGF-1 powoduje zwiększoną produkcję łoju, a także zwiększone wydzielanie androgenów.

Węglowodany

Węglowodany są zdecydowanie niezbędne dla naszego dobrego zdrowia, więc nie warto z nich rezygnować. Jednak dobrze jest zadbać o jakość i wartość odżywczą produktów z których pochodzą.

Lepiej zatem wybierać produkty z pełnego przemiału, strączki i owoce jako ich źródło, zamiast wysokoprzetworzonych mąk, białego makaronu, czy słodyczy. Chodzi tu przede wszystkim o to, że mają one niższy indeks glikemiczny, ale i więcej wartości odżywczych pod postacią witamin, składników mineralnych oraz antyoksydantów.

Wysoki indeks glikemiczny powiązano w wielu badaniach ze wzrostem wspomnianego IGF-1. Oczywiście nie znaczy to, że w zupełności mamy wykluczyć te produkty, ale warto wiedzieć z czym je łączyć, aby obniżyć ładunek glikemiczny całego posiłku. O tym jednak może napiszę w innym artykule.

Kwasy tłuszczowe

Szczególnie istotne dla zdrowia naszej skóry są kwasy omega-3 (szczególnie ALA, EPA i DHA) i omega-6 (przede wszystkim LA), tym bardziej, że ludzki organizm nie jest w stanie sam ich syntetyzować. Ich prawidłowa ilość i stosunek ilościowy (1:3-4) przyczyniają się do zmniejszania stanu zapalnego oraz zapewniają odpowiednią płynność sebum.

Kwasów omega-3 w postaci ALA łatwo dostarczymy w spożywając 1-2 łyżki świeżo zmielonego siemienia lnianego, zimnotłoczonego oleju lnianego, czy też porcji deseru z nasion chia. EPA i DHA znajdziemy głównie w rybach (łosoś, pstrąg, śledź, makrela), ale też w suplementach produkowanych z mikroalg Schizochytrium sp. (dla wegetarian i kobiet w ciąży). O źródła kwasów omega-6 w diecie jest dużo łatwiej. I trzeba uważać żeby nie jeść ich za dużo. Znajdziemy je w oleju kukurydzianym, sojowym, słonecznikowym oraz w rzepakowym. 

Mleko 

Mleko i produkty mleczne to kontrowersyjny temat w kontekście problemów z cerą. Na podstawie obecnej wiedzy można stwierdzić, że lepsze będzie mleko pełne niż odtłuszczone, ponieważ zawiera ono więcej estrogenów, które sprzyjają skórze.

Ponadto badania wskazują, że mleko i jego przetwory powodują wzrost IGF-1. Niekorzystna jest również obecność w nim innych hormonów (np. prekursorów testosteronu) oraz substancji biologicznie czynnych. Pamiętajmy jednak, aby nie odstawiać produktów mlecznych, jeśli nie wiemy jak je odpowiednio zastąpić.

Witaminy 

W temacie diety antytrądzikowej nie sposób pominąć witamin. Do prawidłowego funkcjonowania i ochrony skóry zdecydowanie są potrzebne witaminy A i C.

Ta pierwsza odpowiada za normalizację wydzielania łoju, a taże prawidłową odbudowę i nawilżenie skóry. Znajdziemy ją marchwi, zielonych warzywach, rybach czy maśle. Druga natomiast bierze udział w syntezie kolagenu i pomaga rozjaśnić przebarwienia. Najwięcej znajduje się jej w papryce, natce pietruszki, porzeczkach. Obie te witaminy są antyoksydantami i mają udowodnione działanie ochronne przed promieniami UV.

Bez witaminy D cały organizm nie ma szans na prawidłowe funkcjonowanie, w tym także skóra. Działa ona silnie przeciwzapalnie oraz przeciwdziała zatykaniu porów. W żywności znajdziemy raczej śladowe jej ilości. Najwięcej możemy syntetyzować z promieniowania UV, wystawiając skórę na działanie słońca (w Polsce od maja do września) oraz stosując suplementację.

Kolejny ważny duet to niacyna (wit. B3 lub PP) oraz biotyna (wit. H). Ich niedobór przyczynia się do nadmiernego wydzielania sebum. Witaminę B3 możemy znaleść w drożdżach, otrębach i innych produktach zbożowych. Natomiast orzechy włoskie, żółtka jaj, migdały czy soja to główne źródła biotyny.

Składniki mineralne

Badania pokazują, że osoby z trądzikiem często cierpią na niedobory cynku. Jest on mikroelementem, który jest niezbędny do pracy układu hormonalnego oraz zachowania prawidłowych funkcji skóry, w tym bakteriostatycznych. Źródła cynku to m.in. mięso, strączki, pestki dyni, płatki owsiane czy orzechy.

Siarka i krzem są niezbędne w procesie złuszczania naskórka. Dodatkowo sama siarka działa antybakteryjnie i grzybobójczo.  Jej źródła to głównie skrzyp, pokrzywa, jaja, owies, groch, kalafior, brokuły, ryby, szpinak. Natomiast krzem znajduje się w produktach zbożowych, czosnku, bananach, ziołach, skórkach owoców.

Mimo, że wymienione składniki pełnią najistotniejszą rolę w zdrowiu skóry, to należy pamiętać, że pozostałe są również bardzo ważne. Dieta powinna być po prostu dobrze zbilansowana. Przy współwystępowaniu innych chorób, czy trudnościami z bilansowaniem diety samodzielnie warto udać się do dietetyka.

Źródła:

  1. Dawidziak J I Balcerkiewicz M: Dieta jako uzupełnienie leczenia trądziku pospolitego (Acne vulgaris) Część I. Witaminy i minerały, FARMACJA WSPÓŁCZESNA 2016; 9: 1-5
  2. Dawidziak J I Balcerkiewicz M: Część II. Kwasy tłuszczowe, indeks glikemiczny, przetwory mleczne, FARMACJA WSPÓŁCZESNA 2016; 9: 67-72
  3. Marciniak-Łukasik K: Rola i znaczenie kwasów tłuszczowych omega-3, ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2011, 6 (79), 24 – 35
  4. Materac E, Marczyński Z, BodekKH: Rola kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w organizmie człowieka, BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLVI, 2013, 2, str. 225–233

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Ekspert

Katarzyna Rećko

Magister dietetyki po SGGW. Główne obszary jej zainteresowań zawodowych to dieta dla płodności, dieta w PCOS i innych problemach hormonalnych oraz diety roślinne.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.