Przejdź do treści

Czy obecnie problem niepłodności męskiej to fakt czy mit?

Diagnostyka męskiej niepłodności
Najczęstszą przyczyną męskiej niepłodności jest pogarszający się poziom nasienia // fot. Unsplash - Drew Hays

Na płodność ma wpływ wiele czynników cywilizacyjnych, będących pochodną dynamicznego rozwoju otaczającego nas świata. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne przekazuje niepokojące dane mówiące o tym, że problem niepłodności dotyka każdego roku 1,5 miliona par w Polsce. Według danych Światowej Organizacja Zdrowia czynnik męski w niepłodności stanowi nawet 20% wszystkich przypadków niepłodności. Jakie mogą być przyczyny? Wyjaśnia lekarz Marcin Radko

Na męską płodność mają wpływ różne schorzenia układu rozrodczego, ale też czynniki cywilizacyjne jak styl życia, przyzwyczajenia dietetyczne, używki, waga, podatność na stres, a nawet rodzaj noszonej odzieży.

Jakie są przyczyny niepłodności u mężczyzn?

Prawidłowa diagnostyka niepłodności męskiej jest również kluczowym elementem w diagnostyce niepłodności par.

Męska niepłodność ma kilka przyczyn, ale dominującą z nich jest pogarszający się poziom jakości nasienia. Schorzenie to dotyka coraz młodszych osób, często poniżej 30 roku życia. Spadek jakości nasienia jest uwarunkowany głównie niewłaściwym odżywianiem, brakiem ruchu i stresem.

Do najczęściej diagnozowanych przyczyn niepłodności zaliczamy:

  • zaburzenia hormonalne,
  • żylaki powrózka nasiennego, wnętrostwo,
  • genetycznie uwarunkowane zaburzenia spermatogenezy,
  • zapalenia i zakażenia dróg nasiennych, w tym choroby przenoszone drogą płciową,
  • choroby nowotworowe,
  • urazy jąder,
  • zaburzenia seksualne.

Najczęściej stwierdzanymi zmianami w badaniu jakości nasienia są:

  • Teratozoospermia – zaburzenia budowy plemników
  • Azoospermia – całkowity brak plemników w ejakulacie
  • Oligozoospermia – plemniki nie spełniają normy ilościowej
  • Kryptozoospermia – znikoma ilość żywych plemników w ejakulacie
  • Nekrozoospermia – w ejakulacie dominują plemniki martwe

Diagnostyka męskiej niepłodności – jakie badania wykonać?

W prawidłowej diagnostyce niepłodności męskiej kluczowym elementem jest otrzymanie pełnowartościowego materiału do badania tzn. prawidłowo pobranego nasienia z zachowaniem wstrzemięźliwości we współżyciu oraz masturbacji (od 2 do 5 dni).

Podstawowe badania diagnostyczne nasienia to:

  • Ogólne badanie nasienia, obejmujące ocenę makroskopową nasienia (objętość, czas upłynnienia, pH, kolor, lepkość) oraz mikroskopową (koncentracja, ruchliwość, żywotność i morfologia plemników oraz obecność komórek okrągłych).
  • Posiew z antybiogramem pozwala na stwierdzenie obecności bakterii w próbce nasienia i dobranie optymalnego leczenia.
  • Test HBA – test wiązania plemników z hialuronianem – odzwierciedla odsetek plemników zdolnych do połączenia się z komórką jajową.
  • Kwas cytrynowy w plazmie – marker funkcjonowania prostaty,
  • Test MAR – do wykrywania przeciwciał przeciwplemnikowych w nasieniu.
  • α – glukozydaza obojętna (NAG) w plazmie nasienia – marker funkcjonowania najądrzy,
  • Fruktoza w plazmie nasienia– marker funkcjonowania pęcherzyków nasiennych.

Nieprawidłowe wyniki badań – i co dalej?

Specjalistyczne badania diagnostyczne wykonywane są przy nieprawidłowych wynikach badań podstawowych. Dysponujemy bardzo szerokim spektrum diagnostyki męskiej niepłodności. Do dyspozycji mamy:

  • Badanie fragmentacji chromatyny plemnikowej – wskazuje odsetek plemników z uszkodzeniem DNA, co może utrudnić zapłodnienie lub dalszy rozwój zarodka.
  • Biopsja jąder – stosowana w zaburzeniach produkcji plemników lub przy braku plemników w ejakulacie. Pobrany materiał może służyć do przeprowadzenia zabiegu in vitro. Istnieje też możliwość wykonania tego badania pod kontrolą mikroskopu operacyjnego.
  • Test Swim-up – ocenia zdolność plemników do poruszania się, a tym samym do zapłodnienia komórki jajowej.

Kompleksowym badaniem z krwi jest test genetyczny MIF-APEX. Zaletą testu jest równoczesne badanie wielu znanych genetycznych przyczyn niepłodności męskiej. Warto podkreślić, że problemy genetyczne stanowią 15% – 30% przyczyn męskiej niepłodności.

Jakie korzyści daje wczesna diagnostyka?

Wczesna diagnostyka daje nam ona obraz pełny obraz diagnostyczny i oszczędza czas. W sytuacji gdy badanie nasienia mężczyzny w wieku 25 lat wykaże problemy, ma on czas na działanie.

Może eliminować wiele przyczyn tego stanu a tym samym wpływać na poprawę jakości nasienia lub też  zabezpieczyć płodność w sytuacji pogarszających się z wiekiem wyników przez  zamrożenia nasienia do wykorzystania w przyszłości.

W mojej ocenie każdy mężczyzna pragnący w przyszłości posiadać potomstwo powinien przed 30 rokiem życia wykonać kontrolnie badanie ogólne nasienia. Mając wybór – sam zdecyduje o tym, czy i kiedy zostanie ojcem.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Ekspert

Marcin Radko

Specjalizacja eksperta: specjalista urolog FEBU, androlog kliniczny EAA. Salve Medica R.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Najnowsze artykuły