fbpx
Przejdź do treści

Lepiej dawać czy dostawać? Naukowcy nie mają wątpliwości

lepiej dawać czy dostawać?
fot. Pixabay

Okres świąteczny to w różnych kręgach kulturowych i religijnych czas obdarowywania. Lepiej prezenty dawać czy dostawać? Zobacz, co mówi nauka!

Korzyści z dawania jest wiele. Obdarowując pokazujemy, że nam zależy na innych, ale również zapewniamy sobie ich przychylność. Badania niezmiennie pokazują, że ludzie, którzy są w trwałych i głębokich relacjach i mogą liczyć na wsparcie społeczne są zdrowsi, szczęśliwsi i dłużej żyją.

I nawet jeśli, świąteczne zwłaszcza, obdarowywanie zostało silnie skomercjalizowane, wiele wskazuje na to, że obdarowywanie ma na nas dobry wpływ. Można się jednak, czy rzeczywiście lepiej jest dawać niż otrzymywać? Sprawa wcale nie jest oczywista.

Lepiej dawać czy dostawać? Naukowcy znają odpowiedź

Badania przeprowadzone na uniwersytecie Bristish Columbia pokazały, że ci, którzy kupowali prezenty byli bardziej szczęśliwi niż ci, którzy pieniądze wydali na siebie. Używając kwestionariuszy przebadano 600 Amerykanów.

W innych badaniach wręczono studentom 5 dolarów, które mieli wydać na własne potrzeby lub kogoś obdarować. I znowu, ci którzy wydali pieniądze na prezenty dla innych ludzi czuli się szczęśliwsi niż ci, którzy wydali je na siebie. Trend ten jest obserwowany u wszystkich, niezależnie od ich dochodów.

Jednak badacze doszli do bardzo ciekawych wniosków. Kiedy inną grupę studentów zapytano, która grupa osób będzie bardziej zadowolona – ci, którzy obdarowują, czy też może ci, którzy wydają pieniądze na własne potrzeby. Okazuje się, że zdaniem badanych szczęśliwsi mieli być ci, którzy myślą o własnych potrzebach.

Dlaczego lepiej dawać niż dostawać?

Uniwersalny przekaz największych religii jest taki, że należy dawać. W dawaniu ma się wyrażać nasze człowieczeństwo, wrażliwość na potrzeby innych, ale też jest to jedna z dróg do nagrody w życiu pośmiertnym.

Dalai Lama mówi: szczęście człowieka zależy od szczęścia innych. Podkreśla, że szczęście jest niezależne od dóbr materialnych, ale właśnie od szczerego i głębokiego zainteresowania sprawami innych ludzi.

Mahatma Gandhi z kolei uczy, że: najlepszym sposobem, by się odnaleźć jest zatracenie się w służbie innym.

To ważne głosy ważnych ludzi. Osób, do których zwracamy się w chwilach wątpliwości, które wyznaczają drogi postępowania. Psychologicznie pełnią funkcje rodzicielskie. Na poziomie globalnym można o każdym z nich myśleć jak o ojcu, który uczy dziecko, co jest dobre, a co złe.

Dokładnie to samo dzieje się w rodzinach. Tutaj uczymy się świata, relacji międzyludzkich, etyki i moralności wreszcie. W rodzinie również uczymy się posłuszeństwa– rodzicowi się nie należy się sprzeciwiać.

Być może to jest też jeden z powodów, dla których nie zastanawiamy się często, czy lepiej jest dawać, czy brać. Nawet jeśli z obdarowywaniem, zwłaszcza przekraczającym nasze możliwości, mamy kłopot.

Altruizm – co to takiego?

Altruizm w rozumieniu psychologicznym jest aktem dawania kosztem własnych potrzeb lub możliwości. Jest też najwyższą formą dawania. Altruizmu uczą wszystkie wielkie religie, dlatego też nie podważamy ani kwestionujemy jego zasadności. Jednak czym właściwie jest altruizm i jak wiele ma wspólnego z autentycznym, nieobciążonym oczekiwaniami dawaniem?

Wydaje się, że próbujemy przynajmniej zachowywać się altruistycznie, ponieważ zostaliśmy tego nauczeni. Tak też jest z dawaniem – takie jest oczekiwanie starszych i potężniejszych od nas osób.

Altruizm nie jest jednak typowy jedynie dla gatunku ludzkiego. Istnieją dowody na to, że w świecie zwierząt a nawet roślin można zaobserwować różne formy wzajemnej pomocy.

Rodzicielstwo formą altruizmu

Wśród ludzi najbardziej oczywistą formą altruizmu wydaje się rodzicielstwo. Rzeczywiście jest tak, że przynajmniej przez kilka lat rodzic przede wszystkim daje, nie mogąc liczyć na żaden zwrot.

Ale też wiadomo, że zostając rodzicami jednocześnie przekazujemy swoje geny, historię rodzinną, wartości. W jakimś sensie nie całkiem umieramy, zostawiając cząstkę siebie w dzieciach. Czy więc nadal jest to altruizm?

Korzyści wynikające z obdarowywania

Korzyści z obdarowywania są różnorodne. Obdarowując, zapewniamy sobie dobre samopoczucie, poprawiamy samoocenę i poczucie własnej wartości. Jeśli obdarowujemy bliskich – przyjaciół, partnera czy dzieci, odczuwamy przypływ dopaminy, znanej również jako hormon szczęścia.

„Robiąc dobro” obniżamy również poziom hormonu stresu, czyli kortyzolu. Mniej stresu oznacza szczęśliwsze i bardziej satysfakcjonujące życie. To również zaleta dawania. Być może natura wyposażyła nas w ten mechanizm, żebyśmy mogli przetrwać.

Jednak niezależnie od tego, jak wiele jest zalet obdarowywania i jak silnie zakorzeniona jest w nas ta idea, ma ono swoje ograniczenia. Prędzej czy później dotrzemy do własnej granicy. Być może fizycznie nie będzie już czego dać, albo też poczujemy, że obdarowywanie w jakiś sposób nas narusza. Dlatego, że wynika z obowiązku, oczekiwania lub wychowania.

Żeby obdarowywanie rzeczywiście dawało nam satysfakcję i poczucie szczęścia, muszą być spełnione dwa warunki: musi wynikać z własnej woli, musimy również być przekonani, że efekt naszych działań będzie miał pozytywne skutki.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami