Przejdź do treści

Czy i jak chemia przemysłowa wpływa na płodność?

Lekarze alarmują: wszystko, czego używamy, począwszy od pasty do zębów, kończąc na płynie do naczyń i innych środkach czystości, może zmniejszyć potencjał rozrodczy. Nie jest to nowe, zaskakujące stwierdzenie, ale temat powraca dzięki pracom amerykańskich uczonych.

W naszym życiu chemii przemysłowej jest zdecydowanie za dużo, a powinno być jej jak najmniej, choćby po to by uchronić siebie i kolejne pokolenia przed poważnymi, zdrowotnymi konsekwencjami. Każda rzecz, której używamy na co dzień bowiem wpływa na nas i choć wydaje się, że potrafimy się zabezpieczyć, to jest to tak naprawdę pobożne życzenie.

Profesor Amber Cooper z Washington University School of Medicine (w St. Louis) oraz dr Pat Hunt wydały prace, opublikowane właśnie przez prestiżowe „PloS One” i „PloS Genetics”. Pierwsza z wymienionych autorek podjęła temat wpływu codziennej chemii na ryzyko przedwczesnej menopauzy, druga zaś dowodziła, iż zagrożenie jest podobne w przypadku  prawidłowej produkcji plemników.

Cytując Gazetę Wyborczą, „ zespół kierowany przez prof. Cooper przeanalizował dane pochodzące od ponad 31 tys. osób, w tym prawie 1,5 tys. kobiet, które przeszły już menopauzę. Średnia ich wieku w momencie badania wynosiła 61 lat, żadna z nich nie stosowała hormonalnej terapii zastępczej, żadna z nich nie miała usuniętych jajników. Naukowcy przede wszystkim postanowili sprawdzić stężenie we krwi badanych 111 związków chemicznych podejrzewanych o to, że mogą wpływać na żeńskie hormony. Związki te od prawie trzech dekad określa się jako „endocrine disruptors”, co można przetłumaczyć jako „hormonalne zaburzacze”. W ten sposób naukowcy opisują związki chemiczne, które są bardzo podobne do cząsteczek naturalnych hormonów, przez co mogą zaburzać pracę całego organizmu, gdyż układ hormonalny jest jednym z głównych elementów, które tę pracę kontrolują”. Zaburzaczami są natomiast m.in. DDT, bisfenol A (BPA), DDT, polibromowane etery difenylowe (PBDEs) i ftalany (sole i estry kwasu ftalowego). To związki chemiczne różnych klas, a są wytworami przemysłu, w tym farmaceutycznego. Gdzie się znajdują? W kosmetykach, lekach, pestycydach, opakowaniach żywności czy kwitach bankomatowych. Prof. Cooper skupiła się na jednym z wielu zaburzeń, jakie owe związki wywołują, czyli przedwczesnej menopauzie.  „Po porównaniu wszystkich otrzymanych wyników okazuje się, że narażenie na zbyt częsty kontakt z zaburzaczami hormonalnymi może przyspieszać menopauzę nawet o cztery lata” – napisała w swoim artykule dla „PloS One” – Wiele z tych związków jest poza naszą kontrolą, gdyż znajdują się glebie, wodzie i powietrzu. Ale na niektóre możemy wpływać. To niekiedy proste codzienne sytuacje, jak np. podgrzewanie obiadu czy kolacji w mikrofalówce. Najczęściej używamy przy tym plastikowych pojemników, a to błąd. O wiele lepsze – bezpieczniejsze dla zdrowia – są opakowania szklane lub papierowe”. Według Amerykanki do nawyków powinno wejść sprawdzanie zawartości związków chemicznych  na opakowaniu.

Jeśli chodzi o artykuł dr Pat Hunt, która na co dzień zajmuje się bisfenolem A (BPA), czyli produktem kondensacji fenolu i acetonu stosowanym do produkcji tworzyw sztucznych. Gdzie się znajduje? Wszędzie –  to składnik m.in. plastikowych butelek i płyt cd.  – Od prawie 50 lat obserwujemy, że w nasieniu mężczyzn jest coraz mniej plemników. To koreluje z coraz powszechniejszym używaniem substancji chemicznych, w tym bisfenoli – stwierdza uczona. 2 lata temu ona i francuscy badacze poddali badaniu 26 tysięcy par leczonych z niepłodności – wyniki były następujące:  u mężczyzn liczba plemników spadała średnio o 2 proc. rocznie przez 17 lat trwania obserwacji. Okazało się, że nie tylko bisfenole zawiniły, bo także leki, które dostają się do środowiska np. ze ściekami do gleby, mowa tu głównie o estradiolu, stosowanym w antykoncepcji hormonalnej. Hunt przeprowadziła eksperymenty na myszach, dowodząc, że ów hormon i BPA mogą negatywnie wpływać na prawidłową produkcję plemników. Ten drugi został zakazany przez Unię Europejską w 2010 roku – chodziło o wykorzystanie go w produkcji butelek dla niemowląt. Już wtedy bisfenol uważany był za groźny. – Wyniki badań pokazują, że bisfenol A może wpływać na rozwój dziecka, jego odporność, a nawet sprzyjać powstawaniu niektórych nowotworów – tłumaczył tę decyzję wtedy unijny komisarz ds. zdrowia i ochrony konsumentów John Dalli. Batalia trwa jednak nadal i nie wiadomo, czy ostatnie badania zmienią przekonanie rządzących o tym, że poziom bisfenolu w przedmiotach codziennego użytku nie stanowi żadnego zagrożenia. 

 

 

za: Gazeta Wyborcza, opracowała Karolina Błaszkiewicz

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.