fbpx
Przejdź do treści

COVID-19 może mieć wpływ na płodność mężczyzn – jak i dlaczego?

COVID-19 a męska płodność
fot. pixabay.com

COVID-19 jest przede wszystkim chorobą układu oddechowego, jednak wraz ze wzrostem nasilenia, może dotyczyć wielu narządów i układów. W tym także układu rozrodczego.

Dymorfizm płciowy w COVID-19

Ekspresja na nabłonku płuc regulowana jest przez estrogen, który wraz z testosteronem wpływa na przebieg choroby i doprowadza do różnic między mężczyznami i kobietami. Kobiety mają wyższą odpowiedź immunologiczną w tym zakresie – właśnie ze względu na wyższy poziom estrogenów – co może wyjaśniać, dlaczego są mniej podatne na ciężki przebieg COVID-19.

Estrogeny – kobieca ochrona

Wśród kobiet występuje niższa zachorowalność i śmiertelność związana z COVID-19 w porównaniu do mężczyzn. Mężczyźni nie tylko umierają dwukrotnie częściej, ale ponad 80% ciężkich przypadków COVID-19 występuje właśnie u nich.

Wiadomo, że estrogeny regulują zarówno wrodzoną, jak i nabytą odporność – najistotniejszą rolę odgrywa w tym estradiol. Gdy wrodzona odpowiedź immunologiczna pojawia się w następstwie infekcji wirusowej, estrogen aktywuje receptory estrogenowe komórek odpornościowych. Skutkuje to uwalnianiem prozapalnych cytokin i interferonów. Późniejsza aktywacja limfocytów i makrofagów pęcherzykowych zatrzymuje replikację wirusa. Następnie pojawia się odporność adaptacyjna, w której estrogen indukuje wysoką produkcję przeciwciał i aktywuje określone komórki do produkcji owych przeciwciał. 

Co w tym kontekście ważne, ostatnie badania wskazują, że estrogen może regulować wywołane przez wirusy zmiany zapalne w płucach, a nawet może pomóc w zapobieganiu infekcji.

COVID-19 i żeńskie gonady

Co jednak ciekawe, wcześniejsze badania wykazały, że receptor wirusowy, ludzki enzym konwertujący angiotensynę 2 (hACE2), ulega ekspresji w jajnikach, oocytach i tkance endometrium. Może regulować produkcję estrogenów i progesteronu. Ponadto może zwiększać owulację i dojrzewanie oocytów, regulując jednocześnie aktywność endometrium i mięśniówki macicy.

TMPRSS2 to kolejny enzym biorący udział w fuzji wirusa z błoną komórkową. Jego obecność również została zauważona w endometrium i jądrach, co wskazuje, że są to potencjalne cele tego wirusa.

Mężczyźni vs. COVID-19

Co ważne, mężczyźni nie tylko ciężej przechodzą COVID-19, ale też częściej występują u nich choroby współistniejące, które mogą wpłynąć właśnie na ciężki przebieg choroby. W dużej mierze związane jest to ze stylem życia, który może skutkować m.in. nadciśnieniem, cukrzycą i objawiać się zwiększonym spożyciem alkoholu czy paleniem papierosów. Jest to niezwykle istotne, ponieważ chociażby palenie zwiększa nasilenie COVID-19. Należy jednak podkreślić, że zakażenie SARS-CoV-2 nie występuje częściej wśród palaczy niż w populacji ogólnej.

Jeśli zaś chodzi o męskie hormony, sugerowano między innymi, że występowanie łysienia męskiego – które może świadczyć o wysokim poziomie androgenów – wiąże się z dużą śmiertelnością pacjentów. W tym kontekście wykazano też, że aż w 71% przypadków łysiejących panów, którzy zachorowali na COVID-19, doszło do obustronnego zapalenia płuc.

COVID-19 a płodność mężczyzn

Skąd takie przebieg? Ważne są w tym zakresie androgeny, które mogą tłumić wrodzoną odpowiedź immunologiczną. Zwiększają także liczbę i funkcję krążących neutrofili (jeden z rodzajów komórek układu odpornościowego). Co więcej, androgeny modulują też w wielu tkankach ekspresję wspomnianych już enzymów TMPRSS2 i ACE2. A skoro o tkankach mowa – wszystkie tkanki jąder wykazują wysoki poziom mRNA ACE2. Oznacza to, że są one bardzo narażone na działanie wirusa.

Co więcej, na chromosomie X znajdują się m.in. geny ACE2 i wiele genów odpowiedzi immunologicznej. Pojedynczy znak X u panów może zatem wyjaśniać wysoką podatność na ciężkie zakażenia wirusowe. W związku z tym mężczyźni mogą być narażeni m.in. na ryzyko związane ze zmianą w poziomie produkcji androgenów.

Podsumowując: wskazuje się na rosnącą wagę dowodów dotyczących wpływu SARS-CoV-2 na męskie gonady (jądra). Sugeruje się przy tym, że jednym z rezultatów jest potencjalne zmniejszenie płodności i syntezy hormonów płciowych u mężczyzn. Dlatego warto, aby mężczyźni, którzy doświadczą zakażenia, monitorowali czynności jąder i swoją płodność.

Tekst powstał na bazie artykułu News Medical – zachęcamy do przeczytanie całości (w języku angielskim).

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Klaudia Kierzkowska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, miłośniczka podróży, teatru i włoskiej kuchni.