Przejdź do treści

Coraz bliżej męskiej antykoncepcji hormonalnej

Mimo wielu prac nad hormonalną antykoncepcją dla mężczyzn, nadal nie został wprowadzony na rynek żaden lek z takim wskazaniem. Od lat największą popularnością cieszy się prezerwatywa, oraz w dużo mniejszym stopniu zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu nasieniowodów. Niebawem jednak może się to zmienić.

Naukowcy z Australii i Wielkiej Brytanii opublikowali w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Science swoje nowe odkrycie. Badacze twierdzą, że blokowanie transportowania nasienia podczas wytrysku może być rewolucyjnym krokiem w stronę pigułek antykoncepcyjnych dla mężczyzn. Badanie zostało przeprowadzone na myszach, którym zablokowano dwa białka odpowiedzialne za transport nasienia. Wyniki były zaskakujące – wywołano w ten sposób czasową bezpłodność, nie powodując jednocześnie zaburzeń seksualnych. Nie wpływało to ponadto na zdrowie plemników oraz ogólny stan zdrowia myszy. Jeżeli hipotezy postawione przez naukowców potwierdzą się w kolejnych badaniach, już za 10 lat na rynek może wejść pierwsza pigułka antykoncepcyjna dla mężczyzn.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Ostatnimi czasy przybywa badań nad męską płodnością oraz jej czasową blokadą. Trwają już badania nad innymi metodami antykoncepcyjnymi – m.in. implantami, ultradźwiękami czy też żelem do wstrzykiwania. 

Badanie nasienia – 10 pytań i 10 odpowiedzi

Na czym polega badanie nasienia?
Badanie nasienia służy ocenie jakości plemników, ich liczebności oraz aktywności – fot. materiały partnera

Obniżone parametry nasienia są przyczyną niepłodności u 42% par, które zgłaszają się do specjalisty z powodu bezskutecznych starań o dziecko. Badanie nasienia jest pierwszym badaniem w diagnostyce mężczyzny. Na czym polega badanie nasienia, kiedy i gdzie należy je zrobić i jak się do niego przygotować?

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Niektórzy badanie nasienia robią z ciekawości, inni w konfrontacji z bezskutecznymi staraniami o dziecko. Bez względu na powód, badanie nasienia jest po prostu elementem diagnostyki, podobnie jak badanie krwi czy moczu.

Badanie nasienia służy ocenie jakości plemników, ich liczebności oraz aktywności w oparciu u normy wytyczone przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization, WHO) w 2010 roku. Przedstawiamy 10 najczęstszych pytań i 10 odpowiedzi, których udzielili nam eksperci z sieci klinik leczenia niepłodności InviMed.

Zobacz także: Normy nasienia według WHO, czyli męska płodność pod lupą

Po co mam badać nasienie skoro jestem zdrowy?

Badanie nasienie jest podstawowym badaniem andrologicznym. Jeśli para ma problem z poczęciem dziecka lub utrzymaniem ciąży, powinno ono być jednym z pierwszych badań zleconych parze. Bez niego jakakolwiek diagnostyka niepłodnościowa jest bez sensu, a wdrażanie leczenia bezpodstawne.

Parametry nasienia są uzależnione od ogólnego stanu zdrowia, ale nie tylko od niego. Właśnie dlatego, nawet jeśli mężczyzna czuje się jak młody bóg, ale starania pary o dziecko są bezskuteczne, powinien zbadać nasienie i zgłosić się do androloga.

Jak przygotować się do badania nasienia?

Badanie wymaga oddania próbki nasienia. Nie trzeba się do tego specjalnie przygotowywać.

Spermatogeneza trwa około 75 dni, więc zmiana trybu życia i diety na kilka dni przed badaniem na niewiele się zda.

Jednak ważne jest, by przez przynajmniej 3 dni przed oddaniem nasienia nie pić alkoholu i nie zażywać jakichkolwiek substancji odurzających. Należy też zachować 3-5 dniowy okres abstynencji seksualnej – dotyczy to wszelkiej stymulacji, która doprowadziłaby do wytrysku.

Zobacz także: Niepłodność wtórna u mężczyzn. Gdy jedno dziecko to nie wybór

Dlaczego przed oddaniem nasienia nie można uprawiać seksu?

Abstynencja seksualna przed badaniem nasienia powinna trwać od 3 do 5 dni. Krótszy niż 3-dniowy czas abstynencji wiąże się z obniżeniem koncentracji plemników i może zafałszować wynik.

Z kolei powstrzymywanie się od wytrysku dłużej niż przez 5 dni obniża żywotność plemników – zbyt długo magazynowane tracą na jakości.

Gdzie i jak oddaje się nasienie do badania?

Nasienie oddaje się w specjalnie przeznaczonym do tego celu, zamykanym na klucz pomieszczeniu. Nasienie oddaje się drogą masturbacji do sterylnego pojemnika.

Podczas oddawania nasienia mężczyźnie może towarzyszyć jego partnerka. Para może skorzystać z dostępnych w klinice specjalnych prezerwatyw, które nie mają środków plemnikobójczych. Dzięki temu nasienie można oddać w trakcie stosunku do prezerwatywy.

Czy nasienie można oddać w domu?

Nasienie można oddać poza kliniką i dostarczyć pojemnik do laboratorium w ciągu 20 minut (maksymalnie 1 godziny) od wytrysku. Jednak trzeba pamiętać, by transportować je w temperaturze od 25 do około 37 stopni.

Bezpieczniej jest oddać materiał do badań w klinice, ponieważ od właściwego przechowywania ejakulatu zależy wiarygodność wyników.

Zobacz także: Najtrudniejszy pierwszy krok, czyli jak wygląda pierwsza wizyta w klinice leczenia niepłodności

Co się dzieje z oddanym nasieniem?

Nasienie tuż po oddaniu trafia bezpośrednio do laboratorium. W przypadku laboratorium w klinice leczenia niepłodności można mieć pewność, że zostanie ono przeanalizowane nie tylko przez komputer, ale też ocenione i zweryfikowane przez embriologa. Dzięki temu można mieć pewność, co do wiarygodności wyników.

Jak wygląda podstawowe badanie nasienia?

Badanie nasienia to wspomagana komputerowo analiza makroskopowa i mikroskopowa. Część makroskopowa badania polega na ocenie objętości ejakulatu, lepkości, odczynu, barwy i konsystencji.

W części mikroskopowej nasienie trafia pod mikroskop z kontrastem fazowym. Oceniana jest koncentracja i ruchliwość plemników w ejakulacie.

Jak wygląda rozszerzone badanie nasienia?

Rozszerzone badanie nasienia zawiera w sobie wszystkie elementy badania podstawowego oraz ocenę morfologii, czyli budowy plemników. Ocena ta jest wspomagana komputerowo.

Najpierw wykonuje się rozmaz, wybarwia się go i umieszcza pod mikroskopem fazowym. Wykonane w dużym powiększeniu zdjęcia poszczególnych plemników są następnie analizowane przez komputer, który bada każdy element budowy plemnika i przyporządkowuje go do grupy prawidłowych lub nieprawidłowych.

Wynik analizy komputerowej jest następnie weryfikowany przez diagnostę laboratoryjnego.

Zobacz także: Mała liczba plemników to nie jedyny problem. Zobacz, na co jeszcze narażeni są niepłodni mężczyźni

Jaki wynik należy skonsultować z lekarzem?

Jeśli mężczyzna bada nasienie, ponieważ razem z partnerką od dłuższego czasu bezskutecznie starają się o dziecko, każdy wynik należy skonsultować z andrologiem. Być może konieczna będzie dalsza diagnostyka. Jeśli jednak powód badania jest inny, konsultacji wymaga każdy wynik, który nie spełnia norm WHO:

  • Objętość ejakulatu ≥ 1,5 ml
  • Całkowita liczba plemników w ejakulacie ≥ 39 mln
  • Koncentracja plemników (liczba plemników w 1 ml nasienia) ≥ 15 mln
  • Ogólny odsetek ruchliwych plemników (ruch postępowy i niepostępowy) ≥ 40%
  • Odsetek plemników o ruchu postępowym ≥ 32%
  • Żywotność plemników (odsetek plemników żywych) ≥ 58%
  • pH ≥ 7,2
  • Morfologia plemników (odsetek plemników o całkowicie prawidłowej budowie) ≥ 4%

≥ – większe lub równe

Co zrobić jeśli wynik badania nasienia odbiega od norm?

Wynik badania nasienia, który nie spełnia norm WHO, należy skonsultować z andrologiem. Aby mógł on prawidłowo go zinterpretować, przeprowadzi wnikliwy wywiad, w którym zapyta o styl życia, pracę, dietę, a także o wszelkie choroby i leki przyjmowane w okresie 3 miesięcy przed badaniem.

Wszystkie te czynniki mogą mieć wpływ na wynik badania. Wynik odbiegający od norm WHO nie musi oznaczać problemu, którego nie da się zniwelować.

Logo: InviMed

Tu kupisz e-wersję magazynu Chcemy Być Rodzicami

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Czy obecnie problem niepłodności męskiej to fakt czy mit?

Diagnostyka męskiej niepłodności
Najczęstszą przyczyną męskiej niepłodności jest pogarszający się poziom nasienia // fot. Unsplash - Drew Hays

Na płodność ma wpływ wiele czynników cywilizacyjnych, będących pochodną dynamicznego rozwoju otaczającego nas świata. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne przekazuje niepokojące dane mówiące o tym, że problem niepłodności dotyka każdego roku 1,5 miliona par w Polsce. Według danych Światowej Organizacja Zdrowia czynnik męski w niepłodności stanowi nawet 20% wszystkich przypadków niepłodności.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Na męską płodność mają wpływ różne schorzenia układu rozrodczego, ale też czynniki cywilizacyjne jak styl życia, przyzwyczajenia dietetyczne, używki, waga, podatność na stres, a nawet rodzaj noszonej odzieży.

Jakie są przyczyny niepłodności u mężczyzn?

Prawidłowa diagnostyka niepłodności męskiej jest również kluczowym elementem w diagnostyce niepłodności par.

Męska niepłodność ma kilka przyczyn, ale dominującą z nich jest pogarszający się poziom jakości nasienia. Schorzenie to dotyka coraz młodszych osób, często poniżej 30 roku życia. Spadek jakości nasienia jest uwarunkowany głównie niewłaściwym odżywianiem, brakiem ruchu i stresem.

Do najczęściej diagnozowanych przyczyn niepłodności zaliczamy:

  • zaburzenia hormonalne,
  • żylaki powrózka nasiennego, wnętrostwo,
  • genetycznie uwarunkowane zaburzenia spermatogenezy,
  • zapalenia i zakażenia dróg nasiennych, w tym choroby przenoszone drogą płciową,
  • choroby nowotworowe,
  • urazy jąder,
  • zaburzenia seksualne.

Najczęściej stwierdzanymi zmianami w badaniu jakości nasienia są:

  • Teratozoospermia – zaburzenia budowy plemników
  • Azoospermia – całkowity brak plemników w ejakulacie
  • Oligozoospermia – plemniki nie spełniają normy ilościowej
  • Kryptozoospermia – znikoma ilość żywych plemników w ejakulacie
  • Nekrozoospermia – w ejakulacie dominują plemniki martwe

Zobacz także: Złe parametry nasienia to już problem globalny. Czy wkrótce wszyscy mężczyźni staną się niepłodni?

Diagnostyka męskiej niepłodności – jakie badania wykonać?

W prawidłowej diagnostyce niepłodności męskiej kluczowym elementem jest otrzymanie pełnowartościowego materiału do badania tzn. prawidłowo pobranego nasienia z zachowaniem wstrzemięźliwości we współżyciu oraz masturbacji (od 2 do 5 dni).

Podstawowe badania diagnostyczne nasienia to:

  • Ogólne badanie nasienia, obejmujące ocenę makroskopową nasienia (objętość, czas upłynnienia, pH, kolor, lepkość) oraz mikroskopową (koncentracja, ruchliwość, żywotność i morfologia plemników oraz obecność komórek okrągłych).
  • Posiew z antybiogramem pozwala na stwierdzenie obecności bakterii w próbce nasienia i dobranie optymalnego leczenia.
  • Test HBA – test wiązania plemników z hialuronianem – odzwierciedla odsetek plemników zdolnych do połączenia się z komórką jajową.
  • Kwas cytrynowy w plazmie – marker funkcjonowania prostaty,
  • Test MAR – do wykrywania przeciwciał przeciwplemnikowych w nasieniu.
  • α – glukozydaza obojętna (NAG) w plazmie nasienia – marker funkcjonowania najądrzy,
  • Fruktoza w plazmie nasienia– marker funkcjonowania pęcherzyków nasiennych.

Nieprawidłowe wyniki badań – i co dalej?

Specjalistyczne badania diagnostyczne wykonywane są przy nieprawidłowych wynikach badań podstawowych. Dysponujemy bardzo szerokim spektrum diagnostyki męskiej niepłodności. Do dyspozycji mamy:

  • Badanie fragmentacji chromatyny plemnikowej – wskazuje odsetek plemników z uszkodzeniem DNA, co może utrudnić zapłodnienie lub dalszy rozwój zarodka.
  • Biopsja jąder – stosowana w zaburzeniach produkcji plemników lub przy braku plemników w ejakulacie. Pobrany materiał może służyć do przeprowadzenia zabiegu in vitro. Istnieje też możliwość wykonania tego badania pod kontrolą mikroskopu operacyjnego.
  • Test Swim-up – ocenia zdolność plemników do poruszania się, a tym samym do zapłodnienia komórki jajowej.

Kompleksowym badaniem z krwi jest test genetyczny MIF-APEX. Zaletą testu jest równoczesne badanie wielu znanych genetycznych przyczyn niepłodności męskiej. Warto podkreślić, że problemy genetyczne stanowią 15% – 30% przyczyn męskiej niepłodności.

Zobacz także: Zioła na płodność dla mężczyzn

Jakie korzyści daje wczesna diagnostyka?

Wczesna diagnostyka daje nam ona obraz pełny obraz diagnostyczny i oszczędza czas. W sytuacji gdy badanie nasienia mężczyzny w wieku 25 lat wykaże problemy, ma on czas na działanie.

Może eliminować wiele przyczyn tego stanu a tym samym wpływać na poprawę jakości nasienia lub też  zabezpieczyć płodność w sytuacji pogarszających się z wiekiem wyników przez  zamrożenia nasienia do wykorzystania w przyszłości.

W mojej ocenie każdy mężczyzna pragnący w przyszłości posiadać potomstwo powinien przed 30 rokiem życia wykonać kontrolnie badanie ogólne nasienia. Mając wybór – sam zdecyduje o tym, czy i kiedy zostanie ojcem.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Ekspert

Marcin Radko

Specjalizacja eksperta: specjalista urolog FEBU, androlog kliniczny EAA. Salve Medica R Warszawa

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Prawidłowe parametry nasienia mimo niepłodności? To może wynikać z… bodźców podczas badania

Mężczyzna w średnim wieku /Ilustracja do tekstu: Świnka a męska płodność. Różyczka, ospa w ciąży / Prawidłowe parametry nasienia mimo niepłodności
fot. Fotolia

Analiza parametrów nasienia to podstawa diagnostyki męskiej niepłodności. I choć badanie to stanowi nieocenione źródło informacji o potencjalnych nieprawidłowościach, jego wynik nie zawsze jest miarodajny – i to z innych powodów, niż myślisz. Przeczytaj, jak niepłodność może być maskowana przez bodźce podczas badania nasienia i… czy można to wykorzystać dla poprawy skuteczności in vitro.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Jak wskazują liczne publikacje naukowe, produkcję plemników i objętość ejakulatu u samców zwierząt determinują nie tylko czynniki biologiczne, ale również środowiskowe. Są one związane m.in. z różnorodnymi strategiami przetrwania i budowania pozycji w stadzie. Zaobserwowano, że osobniki męskie niektórych gatunków zmniejszają inwestycję energetyczną w jakość i objętość nasienia po powtarzających się krzyżowaniach z tą samą partnerką. Zwiększają zaś – po skojarzeniu z nową przedstawicielką tego samego gatunku. Odpowiada za to perspektywa współzawodnictwa o zapłodnienie samicy.

Czy światem ludzi mogą rządzić podobne mechanizmy? Postanowili sprawdzić do amerykańscy naukowcy z College of Wooster (Ohio). Rezultaty ich analiz okazały się bardziej odkrywcze, niż się spodziewano.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: O której godzinie uprawiać seks, by zajść w ciążę? Odpowiedź znają szwajcarscy naukowcy

Parametry nasienia a bodźce seksualne. Zaskakujące wnioski

Do udziału w badaniu zaangażowano grupę ochotników w wieku 18-23 lata. Każdy z mężczyzn zgodził się przekazać (w warunkach klinicznych) próbki nasienia pozyskane na drodze masturbacji wspomaganej poprzez oglądanie filmów erotycznych.

Materiał do analiz pobierany był kilkakrotnie (w kilkudniowych odstępach czasowych). W pierwszych sześciu częściach eksperymentu uczestnikom zaprezentowano sześć różnych klipów o treści pornograficznej, w których występowała ta sama para aktorów. W siódmej próbie włączono zaś wideo, w którym aktor pozostał ten sam, ale zmieniła się jego partnerka – ta zaś cechowała się zupełnie inną fizjonomią niż aktorka z poprzednich filmów.

Po każdej części eksperymentu badacze analizowali czas, jakiego mężczyźni potrzebowali do ejakulacji, a także parametry ich nasienia. Okazało się, że próbki nasienia, które pozyskano od mężczyzn podczas kolejnych seansów z tą samą aktorką, nie odbiegały jakościowo od pierwszej próbki. Znaczącą zmianę wywołał jednak siódmy film. Obejrzenie produkcji z nową aktorką skróciło czas potrzebny do osiągnięcia wytrysku, a dodatkowo poprawiło parametry nasienia – w zakresie jego objętości, a także żywotności plemników.

CZYTAJ TEŻ: Normy nasienia według WHO, czyli męska płodność pod lupą

Prawidłowe parametry nasienia mimo niepłodności. Wyścig o nowe bodźce

Choć eksperyment wydaje się kontrowersyjny i trudny do przełożenia na realne pożycie, eksperci zwrócili uwagę na zależność, która może być istotna podczas leczenia niepłodności.

Jak sugeruje zespół Paula Josepha i Laury Sirot (autorów badania), podwyższenie parametrów nasienia na skutek nowych bodźców wizualnych może wskazywać na niemiarodajność standardowych testów nasienia stosowanych w klinikach leczenia niepłodności.

– Niepłodność męska może nie zostać wykryta, ponieważ ejakulat pozyskany do analizy i ejakulat do celów prokreacyjnych są generowane w dwóch zupełnie różnych sytuacjach. Nasienie na cele prokreacyjne powstaje podczas stosunku ze znajomą, dobrze znaną kobietą. Tymczasem to, które poddawane jest badaniom, uzyskuje się zazwyczaj na skutek oglądania obrazów przedstawiających inną, nieznaną kobietę. Może to podwyższać jakość nasienia, a tym samym maskować potencjalne problemy z płodnością występujące w sypialni – wyjaśnił Paul Joseph.

Efekt ten ma jednak i pozytywny aspekt. Badacze zauważają, że dzięki temu można otrzymać lepszej jakości plemniki do in vitro i zwiększyć szanse na sukces procedury.

Źródło: medicaldaily.com, toddkshackelford.com, gazeta.pl

POLECAMY:

Cechy osobowości a temperament seksualny mężczyzn

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

Zioła na płodność dla mężczyzn

Zioła na płodność dla mężczyzn
fot. Pixabay

Istnieje wiele gatunków ziół, które pomagają na kobiece dolegliwości i wspomagają starania o dziecko. Jeżeli chodzi o poprawę płodności, zioła mogą zdziałać wiele również w przypadku mężczyzn. Czy wiesz, o których roślinach mowa?

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Czynnik męski odpowiada za ok. połowę przypadków niepłodności wśród par starających się o dziecko.

Problemy z płodnością u panów zwykle są rezultatem złych parametrów nasienia, niedorozwoju jąder, zapalenia gruczołu krokowego czy zespołu Klinefeltera (zaburzenia genetycznego spowodowanego obecnością więcej niż jednego chromosomu X).

Dolegliwości te leczy się metodami konwencjonalnymi, jednak ich świetnym uzupełnieniem są terapie naturalne.

Czy wiesz, że medycyna unikająca farmakoterapii jest oparta w głównej mierze na składnikach ziołowych?

Zobacz także: Męska dieta wspomagająca: L-karnityna

Zioła na płodność dla mężczyzn – żeń-szeń

Istnieją dwa rodzaje żeń-szeniawłaściwy i syberyjski. Pierwszy z nich uważany jest za afrodyzjak, ale to również skuteczny środek na problemy z erekcją. Zwiększa libido i opóźnia wytrysk.

Drugi gatunek żeń-szenia działa kompleksowo – stymuluje centralny układ nerwowy i zwiększa ogólną aktywność. Może również poprawić zdolności psychiczne i fizyczne oraz pobudzić apetyt.

Zobacz także: Chcesz zostać ojcem? Jedz orzechy!

Zioła na płodność dla mężczyzn – palma sabałowa i aralia groniasta

Palma, podobnie jak żeń-szeń, pełni rolę afrodyzjaka. Jeżeli spożywa się regularnie jej owoce, hormony i gruczoły płciowe będą pracowały na wyższych obrotach. Idzie za tym stymulacja popędu seksualnego i zwiększona produkcja nasienia.

Podobne działanie wykazuje aralia groniasta. Zawiera składniki aktywne: saponiny, triterpenoidy i flawonoidy, które działają pobudzająco.

Zobacz także: 10 produktów, które poprawią męską płodność

Pozostałe zioła na płodność dla mężczyzn

Niepokalanek pospolity to istna skarbnica witaminy C. Zioło to pomoże przede wszystkim na problemy z niską potencją oraz doda seksualnego wigoru.

Jeżeli przyczyna męskiej niepłodności tkwi w małej liczbie i ruchliwości plemników, pomocny może się okazać buzdyganek naziemny.

Nie zapominajmy o korzeniu maki, który poprawia męską seksualność. Zgodnie z badaniami, ta roślina to naturalny zamiennik viagry. Aktywnie oddziałuje na obszary produkujące hormony i substancje podnoszące libido i poprawiające sprawność seksualną. Co ważniejsze, nie wywołuje skutków ubocznych.

Warto wspomnieć również o pokrzywie, pestkach dyni, czy miłorzębie. Wybór jest naprawdę duży!

Tu kupisz e-wersję magazynu Chcemy Być Rodzicami

Źródło Chcemy Być Rodzicami, nr 12

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.