fbpx
Przejdź do treści

Blastocysta. Jak na tym etapie rozwija się zarodek i jak ocenić jego rokowania?

Sztuczna inteligencja oceni szanse na ciążę z in vitro. Opracowano spersonalizowany test
fot. Fotolia

Powodzenie in vitro zależy w znacznej mierze od tego, czy zarodki, które uzyskaliśmy w wyniku tej procedury, mają odpowiedni potencjał rozwojowy, a tym samym – czy są zdolne do zapoczątkowania zdrowej ciąży. Jakie kryteria stosuje się do określenia rokowań wczesnego zarodka (zwanego blastocystą), z czego składa się on na tym etapie rozwoju i jak właściwie zinterpretować oznaczenia stosowane w klasyfikacji blastocyst? Podpowiadamy.

Podział komórek po zapłodnieniu: jak to wygląda?

Określenie, czy zapłodnienie pozaustrojowe było skuteczne, możliwe jest po 16–18 godzinach. Zapłodnione komórki jajowe mają wówczas dwa przedjądrza oraz dwa ciałka kierunkowe. Po ok. 22–24 godzinach od zapłodnienia zarodek dzieli się na dwie komórki potomne (czyli dwa blastomery). W trzech kolejnych dobach komórek przybywa i stają się coraz mniejsze. Po 44 godzinach są ich już cztery, a po 68 godzinach – od 6 do 8.

W czwartej dobie po zapłodnieniu wszystkie komórki zarodka zlewają się, tworząc tzw. morulę. W piątej dobie tworzy się zaś zarodek, który w tej fazie nazywany jest blastocystą.

Co to jest blastocysta?

Blastocysta to wczesne stadium rozwoju zarodkowego. Na tym etapie embrion składa się z trofoblastu (inaczej trofektodermy, czyli pojedynczej warstwy komórek na obwodzie zarodka, z której utworzy się łożysko) i węzła zarodkowego (czyli tzw. embrioblastu, z którego – przy pomyślnym rozwoju – powstanie organizm płodu).

To właśnie w stadium blastocysty zarodek zagnieżdża się w śluzówce macicy.

Klasyfikacja blastocyst w 5. dobie: co oznaczają cyfry?

System klasyfikacji blastocyst został opracowany w latach 90. ubiegłego wieku przez dwóch naukowców: Gardnera i Schoolcrafta. Standardy te zostały szybko zaadaptowane przez kliniki leczenia niepłodności na świecie – także w Polsce.

W systemie umożliwiającym ocenę blastocyst używa się cyfry (od 1 do 6) oraz dwóch liter (od A do C). Najniższa cyfra, 1, oznacza wczesną blastocystę, której jama jest w niej mniejsza niż połowa objętości embrionu, zaś 2 to blastocysta, której jama jest już większa lub równa połowie objętości embrionu. Gdy jama blastocysty całkowicie wypełnia zarodek, blastocysta klasyfikowana jest jako 3.

Blastocysta oceniona na 4 to taka, której objętość jest większa od wczesnego embrionu, a jej otoczka staje się bardzo cienka. Kolejna cyfra na skali, 5, oznacza z kolei wydobywającą się blastocystę, w której trofoblast (inaczej trofoektoderma) wydostaje się z otoczki. Ostatni numer, 6, to blastocysta w pełni wykluta – zarodek znajduje się w całości poza otoczką.

Klasyfikacja blastocyst: co oznaczają litery i jakie wpływają na rokowanie zarodka?

W systemie klasyfikacji blastocyst wykorzystuje się także litery: A, B lub C. Za pomocą pierwszej z nich oznacza się węzeł zarodkowy, z którego powstanie organizm zarodka, druga zaś określa trofektodermę, czyli warstwę komórek, z której rozwinie się łożysko.

Zgodnie z przyjętymi kryteriami, litera A oznacza wiele komórek ściśle ułożonych obok siebie, a B – kilka komórek ułożonych luźno. Najniższa ocena dla węzła zarodkowego lub trofektodermy to C – bardzo mało komórek.

Warto wiedzieć, że oznaczenia literowe najczęściej stosuje się do blastocyst ocenionych na 3 wzwyż. To one rokują bowiem najlepiej (szczególnie przy klasie od AA do BB, czyli 3AA, 4BB itd.). Eksperci podkreślają jednak, że każdy zarodek, który przetrwał do 5. doby, ma szanse na zagnieżdżenie się w śluzówce macicy.

UWAGA: Według najnowszych zasad opisu blastocyst, które oparto na tym samym systemie, litery A-C zastąpiono cyframi 1-3. Oznacza to, że liczbą 1 określa się trofektodermę lub węzeł zarodkowy oceniony wcześniej jako  A, 2 – trofektodermę lub węzeł zarodkowy oceniony jako B, a 3 – te, które klasyfikowany jako C. Przykład: W najnowszej nomenklaturze blastocysta 3BB jest określana jako 3.2.2, a blastocysta 4BC to teraz 4.2.3.

Źródło: novum.com.pl, rmapa.com

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.