fbpx
Przejdź do treści

Co to jest adenomioza? Rozmowa z dr Janem Olkiem

Co to jest adenomioza

Adenomioza to obecność tkanki przypominającej endometrium w mięśniu macicznym. „Adenomioza” została zdefiniowana w 1925 roku, czyli 2 lata wcześniej niż endometrioza.

Kogo dotyczy i jak często występuje?

Bazując na badaniach z użyciem rezonansu magnetycznego stwierdzono, iż adenomioza obecna była w 54% pacjentek z niepłodnością, bolesnymi miesiączkami oraz zaburzeniami krwawień miesiączkowych (De Souza e.a.). Z kolei częstość wykrywania adenomiozy w badaniach histopatologicznych waha się między 5% a 70%.

Czy adenomioza występuje u wszystkich pacjentek z ednometriozą?

Nie, jest to odrębna jednostka chorobowa, aczkolwiek wykazuje wiele podobieństw z endometriozą i częstą z nią współwystępuje. Częstość adenomiozy u kobiet z endometriozą otrzewnową wynosi 70% (Kunz e.a.).

Czy adenomioza zwiększa ryzyko raka?
Nic za tym nie przemawia.

Jakie są objawy adenomiozy?

Kobiety skarżą się głównie na bolesne miesiączki (dysmenorrhea), silne krwawienia miesiączkowe (menorrhagia). 35% przypadków adenomiozy jest bezobjawowych. U kobiet w okresie okołomenopauzalnym choroba jest najczęstszą przyczyną zaburzeń krwawień miesiączkowych (G. Rizvi). Może ona również prowadzić do niepłodności. Prospektywne badania wykazały znaczną różnicę między częstością ciąży u pacjentek z adenomiozą (24,5%) i bez niej (43,2%) (Vercellini e.a.; Benagiano e.a.).

Również częstość poronień była wyższa u kobiet chorych (32%) niż u zdrowych (14,1%).

Czy objawy zmniejszają się po menopauzie?

Adenomioza jest chorobą zależną od estrogenów. Już po 40 roku życia obserwuje się powolny spadek poziomu tego hormonu w surowicy. Po wejściu w dekadę menopauzalną (45–55 r.ż.) obserwuje się również zmniejszenie dolegliwości, a po menopauzie (czyli zatrzymaniu cyklu miesiączkowego) mijają zwykle wszystkie objawy. Adenomioza prowadzi często do powiększenia macicy. Objawy związane z rozmiarami macicy (uczucie ucisku w miednicy, ucisk na pęcherz moczowy) mogą utrzymywać się również po menopauzie.

Czy choroba ma wpływ na płodność?

Niestety tak, tak samo jak endometrioza. Gruczoły adenomiotyczne, które produkują wiele związków prozapalnych, mają często kontakt z jamą macicy. Związki te dostają się również do jamy macicy i jajowodów, tworząc wrogie środowisko zarówno dla plemników, jak i dla komórki jajowej. Może dojść do upośledzonego transportu plemników do komórki jajowej, ale również do zaburzenia procesu zapłodnienia, transportu zarodka do macicy oraz zaburzenia procesu zagnieżdżenia zarodka w macicy.

Przy współistniejącej endometriozie, kobiety z adenomiozą mają gorsze szanse powodzenia zajścia w ciążę po radykalnej operacji głęboko naciekającej endometriozy niż kobiety bez adenomiozy. Adenomioza jest obecna u około 50% pacjentek z endometriozą głęboko naciekającą. Badania pokazują również, że szanse powodzenia in vitro są niższe u kobiet z adenomiozą. Dlatego też rozpoznanie endometriozy przed rozpoczęciem leczenia jest bardzo ważne, ponieważ może mieć wpływ na koncept dalszego leczenia.

W jaki sposób można rozpoznać adenomiozę?

Diagnostyka adenomiozy nie jest łatwa. Obejmuje ona wywiad (bolesne, obfite miesiączki, ból przy stosunku, plamienia przed-, pomiesiączkowe), badanie ginekologiczne, badanie ultrasonograficzne (czułość 82,5%; specyficzność 84,6%), rezonans magnetyczny (czułość 88%; specyficzność 100%), biopsję macicy w histeroskopii lub laparoskopii, albo badanie histopatologiczne macicy po histerektomii. Wykonanie biopsji nie jest łatwe i standardowo nie jest zalecane. Metodą diagnostyczną z wyboru jest ultrasonografia.

Jak leczyć adenomiozę?

Definitywną metodą leczenia adenomiozy jest usunięcie macicy. To radykalne leczenie jest zalecane po zakończeniu planowania rodziny i u kobiet w okresie około-, pomenopauzalnym.

Leczenie operacyjne adenomiozy u pacjentek z niepłodnością nie jest łatwe i obarczone dużym ryzykiem konieczności usunięcia macicy. Istnieją pojedyncze ośrodki w Niemczech i w Austrii cieszące się dobrymi wynikami po takim leczeniu.

Leczenie zachowawcze (hormonalne) jest często skuteczne, jednak na czas jego stosowania[HK1] . Najlepsze wyniki leczenia hormonalnego mają progestageny doustne, wkładki domaciczne uwalniające progestageny oraz analogi GnRH. Doustne tabletki antykoncepcyjne oraz danazol oferują również skuteczną alternatywę. Nie zaleca się inhibitorów aromatazy oraz leków z grupy SERM.


Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Dr Jan Olek endometrioza

Ekspert

Dr Jan Olek

Ginekolog położnik. Zastępca ordynatora i założyciel certyfikowanego klinicznego centrum endometriozy w St. Josefs-Hospital w Dortmundzie. Założyciel kliniki Miracolo w Polsce.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.