Przejdź do treści

Płodność w opałach: co zagraża plemnikom?

Czynnik męski, czyli zbyt słaba jakość nasienia mężczyzny, jest powodem niepłodności pary aż w około 36% przypadków – fot. Canva

Naukowcy ostrzegają: jakość męskiego nasienia pogarsza się z roku na rok, a w ciągu ostatnich 40 lat spadła więcej niż o połowę! Taki wynik częściowo może wynikać z lepszych metod badawczych. Jednak większość winy za ten stan rzeczy ponoszą czynniki środowiskowe. Sprawdź, co może zagrażać plemnikom i płodności mężczyzn!

Czynnik męski, czyli zbyt słaba jakość nasienia mężczyzny, jest powodem niepłodności pary aż w około 36% przypadków. W kolejnych 23% przypadków współwystępuje on z czynnikiem żeńskim, co oznacza, że problemy z jakością nasienia dotykają aż 67% par, które mają za sobą przynajmniej rok bezskutecznych starań o dziecko.

Jakość nasienia spadła o ponad 50%

Prof. Hagai Levine z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, wraz ze specjalistami z USA, Brazylii, Danii, Izraela i Hiszpanii, przeanalizował 185 badań dotyczących jakości nasienia przeprowadzonych w latach 1973-2011. Na podstawie badań powstała publikacja w „Human Reproduction Update”, która przedstawia zatrważające wnioski:

  • Na przestrzeni 40 lat jakość męskiego nasienia spadła o ponad połowę! O 52,4% zmniejszyła się objętość ejakulatu, a aż o 59,3% znajdująca się w nim liczba plemników.
  • Jakość męskiego nasienia spada we wszystkich krajach uprzemysłowionych. Spadek jakości nasienia dotyczy mężczyzn mieszkających w Ameryce Północnej, Europie, Australii i Nowej Zelandii.
  • Tempo spadku jakości nasienia jest coraz wyższe.

Dlaczego plemniki są w co raz gorszej formie?

O przyczynach spadku jakości męskiego nasienia trudno wyrokować kategorycznie. Jednak odrzuciwszy teorie o błędach obserwacyjnych i badawczych oraz o tym, że metody badania sprzed 40 lat nie dorównują tym dzisiejszym (pod mikroskopem wyprodukowanym w 2011 roku widać więcej niż pod tym z 1973 roku), pozostają jeszcze zaburzenia genetyczne w plemnikach oraz czynniki środowiskowe. 

Na razie nie wiemy, jak duży wpływ na kolejne pokolenia będzie miał tak wysoki spadek jakości męskiego nasienia. Prof. Daniel Brison z Manchester University zwraca uwagę nie tylko na możliwe pogarszanie się płodności jako takiej, ale także na zaburzenia genetyczne, do których może dochodzić w plemnikach. 

Co szkodzi plemnikom? Czynniki środowiskowe a spadek jakości nasienia

Doktor nauk medycznych, androlog kliniczny, a także ginekolog-położnik Andrzej Rogoza prowadzący leczenie niepłodnych par w klinice InviMed w Gdyni podejrzewa, że jakość męskiego nasienia pogarsza się przede wszystkim na skutek narażenia na szkodliwe substancje chemiczne, np. przez palenie papierosów, a także na skutek narastającego problemu z otyłością, która ma negatywny wpływ na spermatogenezę. Nie można też pominąć, często bagatelizowanego – ale wydaje się, że bardzo ważnego – czynnika, jakim jest stres.

Najliczniejszą grupą mężczyzn odwiedzających androloga w klinice leczenia niepłodności są młodzi mężczyźni, którzy nie ukończyli jeszcze 35 roku życia, intensywnie pracujący w systemie korporacyjnym lub we własnym biznesie. 90% z nich ma podwyższony poziom prolaktyny nazywanej hormonem stresu, która wpływa na jakość produkcji nasienia”– wyjaśnia doktor Andrzej Rogoza.

Ekspert podkreśla też, że ryzyka środowiskowe są ewidentne, a do tego się wzmagają. Wśród najważniejszych czynników środowiskowych można wymienić:

  • stres, który często wiąże się z pogonią za sukcesem, ratami kredytów czy kursem franka,
  • niewysypianie się, zarywanie nocy – wszystkie światowe badania pokazują, że regularny długi sen sprzyja zdrowiu, a co za tym idzie – także płodności,
  • siedzący tryb pracy i życia, bardzo sporadyczna aktywność fizyczna,
  • narażenie na wysokie temperatury, przegrzewanie jąder – trzymanie laptopa na kolanach, jacuzzi, sauna czy podgrzewanie siedzenia w aucie bywa dla plemników katastrofą, 
  • dieta, która ma coraz mniej składników odżywczych, a coraz więcej chemii (uwaga na tzw. odżywki, stosowane dla poprawy kondycji, a których faktyczny skład nie jest podawany na opakowaniach),
  • ogólne zanieczyszczenie środowiska, od trującego smogu po wszechobecny hałas, 
  • palenie tytoniu – jego szkodliwy wpływ na nasienie jest znaczący i został udowodniony.

Jak zadbać o plemniki i męską płodność?

Jeśli mężczyźnie zależy na jakości nasienia, powinien prowadzić higieniczny tryb życia, dbać o zdrowie, być aktywnym fizycznie, odżywiać się zdrowo i zrezygnować lub przynajmniej ograniczyć używki. Ponieważ spermatogeneza trwa około 3 miesięcy, warto zadbać o dietę przyszłego taty przynajmniej na kilka miesięcy przed planowanymi staraniami, a jeśli w grę wchodzi otyłość – nawet wcześniej, ponieważ konieczny może okazać się spadek masy ciała.

Jeśli mężczyzna stara się o poczęcie dziecka, ale mimo zachowania powyższych wskazań od roku nie udaje się mu i jego partnerce uzyskać lub utrzymać ciąży, powinien zrobić rozszerzone badanie nasienia w klinice leczenia niepłodności i skonsultować wyniki z andrologiem. 

Jak może pomóc androlog?„Androlog przeprowadzi wywiad, zbada pacjenta i przeanalizuje wyniki badania nasienia. Jeśli trzeba, zleci dodatkowe badania, skieruje do innych specjalistów, np. dietetyka, genetyka czy endokrynologa. Najważniejsze to zrobić badanie nasienia i przyjść z nim do androloga, ponieważ nawet wynik badania poniżej norm wyznaczonych przez WHO nie musi oznaczać, że mężczyzna nie będzie mógł mieć dzieci. Czasami wystarczy pogłębiona diagnostyka i wdrożenie takiego leczenia, które poprawi parametry nasienia” – odpowiada doktor Andrzej Rogoza.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
Andrzej Rogoza

Ekspert

Dr Andrzej Rogoza

Androlog kliniczny, a także ginekolog-położnik prowadzący leczenie niepłodnych par w klinice InviMed w Gdyni.

Autor

materiał prasowy

Materiały prasowe to teksty przesyłane przez podmioty zewnętrzne do publikacji w różnych mediach, informują o wydarzeniach, osiągnięciach, bywają zaproszeniami na spotkania.

Najnowsze artykuły