Przejdź do treści

Co może się wydarzyć, jeśli jako dzieci nie mieliśmy dobrej relacji

Przedstawiamy kolejny artykuł psycholog, Katarzyny Mireckiej. Tym razem na temat możliwych skutków zaburzonej wczesnodziecięcej relacji.

Szkielet życia emocjonalnego buduje się już w niemowlęctwie. Jeśli dziecko nie doświadczyło bezpiecznego przywiązania, akceptacji i swobody w przeżywaniu różnych uczuć, jego udziałem w życiu dorosłym mogą być trudności w sferze psychicznej czy emocjonalnej. Czasami będą to zaburzenia jawnie manifestowane jak depresja, zaburzenia jedzenia czy uzależnienia. Wielu późniejszych dorosłych będzie jednak dobrze funkcjonowało, wejdzie w satysfakcjonujące relacje, a o tym, że coś im doskwiera będzie mogło świadczyć nadmierne, pozornie kontrolowane spożywanie alkoholu, częsta zapadalność na choroby, czy popadanie w przygnębienie

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Osoby, które nie zaznały dobrej opieki, opierają swoje funkcjonowanie na bardzo kruchych fundamentach. W rzeczywistości zmagają się one z niskim poczuciem własnej wartości oraz trudnościami w regulacji emocji. Oznacza to, że są przesadnie skupione na sobie, ponieważ z jednej strony same cierpią tak bardzo, że nie ma w nich przestrzeni na potrzeby drugiego człowieka. Z drugiej  natomiast nie potrafią o sobie myśleć, ponieważ nie miały szansy nauczyć się tego od najbliższych. Są to też często osoby bardzo niezależne, co bywa poszukiwaną i cenioną cechą współcześnie. Jest to jednak zależność pozorna, wynikająca z lęku przed zależnością jako sytuacją raniącą i potencjalnie nadużywającą.

Kolejnym sposobem na radzenie sobie z przygnębieniem czy niemocą jest zastosowanie pozytwnego myślenia, czyli przyjęcie postawy bardzo współcześnie cenionej. W samym pozytywnym myśleniu nie ma, oczywiście, nic złego, o ile jest ono postawą szczerą. Często osoby z trudnościami w relacji opierają swoją pozytywną postawę na silnej woli, wybierają ten sposób funkcjonowania. Ma to jednak niewiele wspólnego z autentycznym przeżywaniem. Jest to sytuacja, w której funkcjonujemy zgodnie z oczekiwaniami innych ludzi oraz normami społecznymi, ignorując własne potrzeby.

Budowanie nie do końca prawdziwej tożsamości zaczyna się już w bardzo wczesnym dzieciństwie w odpowiedzi na niesprzyjące i krępujące naturalny rozwój warunki. Jest to forma adaptacji do czasami bardzo dramatycznych warunków. Dziecko nie może powiedzieć, czego potrzebuje, nikt też nie jest zainteresowany odkryciem jego potrzeb. Żeby więc przetrwać i nie zniszczyć ważnych dla niego relacji, rezygnuje z siebie. Dorośli, którzy nie mogli swobodnie się rozwijac, mogą na przykład sprawiać wrażenie niekonfliktowych i wyrozumiałych, dobrze przystosowujących się do zmiennych okoliczności optymistów. W rzeczywistości postawa ta może wynikać z głębokiego lęku przed emocjami i nieumiejętności różnicowania odcieni uczuć. Może być również tak, że ta pozorna siła charakteru wynika z opierania się na partnerze, specyficznej i obopólnej zależności, która jest źródłem regulacji. Kiedy jednak partner odchodzi lub umiera, doskonale dotąd poukładany świat zaczyna się rozpadać. Wtedy też może pojawić się kryzys, doświadczenie znacznie trudniejsze i bardziej dotkliwe w przebiegu niż żałoba.

Co ciekawe, psychologowie dziesiątki lat temu zauważyli już, że osoby, które zdają się być bardzo opanowane, rzadko ulegają emocjom, mają tendencje do chorób somatycznych. Jeśli dorosły nie doświadczył w bardzo wczesnym dzieciństwie bezpiecznej więzi, nie mógł swobodnie przeżywać uczuć i nie nauczył się im ufać, przez całe swoje życie będzie próbował się ich pozbyć. Jest to działanie o tyle nieskuteczne, co szkodliwe.

Co ciekawe, psychologowie dziesiątki lat temu zauważyli już, że osoby, które zdają się być bardzo opanowane, rzadko ulegają emocjom, mają tendencje do chorób somatycznych.

Organizm to układ powiązanych ze sobą układów, nieustannie i różnorodnie na siebie oddziałujących. Jak pisze Sue Gerhardt w znakomitej książce „”Znaczenie miłości. Jak uczucia wpływają na rozwój mózgu”, regulacja emocji odgrywa zasadniczą rolę w procesie powstawania chorób somatycznych. Emocja wywołuje pobudzenie w organizmie, wyrzut hormonów, powstanie zmian fizjologiczych. Z kolei w umyśle pojawia się myśl. Jeśli zostanie ona przedwcześnie usunięta, a emocja nie zostanie nazwana, nie ma możliwości jej wyrazić słowami. Oddala się też szansa na przywrócenie optymalnego stanu organizmu. Osoby z deficytami w obrębie relacji wczesnodziecięcych oraz w skutek tego możliwości regulacyjnych, znajdują się w tego typu sytuacjach nieustannie. Nie powinien więc dziwić fakt, że jeśli nie mogą czegoś wyrazić, zaczyna chorować ich ciało. Istnieją badania sugerujące, że osoby mające tendencje do wycofywania się z przeżywania uczuć i nie szukające społecznego wsparcia, mogą mieć osłabiony układ odpornościowy. Wśród klasycznych zaburzeń psychosomatycznych wymienia się między innymi astmę, zespół chronicznego zmęczenia, artretzym, wrządziejące zapalenia jelita grubego.Osoba, która nie doświadczyła bezpiecznego stylu przywiązania, w celu zagłuszenia uczuć i złagodzenia bólu psychicznego, może sięgać po używki. Dla wielu ten sposób regulowania emocji może stać się jedynym dostępnym, jeśli nie potrafią korzystać ze wspierającej obecności innych ludzi. Podobny mechanizm obserwujemy w samoleczeniu, a nawet anoreksji. Zarówno jedzenie, jak i niejedzenie może być uzależniające.

Pytanie o to, co ma większy wpływ, wychowanie czy natura, jest ciągle aktualne. Rozsądnym wydaje się podejście łączące oba te oddziaływania. Wydaje się jednak, że wyraźniejsza dziś jest tendencja do rozdzielania doświadczeń ciała oraz emocji. Choroby widzimy jako przypadłości fizyczne, nie wynikające z trudności emocjonalnych. Steven Pinker twierdzi na przykład, że nasze dycyzje wynikają z instynkownych, pierwotnych pragnień, które zaspokajmy niezależnie od potrzeb innych ludzi. Tym samym to, jacy jesteśmy i jakie decyzje podejmujemy zależy w minimalnym stopniu od środowiska. Jeśli jednak przyjrzymy się historii życia osób, które popełniły poważne przestępstwa, można w zasadzie być pewnym, że doświadczyły one wczesnego opuszczenia, przemocy lub jakiejś formy nadużycia. Tym samym nie miały szansy stworzyć bezpiecznego przywiązania.

Aktywne szukanie w przeszłości, a czasem nawet otwarcie się na taką możliwość, może być fascynującą i uzdrawiającą przygodą.

———————-

 
 

Katrzyna Mirecka – studia psychologiczne ukończyła na Uniwersytecie Nottingham (Wielka Brytania). Jest członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego (BPS) oraz Polish Psychologists Association (PPA) w Wielkiej Brytanii.

Doświadczenie zawodowe zdobywała na stażach klinicznych w Instytucie Psychiatrii i Neurologii, w Domu Samotnej Matki i Dziecka w Warszawie oraz w praktyce prywatnej.

Współpracuje z portalami parentingowymi i Stowarzyszeniem Nasz Bocian w zakresie pomocy psychologicznej dla osób doświadczających niepłodności 

Prowadzi terapię indywidualną i grupową osób dorosłych. Pracuje z osobami przeżywającymi kryzys, doświadczającymi depresji, lęku, trapią ich natrętne myśli, mają objawy somatyczne, których podłoże nie ma wyraźnego medycznego podłoża, mają trudności w relacjach z innymi, nie są zadowolone z jakości swoich związków, czują że ich potencjał jest zahamowany. Więcej informacji na stronie: www.psychoterapia-mj.pl

Katarzyna Mirecka

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.