Przejdź do treści

Chemikalia zabijają płodność! Szczególnie narażeni są ludzie i… psy

Chemikalia odpowiedzialne za męską niepłodność
Negatywne skutki zanieczyszczeń odczuwają ludzie i psy domowe – fot. Pixabay

Chemikalia obecne w pożywieniu i urządzeniach codziennego użytku znacznie obniżają jakość nasienia – donoszą naukowcy z Uniwersytetu Nottingham. Negatywne skutki zanieczyszczeń odczuwają zwłaszcza ludzie i … psy domowe.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

W ostatnich dekadach zauważalny jest spadek płodności mężczyzn. Badania wykazują, że w ciągu 80 lat jakość nasienia obniżyła się aż o 50 proc.!

Najnowsze badanie przeprowadzone przez ekspertów z Uniwersytetu Nottingham wykazuje, że problem ze spadkiem jakości nasienia zauważalny jest również u psów. Naukowcy postanowili dowiedzieć się, czy za pogarszającymi się parametrami nasienia mogą stać substancje chemiczne obecne w naszym domowym środowisku.

Zobacz też: Te rzeczy zaburzają twoją płodność. Sięgasz po nie codziennie!

Zabójcze działanie chemikaliów

Eksperci zbadali wpływ DEHP (ftalan dwu-2-etyloheksylu) oraz PCB 153 (polichlorowane bifenyle) na jakość plemników. DEHP to środek, który bardzo często jest używany do produkcji sprzętów gospodarstwa domowego: dywanów, podłóg, tapicerek, jak również ubrań i zabawek.

Z kolei PCB 153, czyli polichlorowane bifenyle, były niegdyś stosowane jako ciecze dielektryczne do kondensatorów i transformatorów wysokiego napięcia. Znalazły też zastosowanie w produkcji środków uszczelniających, klejów, dodatków do farb i lakierów. W latach 60 XX wieku zaczęto dostrzegać negatywne skutki występowania PCB w środowisku. Historii znany jest przypadek z 1969 r., kiedy to w japońskiej miejscowości Yusho doszło do masowego zatrucia olejem ryżowym, zanieczyszczonym przez PCB. Podobny przypadek masowego zatrucia tymi związkami miał miejsce w 1979 r. na Tajwanie. W 1997 r. po odkryciu ich rakotwórczych, toksycznych i immunosupresyjnych właściwości, zaprzestano produkcji.

Związki PCB 153, choć współcześnie zakazane, nadal są wykrywane w środowisku, w tym w żywności, którą spożywamy.

Zobacz też: Jedzenie na wynos przyczyną niepłodności? Naukowcy biją na alarm

Chemikalia odpowiedzialne za męską niepłodność?

W swoim eksperymencie naukowcy przyjrzeli się próbkom nasienia 11 mężczyzn i 9 psów z tego samego regionu Wielkiej Brytanii. Następnie eksperci przetestowali na próbkach dwa związki: DEHP i PCB 135 i przeprowadzili na nich identyczne eksperymenty. W obu przypadkach zauważyli pogorszenie parametrów nasienia, w tym mniejszą ruchliwość plemników oraz fragmentację DNA.

– To badanie potwierdza naszą teorię mówiącą o tym, że domowe psy są odbiciem problemów reprodukcyjnych mężczyzn – zauważył prof. Richard Lea, biolog i główny autor badań. – Odkrycie pokazuje, że chemikalia, które były stosowane w domu i środowisku pracy, mogą być odpowiedzialne za spadek jakości nasienia zarówno u ludzi, jak i psów, które mieszkają w tym samym środowisku – dodał.

Rebecca Sumner, która prowadziła eksperyment w ramach swojej pracy doktorskiej, oświadczyła: – W obu przypadkach: u ludzi i u zwierząt, zaobserwowano zmniejszoną ruchliwość plemników i zwiększoną fragmentację DNA.

Choć wyniki niepokoją, eksperyment może być wstępem do kolejnych badań nad czynnikami mającymi negatywny wpływ na jakość męskiego nasienia. Psi model będzie tu bardzo pomocny.

Tu kupisz e-wersję magazynu Chcemy Być Rodzicami

Źródło: EurekAlert!, yadda.icm.edu.pl

 

Anna Wencławska

Koordynatorka treści internetowych. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego, pasjonatka obcych kultur i języków orientalnych.

Azoospermia – jaka jest szansa na biologiczne ojcostwo?

Azoospermia a ojcostwo
fot.Chbr

Niepłodność dotyczy nawet co piątej pary w Polsce (14–18%) a tzw. czynnik męski stwierdza się u ponad połowy niepłodnych par. Spośród niepłodnych mężczyzn u 5–10 % diagnozuje się azoospermię. Jest to całkowity brak plemników w nasieniu, jak również w osadzie powstałym po jego odwirowaniu. Przyjmuje się, że aby stwierdzić azoospermię, sperma powinna być zbadana minimum dwa razy.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zobacz też: Chemikalia zabijają płodność! Szczególnie narażeni są ludzie i… psy

Rodzaje azoospermii

Wyróżniamy dwa rodzaje azoospermii: obstrukcyjną (obturacyjną) i sekrecyjną (nieobstrukcyjną).

  • Przyczyną azoospermii obstrukcyjnej jest niedrożność dróg wyprowadzających plemniki z jąder. Stan ten może być spowodowany urazami jąder lub procesami zapalnymi. Może być również powikłaniem operacji przepukliny pachwinowej czy usunięcia wodniaków jąder. Azoospermię stwierdza się również u mężczyzn z wrodzonym obustronnym brakiem nasieniowodów (CBAVD, congenital bilateral absence of the vas deferens). CBAVD jest najczęstszą nieprawidłowością dróg wyprowadzających plemniki, za którą odpowiedzialny jest gen wywołujący mukowiscydozę (CFTR). U mężczyzn z azoospermią obstrukcyjną stwierdza się prawidłową wielkość jąder oraz właściwe stężenia hormonów (FSH, LH, testosteron). Prawdopodobieństwo znalezienia plemników w jądrach jest bardzo wysokie
  • Do najczęstszych genetycznych przyczyn azoospermii nieobstrukcyjnej (sekrecyjnej) zalicza się zespół Klinefeltera oraz mikrodelecje genów AZF (azoospermia factor) znajdujących się na długim ramieniu chromosomu Y. Przyczyną choroby mogą być również urazy, radioterapia, chemioterapia, stosowanie testosteronu i innych leków hormonalnych. U pacjentów z azoospermią nieobstrukcyjną można stwierdzić podwyższone stężenia FSH, LH (tzw. pierwotne uszkodzenie jąder). Objętość jąder jest obniżona lub na dolnej granicy normy. Rzadką przyczyną schorzenia jest nieprawidłowe funkcjonowanie jąder na skutek zaburzeń wydzielania hormonów przysadki mózgowej, spowodowane zapaleniami czy guzami ośrodkowego układu nerwowego oraz chorobami genetycznymi).

Zobacz też: Genetyczne przyczyny męskiej niepłodności

Leczenie azoospermii

Poza rzadkimi przypadkami nieprawidłowego wydzielania hormonów przez przysadkę mózgową (hipogonadyzm hipogonadotropowy), kiedy to stosuje się farmakoterapię, leczeniem z wyboru jest pozyskanie plemników z jąder (TESE). Prawdopodobieństwo znalezienia plemników w jądrach w azoospermii obstrukcyjnej jest bardzo wysokie, natomiast w azoospermii nieobstrukcyjnej wynosi 20–60 %, w zależności od sytuacji klinicznej i metody ich pozyskiwania.

MicroTESE – pobieranie plemników z jąder

MicroTESE (Micro-Dissection Testicular Sperm Extraction) to najbardziej zaawansowana modyfikacja biopsji jąder, opracowana na Uniwersytecie Cornell w Nowym Jorku. Zabieg polega na otwarciu worka mosznowego oraz poszukiwaniu miejsc produkcji plemników w jadrach za pomocą mikroskopu operacyjnego, pod dużym powiększeniem. Dzięki niemu możliwa jest wizualizacja kanalików nasiennych, w których dochodzi do rozwoju plemników.

Metoda jest niezastąpiona w zlokalizowaniu pojedynczych ognisk wytwarzania plemników u mężczyzn z azoospermią. MicroTESE jest szczególnie pomocne u chorych na azoospermię nieobstrukcyjną, u których wytwarzanie plemników może przebiegać w nielicznych obszarach jąder, które nie są możliwe do zidentyfikowania podczas standardowej biopsji (TESE) i mogą zostać pominięte. U pacjentów z azoospermią mikrochirurgiczna biopsja plemników zwiększa prawdopodobieństwo ich znalezienia o 1,5–2 razy w porównaniu ze standardową biopsją jader.

Znalezione plemniki mogą zostać zamrożone lub od razu użyte do zapłodnienia komórki jajowej metodą in vitro z mikroiniekcją plemnika do komórki jajowej (ICSI, Intracytoplasmic sperm injection).

E-wydanie Magazynu Chcemy Być Rodzicami Znajdziesz Tutaj.

Ekspert

Dr n.med. Paweł Radwan

Specjalista ginekolog-położnik; specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości.
Kierownik Działu Badań i Rozwoju w Klinice Gameta.
Specjalizuje się w diagnostyce i leczeniu niepłodności, endokrynologii ginekologicznej, histeroskopii diagnostycznej i operacyjnej, metodzie wspomaganej prokreacji (inseminacja domaciczna, zapłodnienie pozaustrojowe). Członek wielu towarzystw naukowych, autor wielu artykułów na temat niepłodności.

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Żylaki powrózka nasiennego. Jak je leczyć?

Leczenie żylaków powrózka nasiennego
Operacja klasyczną tzw. metodą Palomo jest najczęściej wybieraną metodą w leczeniu żylaków powrózka nasiennego – fot. Fotolia

Żylaki powrózka nasiennego to patologiczne poszerzenie się naczyń żylnych, które wchodzą w skład żylnego splotu wiciowatego otaczającego jądro. Nieleczone mogą prowadzić do zaburzeń związanych z płodnością.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Dane szacunkowe mówią, że żylaki powrózka nasiennego występują u prawie 12 % mężczyzn. W grupie mężczyzn borykających się z niepłodnością występują u co czwartego z nich. W większości przypadków żylaki powrózka nasiennego dotyczą strony lewej, co jest bezpośrednio związane z anatomią przebiegiegu żyły jądrowej lewej.

Zobacz też: Czy obecnie problem niepłodności męskiej to fakt czy mit?

Żylaki powrózka nasiennego – główne przyczyny

Do najczęstszych przyczyn powstawania żylaków powrózka nasiennego zaliczamy:

  • wzrost ciśnienia w naczyniach żylnych powrózka nasiennego
  • wrodzone choroby tkanki łącznej, zmniejszenie elastyczności ścian naczyń żylnych
  • wady zastawek żylnych
  • rodzinne skłonności do żylaków
  • ucisk wynikający z obecności guza (w niewielkiej ilości przypadków)

Powstanie samych żylaków następuje w skutek zwiększonego ciśnienia przepływającej krwiprzez naczynia splotu żylnego wiciowatego. Zwiększone ciśnienie doprowadza do poszerzenia się światła żyły oraz jej poszerzenia.

Klasyfikacja żylaków powrózka nasiennego

Żylaki powrózka nasiennego dzielimy w zależności od ich wielkości na:

  • zmiany bardzo małe i trudne do wyczucia podczas badania palpacyjnego
  • zmiany łatwo wyczuwalne podczas badania (zwłaszcza widoczne i wyczuwalne podczas napięcia mięśni brzucha)
  • zmiany widoczne gołym okiem niezależnie do pozycji w jakiej znajduje się pacjent

Jakie objawy dają żylaki powrózka nasiennego?

W dużej większości przypadków choroba przebiegabezobjawowoi jej wykrycie następuje przypadkowo podczas wizyty urologicznej, kiedy pacjent poddany jest badaniu palpacyjnemu lub USG jąder, które ostatecznie potwierdzi diagnozę.

W najbardziej zaawansowanych przypadkach, kiedy żylaki są już stosunkowo duże pacjenci mogą odczuwać dyskomfort w okolicy jąder, krocza, pachwin objawiający się uczuciem ciężkości bądź bólu. Objawy te nasilają się podczas długotrwałego stania, spacerów jak i podczas wzwodu członka.

Zobacz też: Jakie są czynniki płodności kobiety i mężczyzny? [WIDEO]

Leczenie żylaków powrózka nasiennego

Obecnie jest kilka metod leczenia tego schorzenia. Wszystkie metody polegają na zamknięciu przepływu krwi poprzez żyłę (lub jeśli jest ich kilka – żyły) jądrową.

Najmniej inwazyjną metodą jest embolizacja wewnątrznaczyniowa, polegająca na wprowadzeniu pod kontrolą RTG materiału embolizacyjnego, który powoduje zamknięcie światła naczynia żylnego. Ujemnymi stronami tej metody są częste nawroty żylaków po nawet kilku latach od zabiegu oraz narażenie na promieniowanie jonizujące.

Pozostałe metody polegają na chirurgicznym podwiązaniu i podcięciu żyły lub żył jądrowych odprowadzających krew z jądra. Zabieg operacyjny można przeprowadzić z wykorzystaniem laparoskopu, mikroskopu (duża większość zabiegów operacyjnych) bądź metodą klasyczną.

Najmniej inwazyjną z metod chirurgicznych jest operacja z użyciem mikroskopu. Chociaż laparoskopowe zaopatrzenie żylaków powrózka nasiennego pozostawia małe blizny, jego wadą jest wprowadzenie chorego w głębokie znieczulenie ogólne i konieczność pozostania po zabiegu w szpitalu.

Operacja klasyczną tzw. metodą Palomo jest najczęściej wybieraną metodą w leczeniu tego schorzenia z uwagi na stosunkowo niskie ryzyko powikłań związanych z samym zabiegiem, możliwość wykonania w trybie ambulatoryjnym oraz brak konieczności wyposażenia sali operacyjnej w bardzo drogi mikroskop operacyjny.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Ekspert

Lek. Marcin Radko

Specjalista urolog FEBU, androlog kliniczny EAA Salve Medica R Warszawa.

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

On w drodze do ojcostwa – niepłodność męska

Niepłodność męska - diagnostyka i leczenie
Z badań wynika, że w ciągu ostatnich kilkunastu lat parametry nasienia mężczyzn ze społeczeństw zachodnich znacznie się obniżyły – fot. Fotolia

Niepłodność to problem egalitarny – w równym stopniu dotyczy i kobiet, i mężczyzn. Z reguły jednak panowie trudniej godzą się z diagnozą problemu po swojej stronie, unikają wizyt u specjalisty oraz badań. Choć droga do ojcostwa może być skomplikowana, niepłodność męską – podobnie jak kobiecą –można skutecznie leczyć. 

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Jeśli po okresie roku regularnego współżycia bez stosowania antykoncepcji para nie doczekuje się ciąży, warto spotkać się ze specjalistą. Mężczyznom zaleca się konsultację u lekarza zajmującego się medycyną rozrodczości lub andrologiem, który zleci odpowiednie badania i zaplanuje leczenie. Pierwszym krokiem jest zazwyczaj analiza ogólnych parametrów nasienia.

Materiał oddać można w specjalnym, intymnym pomieszczeniu w placówce lub dostarczyć do laboratorium w jałowym pojemniku. Ocenie podlegają ogólne parametry nasienia, takie jak ilość i jakość ejakulatu, upłynnienie, liczebność plemników oraz ich budowa, ruch i żywotność. Każdy z branych pod uwagę czynników może mieć znaczenie w procesie zapłodnienia.

Z badań wynika, że w ciągu ostatnich kilkunastu lat parametry nasienia mężczyzn ze społeczeństw zachodnich znacznie się obniżyły. Mniejsza jest liczba plemników o prawidłowej ruchliwości i budowie, a większa liczba tych niezdolnych do zapłodnienia kobiecej komórki jajowej.

Zobacz też:  Analiza czynników niepowodzenia in vitro. Sprawdź, czemu nie udało się uzyskać ciąży

Diagnostyka szyta na miarę

„Na męską płodność wpływ ma wiele czynników. Wszystkie one wymagają szczegółowej analizy, jeśli chcemy profesjonalnie ocenić funkcje rozrodcze- mężczyzny” – mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof Łukaszuk, kierownik Klinik Leczenia Niepłodności INVICTA.

Już od kilku lat w tych ośrodkach działa specjalistyczna poradnia andrologiczna o nazwie Klinika Plemnika. W jej ramach wykonywany jest szereg testów i analiz szczegółowych, pozwalających na kompleksową ocenę przyczyn zaburzeń płodności męskiej. 

Wśród nich wymienić należy następujące badania:

  • Badanie potencjału oksydacyjno-redukcyjnego w nasieniu (ROS): pozwala na określenie poziomu reaktywnych form tlenu w nasieniu i ocenę występowania stresu oksydacyjnego, którego wysoki poziom może zaburzać płodność; jeśli wynik jest nieprawidłowy, zaleca się zmianę trybu życia i odpowiednią suplementację;
  • Fragmentacja DNA plemników (met. TUNEL): badanie zalecane w ramach pogłębionej diagnostyki, nawet przy prawidłowych parametrach nasienia; polega na ocenie jakości materiału genetycznego plemników i przewidywaniu szans na uzyskanie prawidłowej ciąży; w przypadku wysokiej fragmentacji możliwe jest zastosowanie specjalistycznych procedur podczas zapłodnienia in vitro i ograniczenie ryzyka wad zarodków; 
  • Test wiązania z hialuronianem: nowoczesny test umożliwiający ocenę jakości plemników oraz stopnia ich dojrzałości;
  • Test po stosunku (PCT): badanie wykonywane w okresie „dni płodnych” (potwierdzonych w USG i badaniach hormonalnych), po 6–8 godzinach od stosunku płciowego; pozwala ocenić żywotność plemników w śluzie szyjkowym;
  • Badanie w kierunku przeciwciał przeciwplemnikowych: identyfikacja obecności przeciwciał skierowanych przeciwko plemnikom w surowicy krwi pacjentki lub jej partnera, jak również – w nasieniu;
  • MSOME: ocena morfologii (budowy) plemników pod dużym powiększeniem; 
  • Test hypoosmotyczny (HOS): rozszerzone badanie nasienia, które pozwala na ocenę żywotności plemników, a także na analizę prawidłowości budowy ich błony komórkowej; jest przeprowadzane w celu identyfikacji żywych plemników;
  • SOME + HOS: wykonywana pod bardzo dużym powiększeniem ocena morfologii główki plemnika i jej struktur wewnętrznych, a także ocena reakcji witki w środowisku hypoosmotycznym; wykonywane m.in. w celu kwalifikacji pacjenta do procedur wspomaganego rozrodu.

Zobacz też: Brak rozwoju zarodka – przyczyny i objawy

Plan leczenia dostosowany do potrzeb

By dotrzeć do źródeł problemu, przeprowadza się badania hormonalne i genetyczne, czasem także USG jąder. W ocenie męskiej płodności przeanalizować należy zarówno tryb życia czy dietę mężczyzny, jak i aspekty związane z jego zdrowiem ogólnym m.in. uwarunkowania genetyczne, zaburzenia hormonalne, infekcje.

„W oparciu o zdobyte podczas diagnostyki informacje, układamy indywidualny plan leczenia. Na taką propozycję pracuje często cały zespół ekspertów, w tym specjalistów medycyny rozrodu, andrologów, endokrynologów, genetyków, immunologów, a czasem także lekarzy innych specjalności” – opowiada prof. Łukaszuk.

Czasem wystarczą modyfikacje codziennych nawyków, niekiedy odpowiednio dobrane leki i suplementy, w niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie drobnych zabiegów operacyjnych lub inseminacji domacicznej. W przypadku wskazań należy rozważyć metodę in vitro z zastosowaniem procedur dodatkowych – związanych z preparatyką nasienia i optymalnym doborem plemników do zapłodnienia. 

Więcej informacji na: www.klinikainvicta.pl

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Lepsza jakość nasienia wiosną – donoszą naukowcy

Lepsze nasienie wiosną - naukowcy dowiedli, że pora roku ma wpływ na jakość nasienia
fot.Pixabay

Mężczyźni produkują lepszej jakości nasienie wiosną i jesienią – dowiedli naukowcy w największym do tej pory badaniu wpływu pór roku na jakość nasienia.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zobacz też: Żylaki powrózka nasiennego. Jak je leczyć?

Plemniki lubią słońce?

Eksperci uważają, że jakość spermy może być związana z ilością godzin światła słonecznego w ciągu doby. Z cieplejszymi, widnymi porami roku wiąże się również większa aktywność fizyczna i więcej czasu spędzonego na świeżym powietrzu.

Wiosną i jesienią większość mężczyzn pije mniej alkoholu niż w Święta Bożego Narodzenia i w okresie urlopowym, a temperatury są bardziej umiarkowane, co chroni plemniki przed uszkodzeniami związanymi z przegrzaniem.

Produkcja spermy w organizmie mężczyzny trwa przez trzy miesiące, w związku z czym wydalane w danym momencie nasienie zaczęło być produkowane wcześniej, być może o innej porze roku. Ten fakt skłonił naukowców do dokładniejszej analizy czynników środowiskowych wpływających na jakość nasienia.

Zobacz też:Niepłodność wtórna u mężczyzn. Przyczyny i leczenie

Wyniki badania wpływu pór roku na nasienie

Badacze z Icahn School of Medicine w Nowym Jorku przeprowadzili analizę próbek nasienia pochodzących od 29.000 mężczyzn, które zbierane były przez ponad 17 lat. Posegregowali je pod względem pory roku, w której pobrane były próbki i porównali jakość nasienia.

Z ich analizy wynika, że plemniki wykazywały największą ruchliwość wiosną (112mln/ml), natomiast liczba zdrowych, w pełni dojrzałych plemników była największa jesienią (117mln/ml).

Jak dotąd jest to największe badanie analizujące wpływ pory roku na jakość nasienia. Potwierdza tezę, że lato to najgorsza pora roku dla nasienia. Nie wiemy jeszcze jak te wyniki przekładają się na ilość ciąż, ale będzie to przedmiotem naszych dalszych badań – mówią naukowcy.

Zobacz też: Chemikalia zabijają płodność! Szczególnie narażeni są ludzie i… psy

Dlaczego tak się dzieje?

– Być może chodzi o bardziej umiarkowaną temperaturę wiosną i jesienią. Kolejnym czynnikiem środowiskowym, który wzięliśmy pod uwagę,  jest dieta. Obie te pory roku są postrzegane jako stadium przejściowe między skrajnościami lata i zimy. Ludzie albo dochodzą do siebie po zimie i starają się zdrowo odżywiać, albo przygotowują się do niej i starają się wzmocnić swój organizm.

W lecie jemy więcej świeżych owoców i warzyw i spędzamy więcej czasu na powietrzu. To może mieć wpływ na lepszą jakość nasienia jesienią. – mówił jeden z badaczy, dr Nazem.

E-wydanie Magazynu Chcemy Być Rodzicami znajdziesz tutaj.

Źródło: The Telegraph

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.