Przejdź do treści

Celiakia a przedwczesna menopauza. Sprawdź, jak uchronić się przed ryzykiem!

Celiakia a przedwczesna menopauza /Na zdjęciu: Smutna kobieta siedzi na łóżku w zacienionym pokoju
Fot.: Xavier Sotomayor /Unsplash.com

Celiakia występuje u 1 proc. populacji na świecie, a w samej Polsce dotyka 380 tys. osób. Niezdiagnozowana i nieleczona powoduje szereg groźnych następstw zdrowotnych – także w obszarze płodności. Okazuje się, że może też przyspieszyć menopauzę. Jak to możliwe? Przeczytaj: celiakia a przedwczesna menopauza.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Według danych Światowej Organizacji Gastroenterologicznej na celiakię choruje co setna osoba na świecie. Podobnie jest w Polsce, gdzie – zgodnie z szacunkami – na nietolerancję glutenu cierpi nawet 0,38 mln ludzi. To najpoważniejsza nietolerancja pokarmowa występująca u człowieka. Ignorowanie zaleceń dietetycznych lub zwykła niewiedza, że problem występuje także u nas, prowadzi nierzadko do poważnych zaburzeń pracy organizmu.

– W przypadku celiakii należy rygorystycznie unikać glutenu, białka zbożowego, które znajduje się w pszenicy, życie, owsie i jęczmieniu – mówiła agencji informacyjnej Newseria Lifestyle Hanna Stolińska, dietetyk z Instytutu Żywności i Żywienia.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: Nie możesz zajść w ciążę? Sprawdź, czy to nie celiakia!

Na celiakię choruje się przez całe życie. Brak diagnozy ma poważne skutki

Choć obiegowa opinia głosi, że celiakia jest chorobą wieku dziecięcego, w rzeczywistości choruje się na nią przez całe życie. Współczesna medycyna nie opracowała jeszcze metod, które pozwoliłyby na jej skuteczne wyleczenie. To oznacza, że dietę bezglutenową przy celiakii musimy stosować każdego dnia.

– Jeżeli ktoś ma celiakię, koniecznie musi zwracać uwagę na skład produktów. Tak naprawdę gluten może się znajdować wszędzie. Nawet, jeżeli produkt zawiera śladowe ilości glutenu, bo był produkowany w tej samej fabryce, co produkty glutenowe, musi być to oznaczone na opakowaniu – tłumaczy Hanna Stolińska.

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że zaburzenia pokarmowe (wzdęcia, bóle brzucha i biegunka) to niejedyne powikłania, które wiążą się ze spożyciem glutenu przy celiakii. Nierzadko objawy ze strony przewodu pokarmowego są na tyle mało nasilone, że można nie powiązać ich z tą chorobą. Tymczasem niezdiagnozowana celiakia może prowadzić m.in. do wczesnej osteoporozy, zaburzeń płodności i poronień oraz rozwoju niektórych nowotworów (chłoniaków przewodu pokarmowego i jelita grubego). Jest też przyczyną uporczywych bólów głowy, niepłodności męskiej, reumatoidalnego zapalenia stawów, a nawet depresji i przedwczesnej menopauzy.

CZYTAJ TEŻ: Czy powinnam zrezygnować z glutenu? Zobacz najpopularniejsze objawy celiakii

Nieleczona celiakia a przedwczesna menopauza. Niebezpieczne związki

Warto mieć świadomość, że u osób, które cierpią na celiakię, spożycie glutenu (nawet w minimalnej ilości) prowadzi do uszkodzenia kosmków jelitowych. To zaś upośledza wchłanianie składników odżywczych, prowadząc do niedoborów, które nie pozostają bez wpływu na gospodarkę hormonalną.

U kobiet nieleczona celiakia wywołuje zaburzenia produkcji hormonów, w tym obniżenie poziomu estrogenów, co wiąże się z ryzykiem przedwczesnego wygasania czynności jajników. Zaburzeniom gospodarki hormonalnej, które przyczyniają się do przyspieszenia menopauzy, sprzyja także przewlekły stan zapalny organizmu towarzyszący nieleczonej celiakii.

POLECAMY: Badania genetyczne przed in vitro – celiakia. Jak ją wykryć?

Celiakia a przedwczesna menopauza. Przejdź na dietę bezglutenową, by zmniejszyć ryzyko

Jak wykazały badania prowadzone naukowców z neapolitańskiego Uniwersytetu Federico II (Włochy) na grupie 100 kobiet, niedobory wynikające z nieleczonej celiakii wiązały się 2-3 letnim przyspieszeniem okresu menopauzy. Dodatkowo badane z niezdiagnozowaną celiakią skarżyły się na dokuczliwe objawy towarzyszące przekwitaniu. Uderzenia gorąca, drażliwość, bóle mięśni i stawów, których doświadczały, były intensywniejsze niż u pań, które miały rozpoznaną chorobę i wyłączyły gluten z diety.

Odwołując się do wyników badań, eksperci podkreślają, że odpowiednio wczesne wykrycie celiakii i wdrożenie diety bezglutenowej  pozwala zminimalizować ryzyko przedwczesnej menopauzy. Badacze zaznaczają, że u właściwie leczonych kobiet zagrożenie przedwczesnym wygasaniem czynności jajników nie jest większe niż w ogólnej populacji.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Choruję na Hashimoto – czy muszę być na diecie bezglutenowej?

Celiakia a przedwczesna menopauza. Nie ryzykuj – wykonaj badania

Aby uniknąć niebezpiecznych powikłań celiakii, kluczowa jest zatem szybka diagnoza. Potwierdzenie lub wykluczenie choroby umożliwia nam badanie serologiczne. Pomocne bywają także biopsja jelita cienkiego i testy genetyczne. Pozwalają też odróżnić celiakię od innych zaburzeń przyswajania glutenu: nadwrażliwości i alergii.

Badaniom na celiakię powinny się poddać nie tylko osoby, u których występują objawy celiakii, ale również te, które zmagają się z:

  • chorobami tarczycy,
  • zespołem jelita drażliwego,
  • zapaleniem opryszczkowym skory,
  • cukrzycą typu 1.

Grupą, która powinna rozważyć badania na celiakię, są także pacjenci, których krewni pierwszego stopnia mają diagnozę tego schorzenia (lub istnieje takie podejrzenie).

Źródło: newseria.pl, verywellhealth.com

POLECAMY RÓWNIEŻ: Płodność, ciąża a celiakia. Dieta bezglutenowa w staraniach o dziecko

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

Czy można zwolnić kobietę w ciąży?

Czy można zwolnić kobietę w ciąży?
Kodeks pracy chroni kobiety spodziewające się dziecka. – fot.Fotolia

Prawo pracy precyzuje warunki, w jakich kobieta w ciąży może zostać zwolniona. Przypadki te dotyczą sytuacji szczególnych, takich jak dyscyplinarne rozwiązanie umowy. Niedopuszczalne jest, aby pracodawca rozwiązał umowy o pracę z kobietą tylko z tego powodu, że spodziewa się ona dziecka.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Czy można zwolnić kobietę w ciąży?

Ochrona kobiet w ciąży i przebywających na urlopie macierzyńskim jest wprost wyrażona w Kodeksie pracy. Według art. 177 k.p., pracodawca nie może rozwiązać ani wypowiedzieć umowy o pracę w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego, chyba, że zachodzi sytuacja, w której możliwe jest rozwiązanie umowy bez okresu wypowiedzenia z winy pracownicy i reprezentująca pracownicę organizacja związkowa zgadza się z decyzją pracodawcy.

Z art. 177 k.p. wynika, że zabrania się:

  • Wypowiadania umowy o pracę (rozpoczynania okresu wypowiedzenia) w okresie ciąży.
  • Rozwiązywania umowy w wyniku upływu w czasie ciąży wypowiedzenia dokonanego przed ciążą – wtedy umowa przedłuża się do dnia porodu.
  • Rozwiązywania umowy bez wypowiedzenia w okolicznościach wskazanych w art. 53 k.p., np. w razie długotrwałej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. *

Zobacz też: Urlop wychowawczy oraz rodzicielski – różnice i zasady korzystania.

Kolejną wyjątkową sytuacją, w której możliwe jest rozwiązanie umowy o pracę z kobietą w ciąży jest ogłoszenie upadłości lub likwidacji pracodawcy, przy czym pracodawca musi uzgodnić termin rozwiązania umowy z organizację związkową reprezentującą pracownicę. Jeśli niemożliwe jest zapewnienie w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia.

Problematyczna sytuacja pojawia się, kiedy w zakładzie nie ma organizacji związkowej, albo żadna organizacja nie objęła pracownicy ochroną. Wtedy pracodawca podejmuje decyzję samodzielnie o rozwiązaniu umowy z ciężarną, a ochrona ciężarnej działa na zasadach ogólnych, często przy udziale sądu, który wykonuje badanie zgodności z prawem przyczyn rozwiązania umowy  z ciężarną kobietą.

Zobacz też: Urlop ojcowski – czas trwania i jak go udzielać.

Urlop macierzyński i urlop rodzicielski

Urlop macierzyński i urlop rodzicielski przysługuje kobiecie zatrudnionej na umowie o pracę. Zgodnie z art. 179 k.p. Pracownica po porodzie przebywa przez 21 dni na urlopie macierzyńskim oraz  może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej urlopu rodzicielskiego. Długość urlopu rodzicielskiego określa art. 182 k.p., zgodnie z którym, w zależności od okoliczności, urlop ten może trwać od 16 do 68 tygodni. Co ważne, urlopem rodzicielskim  rodzice dziecka mogą się podzielić, albo cały urlop może zostać wykorzystany przez ojca, natomiast urlop macierzyński przysługuje tylko matce dziecka.

Zobacz też: Prawo do urlopu i zasiłku po poronieniu.

Jakiej umowy pracodawca nie może rozwiązać z kobietą w ciąży?

Zakazy zwolnienia kobiety w ciąży odnosi się do umów o pracę na czas nieokreślony oraz na czas określony, z wyłączeniem umów na zastępstwo oraz okres próbny nie przekraczający 1 miesiąca. Umowa o dzieło nie chroni kobiety w ciąży, można ją rozwiązać w każdej chwili. Umowa zlecenie nie daje kobiecie w ciąży ochrony, która przysługuje jej z tytułu umowy o pracę, nie ma również prawa do urlopu macierzyńskiego i wychowawczego. Jednak jej sytuacja jest lepsza niż sytuacja kobiety zatrudnionej w oparciu o umowę o dzieło – posiada ubezpieczenie zdrowotne i przysługuje jej prawo do wychodzenia na badania lekarskie w czasie pracy, jeśli nie ma możliwości zrealizowania badań w innych godzinach. Kobiecie w ciąży na umowie zlecenie przysługuje również zwolnienie lekarskie oraz zasiłek chorobowy. Warunkiem jest podleganie ubezpieczeniu chorobowemu przez 90 dni kalendarzowych. 91 dnia kobieta może iść na zwolnienie. Jeśli kobieta zatrudniona w oparciu o umowę zlecenie urodzi dziecko w trakcie zwolnienia chorobowego, przysługuje jej zasiłek macierzyński. Warunkiem jest aktywne ubezpieczenie zdrowotne w dniu porodu. Dobrą informacją jest to, że nie jest wymagany dłuższy czas podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, zasiłek przysługuje od pierwszego dnia ważności ubezpieczenia.

* Cały tekst kodeksu pracy znajdziesz tutaj.

E-wydanie Magazynu Chcemy Być Rodzicami kupisz tutaj.

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. Zawodowo interesuje się prawami człowieka i etyką medyczną. W czasie wolnym dużo czyta - najchętniej z jednym ze swoich trzech kotów na kolanach, trenuje roller derby i fotografuje.

Wpływ antykoncepcji hormonalnej na płodność

Wpływ antykoncepcji hormonalnej na płodność
fot. Fotolia

Hormonalna antykoncepcja doustna jest powszechnie używaną metodą antykoncepcji i planowania rodziny w Europie i Stanach Zjednoczonych. W jej skuteczność już raczej nikt nie wątpi. Jednak wiele kobiet żywi obawę, że długotrwałe stosowanie tabletek antykoncepcyjnych może negatywnie wpłynąć na ich płodność i utrudnić lub uniemożliwić im zajście w ciążę w przyszłości.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Podobne wątpliwości mają użytkowniczki wkładek domacicznych (IUD) i spirali. Czy te obawy są uzasadnione?

Zobacz też: Nowa, odwracalna metoda antykoncepcji dla mężczyzn – będzie rewolucja?

Wpływ antykoncepcji hormonalnej na płodność

Antykoncepcja hormonalna  (w przeciwieństwie do np. sterylizacji) jest odwracalną metodą zapobiegania ciąży. W raporcie opublikowanym w magazynie „Contraception and Reproductive Medicine” zebrane zostały dane pochodzące z 22 badań przeprowadzonych z udziałem łącznie 14,884 kobiet, które starały się o dziecko po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej.

83,1% z nich zaszło w ciążę w ciągu pierwszych 12 miesięcy od odstawienia hormonów. Podobne wyniki zanotowano w przypadku tabletek hormonalnych i wkładek domacicznych. To, ile czasu kobieta stosowała tabletki antykoncepcyjne również nie ma wpływu na późniejszą płodność.

Nowoczesne preparaty antykoncepcyjne dostarczają do ciała kobiety niewielką dawkę hormonów, stąd też ich wpływ na funkcjonowanie organizmu został ograniczony do minimum.

Zobacz też: 5 pytań o antykoncepcję

Po jakim czasie od odstawienia hormonów można zajść w ciążę?

Starania o dziecko można rozpocząć już w pierwszym cyklu po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej. Należy jednak pamiętać, że w zależności od stosowanego rodzaju antykoncepcji, ślady zażywanych hormonów utrzymują się w ciele kobiety przez różny okres. W związku z tym skuteczność starań o dziecko w pierwszym okresie po odstawieniu może być inna.

Za miarodajny czas, w którym para starająca się zajść w ciążę powinna odnieść sukces, bez względu na rodzaj stosowanej antykoncepcji hormonalnej, uznaje się  rok od odstawienia preparatów antykoncepcyjnych. Należy jednak pamiętać, że różnice w szybkości zajścia w ciążę po ostawieniu hormonów wynikają w dużej mierze z indywidualnych predyspozycji pary, wieku kobiety oraz czynników zewnętrznych wpływających na płodność.

Problemy z zajściem w ciążę bezpośrednio po odstawieniu antykoncepcji nie muszą mieć związku z jej wcześniejszym stosowaniem. Według danych zebranych we wspomnianym raporcie nie ma znaczących różnic, jeśli chodzi o długość starań o ciążę między grupą kobiet, które stosowały antykoncepcję hormonalną, a grupą kobiet, która nie stosowała tego rodzaju antykoncepcji.

Tu kupisz e-wydanie magazyny Chcemy Być Rodzicami

Źródła:

 

  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6055351/
  • https://www.bu.edu/sph/2013/04/04/long-term-oral-contraceptive-use-doesnt-hurt-fertility-study-finds/
  • https://mamaginekolog.pl/prawda-mity-o-antykoncepcji-hormonalnej/
  • https://parenting.pl/ciaza-po-antykoncepcji-hormonalnej

 

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. Zawodowo interesuje się prawami człowieka i etyką medyczną. W czasie wolnym dużo czyta - najchętniej z jednym ze swoich trzech kotów na kolanach, trenuje roller derby i fotografuje.

Jak się przygotować do laparoskopii ginekologicznej?

Jak się przygotować do laparoskopii
Laparoskopia ginekologiczna to procedura diagonostyczno-zabiegowa, która umożliwia dokładne zbadanie narządów rodnych kobiety – fot. Pixabay

Nowe technologie diagnostyczne umożliwiają wykonanie maksymalnie dokładnego badania narządów wewnętrznych przy ograniczonej do minimum ingerencji w organizm pacjentki. By uniknąć konieczności wielokrotnego wprowadzania pacjentki w stan znieczulenia ogólnego, wskazane zabiegi lecznicze wykonywane są niejako na bieżąco. Laparoskopia ginekologiczna wymaga jedynie niewielkich nacięć skóry, co pozwala uniknąć blizn pooperacyjnych – na skórze zostają dwa prawie niewidoczne ślady.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Jak się przygotować do zabiegu?

Zobacz też: Zrosty przy endometriozie – jakie dają objawy? Jakie mają skutki?

Co to jest laparoskopia ginekologiczna?

Laparoskopia ginekologiczna to procedura diagonostyczno-zabiegowa, która umożliwia dokładne zbadanie narządów rodnych kobiety. Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Jeśli w trakcie badania zostaną wykryte jakieś nieprawidłowości, istnieje możliwość zoperowania chorych tkanek i narządów podczas tego samego znieczulenia.  

Lekarz wykonuje mikro nacięcie w pępku i przez nie wprowadza laparoskop – cienką rurkę zakończoną kamerą, który umożliwia obserwację narządów wewnętrznych na połączonym z narzędziem ekranie.

Jeśli zachodzi potrzeba wykonania operacji, wykonuje się dwa dodatkowe nacięcia poniżej linii bikini, przez które wprowadzane są mikro narzędzia chirurgiczne.

Przed zabiegiem do jamy brzusznej wpuszcza się dwutlenek węgla, który powoduje rozsunięcie się narządów i uniesienie się powłok brzusznych. Po zakończeniu laparoskopii dwutlenek węgla jest usuwany z jamy brzusznej, małe nacięcia zabezpieczane są szwami.

Zobacz też: Nowe trendy w chirurgii endometriozy i niepłodności. Czym jest wodna laparoskopia przezpochwowa?

Wskazania do laparoskopii ginekologicznej

Zabieg laparoskopii ginekologicznej wykonuje się w celu oceny budowy i stanu narządów rodnych kobiety. Metoda ta pozwala wykryć i wyleczyć endometriozę, usunąć torbiele, polipy i zrosty oraz udrożnić  jajowody.

Laparoskopia ginekologiczna pozwala wykryć i wyleczyć zaburzenia, które utrudniają zapłodnienie lub donoszenie ciąży, stąd też używana jest w leczeniu niepłodności.

Zobacz też: 5 kroków laparoskopii

Jak się przygotować do laparoskopii?

Jako że procedura odbywa się w znieczuleniu ogólnym, pacjentka powinna  być na czczo oraz upewnić się, że nie jest przeziębiona ani nie ma żadnych poważnych infekcji.

Lekarz powinien wykonać szczegółowy wywiad, aby wykluczyć przeciwwskazania do znieczulenia ogólnego oraz określić ewentualne czynniki ryzyka, które muszą zostać uwzględnione w trakcie doboru odpowiedniej dawki leków.

Przed laparoskopią powinny zostać wykonane odpowiednie badania, zalecane w zależności od wskazań do zabiegu. W każdym przypadku wykonuje się badania podstawowe, takie jak morfologia, badanie moczu, EKG. Zaleca się też wykonanie prób wątrobowych, określenie stężenia białka w surowicy oraz wskaźników krzepnięcia krwi.

Laparoskopia ginekologiczna nie może być wykonywana w trakcie miesiączki, ani tuż przed nią, należy wziąć ten czynnik pod uwagę w trakcie planowania terminu badania. W okresie kilku dni poprzedzającym zabieg dobrze jest spożywać lekkostrawne posiłki, unikać słodyczy i gazowanych napojów oraz zażyć środek przeczyszczający.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Tagi:

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. Zawodowo interesuje się prawami człowieka i etyką medyczną. W czasie wolnym dużo czyta - najchętniej z jednym ze swoich trzech kotów na kolanach, trenuje roller derby i fotografuje.

Brak miesiączki świadczy nie tylko o menopauzie! Może być objawem poważnych chorób

Brak miesiączki a menopauza
Zaburzenia miesiączkowania mogą, ale nie muszą być jednym z objawów menopauzy – fot. Pixabay

Zaburzenia miesiączkowania mogą być jednym z objawów menopauzy. W przypadku braku miesiączki trzeba wybrać się do lekarza i sprawdzić, czy nieregularność rzeczywiście jest przyczyną wcześniejszej menopauzy czy objawem choroby. Wczesna diagnoza postawiona w odpowiednim momencie może uratować zdrowie i życie.  

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Pamiętajmy, że menopauzę definiujemy jako ostateczne ustanie miesiączkowania w wyniku nieodwracalnej utraty aktywności jajników. W momencie, kiedy mija 12 miesięcy od ostatniej miesiączki, uznaje się, że kobieta weszła w okres menopauzy.

Średni wiek  kobiety to około 50- 52 lata, ale coraz częściej menopauza dotyczy równie pań około 45 roku życia – szacuje się, że jest to około 10%. Badania jasno dowodzą, że jedną z przyczyn wcześniejszej menopauzy jest palenie papierosów.

Zobacz też: Dieta a menopauza. Co jeść, aby opóźnić ten proces?

Brak miesiączki a menopauza

Dla czterdziestokilkuletniej kobiety brak miesiączki przez 2 czy 3 miesiące może być objawem menopauzy, ale powodem ustania miesiączkowania w tym wieku może być też ciąża.

Dodatkowych przyczyn braku miesiączki może być kilka. Jednym z najbardziej oddziałujących czynników na układ hormonalny jest stres – działa na podwzgórze, które jest głównym regulatorem tego układu.

Zaburzenia hormonalne są na głównej liście jeśli chodzi o zaburzenia miesiączkowe, poprzez wpływ hormonów (ich oddziaływania na siebie), wytwarzanych przez przysadkę mózgową, jajniki i podwzgórze na cykliczne przemiany na błonę śluzową macicy.

Zobacz też: Obawiasz się, że to menopauza? Sprawdź, czy doświadczasz TYCH objawów

Inne powody zatrzymania miesiączki

Zbyt restrykcyjna dieta może być także powodem zatrzymania miesiączki, a także intensywny trening fizyczny oraz częste podróże. Kolejne to choroby tarczycy (niedoczynność lub nadczynność) lub układu rozrodczego (guzy, torbiele, stany zapalne), a także choroby przewlekłe takie jak: cukrzyca, czy depresja, a także leki np. sterydy, hormony czy leki antydepresyjne.

Pojawiające się krwawienia w różnych fazach cyklu mogą być także symptomami menopauzy. Nie należy ich jednak ignorować, tylko umówić wizytę u ginekologa.

Polipy macicy, torbiele, nadżerki, ale także nowotwory złośliwe jajników, macicy, szyjki macicy, wykryte we wczesnej fazie mogą być całkowicie uleczalne.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Iza Farenholc

Dziennikarka i redaktorka. Pracowała jako redaktor naczelna w magazynie dla rodziców Gaga oraz współpracowała m.in. z magazynami Zwierciadło, Twój Styl, Sens, Glamour - materiały psychologiczne, recenzje książkowe, muzyczne i filmowe, wywiady, reportaże z podróży.