Przejdź do treści

Czy pomimo braku plemników w nasieniu można zostać ojcem?

Brak plemników w nasieniu to nie wyrok, a bycie ojcem jest możliwe dzięki pobraniu plemników bezpośrednio z jądra – fot. Canva

Aby powstało nowe życie, potrzebna jest dojrzała komórka jajowa i plemnik. Co zrobić, gdy w nasieniu partnera tych plemników nie ma?

Odpowiada prof. dr n. med. Jolanta Słowikowska-Hilczer.

W takiej sytuacji znajduje się około 8% par starających się o dziecko. Brak plemników w nasieniu to jednak nie wyrok, a bycie ojcem jest możliwe dzięki pobraniu plemników bezpośrednio z jądra.

W niemal połowie przypadków za problemy w zajściu w ciążę odpowiada czynnik męski. Szacuje się, że około 8% mężczyzn ma azoospermię – to znaczy, że w badaniu podstawowym nasienia nie znaleziono plemników.

W takiej sytuacji zaleca się powtórzenie badania, by wykluczyć nieprawidłowości mogące się pojawić przy pobieraniu próbki.

Plemniki w ejakulacie są rozmieszczone nierównomiernie. Jeżeli próbka nie została prawidłowo pobrana, może się okazać, że do laboratorium trafiła ta jej część, która nie zawiera gamet. Dopiero powtórne badanie może potwierdzić azoospermię.

Brak plemników w nasieniu – przyczyny

Brak plemników w nasieniu nie oznacza, że nie są one produkowane wcale. Azoospermia może być skutkiem niedrożności nasieniowodów (wrodzonej lub nabytej w wyniku zapalenia czy urazów jądra) lub produkcji plemników w niewielkiej ilości. Inne przyczyny to:

  • uszkodzenie kanalików plemnikotwórczych
  • nierównowaga hormonalna
  • zaburzenia genetyczne.

Aby dowiedzieć się, czy w jądrach zachodzi proces spermatogenezy trzeba wykonać biopsję

Na czym polega zabieg biopsji jąder?

Zabieg poprzedzony jest konsultacją z lekarzem andrologiem, podczas której odbywa się kwalifikacja. Należy się do niej przygotować, przynosząc dokumentację dotyczącą niepłodności lub ewentualnych innych przewlekłych dolegliwości. W wyznaczonym terminie pacjent zgłasza się na czczo, z aktualnymi prawidłowymi badaniami krwi oraz ogolonymi zewnętrznymi narządami płciowymi.

Metodą, która daje lepsze rezultaty, jest biopsja otwarta. Biopsja jąder jest zabiegiem mającym na celu uzyskanie fragmentu tkanki pochodzącej z jądra lub najądrza pacjenta.

Podczas zabiegu lekarz precyzyjnie nacina osłonkę jądra i szuka miejsc, które dają szansę na znalezienie plemników. Takie miejsca z reguły są lepiej unaczynione i lepiej widoczne są kanaliki nasienne. Zabieg trwa około 40 minut i jest przeprowadzany w ogólnym znieczuleniu.

Biopsja jąder z wykorzystaniem mikroskopu operacyjnego – M-TESE – najskuteczniejsza metoda

Przed zabiegiem pobrania tkanki z jąder bądź najądrza, pacjent, tak jak w przypadku innych technik biopsyjnych, odbywa konsultację z lekarzem andrologiem. 

Do zabiegu kierowani są pacjenci, u których nie stwierdzono obecności plemników w nasieniu, wcześniejsze biopsje się nie powiodły lub otrzymany materiał nie nadawał się do przeprowadzenia zabiegu wspomaganego rozrodu z jego wykorzystaniem.

Zabieg M-TESE jest przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym. Podczas jego wykonywania dokonuje się nacięcia worka mosznowego w celu uwidocznienia jądra.

Po tym etapie lekarz przeprowadzający zabieg ocenia pod mikroskopem operacyjnym jakość i strukturę tkanki jąder w celu wyselekcjonowania najlepiej rokujących fragmentów do późniejszego pobrania.

Ocena tkanek ma za zadanie wyselekcjonowanie miejsc, w których najprawdopodobniej znajduje się tkanka nasienna. Zwiększa to znacznie szanse na wyodrębnienie w dalszym procesie żywych plemników nadających się do zabiegu in vitro.

Metoda M-TESE jest obecnie najskuteczniejszym zabiegiem biopsji jąder w celu pobrania materiału biologicznego do procedur in vitro. 

Kolejny krok – in vitro

Jeżeli w pobranych tkankach udało się znaleźć plemniki, mogą być one wykorzystane do procedury in vitro wskazanej przez lekarza (IFV lub ICSI). In vitro jest najskuteczniejszą metodą leczenia niepłodności.

Pobrane nasienie zostaje zamrożone, a para przygotowuje się do procedury. Kobieta przechodzi stymulację hormonalną (protokół stymulacji jest dobierany indywidualnie dla każdej pacjentki), by pobudzić pęcherzyki jajowe do wzrostu. Kiedy pęcherzyki są wystarczająco duże, wyznaczany jest termin punkcji.

Zabieg polega na pobraniu komórek jajowych pod kontrolą USG. Następnie zapłodnienie odbywa się w warunkach laboratoryjnych. W Klinikach Salve Medica zarodki są hodowane do 5 doby, kiedy to osiągają stadium blastocysty.

Embriolog jest w kontakcie z parą i informuje o liczbie uzyskanych zarodków i stadium ich rozwoju. Transfer odbywa się zwykle w 5 dobie po punkcji.

Podczas zabiegu zarodek (lub dwa zarodki, jeśli kobieta skończyła 35 lat) jest przenoszony do jamy macicy, gdzie się zagnieżdża. Do czasu potwierdzenia ciąży kobieta wciąż przyjmuje leki zapisane w protokole stymulacji. Ciążę można potwierdzić wykonując test po około 12 dniach od transferu.

Co zrobić, gdy w pobranym materiale nie znaleziono plemników?

Zdarza się, że w pobranych tkankach nie znajdują się plemniki, co oznacza, że proces spermatogenezy nie zachodzi. Ale z takiej sytuacji także jest wyjście. Para może zdecydować się na procedurę in vitro z adopcją nasienia. Procedura przebiega jak zwykle, z tym, że do zapłodnienia zostaje użyte nasienie dawcy. 

Wyboru dawcy dokonuje się na podstawie cech fenotypowych. Fenotyp zawiera informacje m.in. o wzroście, kolorze włosów, kolorze oczu, grupie krwi, sylwetce. W świetle polskiego prawa dawcy, jak i dawczynie, komórek jajowych pozostają anonimowi. Ich profile nie zawierają zdjęć i niemożliwe jest spotkanie się z taką osobą.



Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Ekspert

Prof. dr n. med. Jolanta Słowikowska-Hilczer

androlog, endokrynolog.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Najnowsze artykuły