fbpx
Przejdź do treści

Blizna po CC okiem fizjoterapeutki – jak o nią dbać?

blizna po cesarskim cięciu
fot. 123rf.com

Aż 40% porodów w Polsce odbywa się poprzez cesarskie cięcie (CC). Powstała na skutek cięcia rana najczęściej goi się bez większych powikłań. Zdarza się jednak (i to dość często!), że blizna po CC staje się źródłem różnych dolegliwości nawet u co drugiej kobiety po zabiegu.

Zrosty pooperacyjne

Zrosty pooperacyjne to włókniste połączenia między tkankami. Powstają w procesie tworzenia się blizny, szczególnie przy głębszych uszkodzeniach skóry, jak np. właśnie po cesarskim cięciu. Nawet jeśli na pierwszy rzut oka blizna na brzuchu wygląda prawidłowo i estetycznie, nie świadczy to o braku zrostów pooperacyjnych

Zrosty pooperacyjne zmniejszają ruch tkanek względem siebie. Tworzą w ten sposób niepożądane napięcia w organizmie, nawet w tych częściach ciała, które bezpośrednio nie sąsiadują z operowanym obszarem.

Skutki zrostów pooperacyjnych

Zrosty pooperacyjne wpływają niekorzystnie na wygląd brzucha. Powodują powstanie nawisu skóry i tkanki podskórnej nad blizną po cc. Prowadzą również do poważniejszych niż defekty kosmetyczne konsekwencji, między innymi:

  • zespołów bólowych układu ruchu,
  • dyspareunii (bolesnego współżycia),
  • niepłodności,
  • bólów głowy.

Wpływ zrostów po CC na układ ruchu

Zrosty pooperacyjne ograniczają ruchomość blizny, skóry wokół niej, a także odległych tkanek. Mogą one zaburzać postawę ciała, prowadzić do jej asymetrii oraz wpływają na wzorzec chodu. Zmieniony sposób poruszania się i utrwalanie nieprawidłowej postawy ciała po pewnym czasie skutkują przeciążeniem mięśni, powięzi i stawów. To z kolei, w miarę upływu czasu i narastania przeciążeń, objawia się dolegliwościami bólowymi, najczęściej w obrębie kręgosłupa i miednicy.

Powstawaniu zrostów pooperacyjnych i ich skutkom zapobiega fizjoterapia, jakiej może być poddawana blizna po CC.

Blizna po CC – praca w pierwszych dobach po operacji

Terapię blizny po cesarskim cięciu rozpoczyna się już w pierwszych 7 dobach od zabiegu, gdy rana jest jeszcze ukryta pod opatrunkiem. Pracy z blizną nie wykonuje się wówczas bezpośrednio na niej, lecz na sąsiadujących z nią częściach ciała.

Stosuje się m.in. delikatny drenaż limfatyczny brzucha, który ma za zadanie zmniejszyć obrzęk pooperacyjny oraz odżywić i dotlenić drenowane tkanki. Drenaż limfatyczny przeprowadza fizjoterapeuta, lecz po przejściu instruktażu kobieta może wykonywać go na sobie samodzielnie. Wówczas mowa jest o tzw. autodrenażu.

Nawet taka pośrednia praca, bez bezpośredniego dotykania blizny, korzystnie wpływa na gojenie się rany pooperacyjnej i zapobiega formowaniu zrostów pooperacyjnych.

Praca na bliźnie po cesarskim cięciu

Do pracy bezpośrednio na bliźnie po CC przystępuje się wtedy, by rana jest całkowicie zasklepiona i nie ma objawów stanu zapalnego. Jest to zazwyczaj czas po ok. 2-3 tygodniach po operacji.

Praca na bliźnie polega na masowaniu, przesuwaniu i rolowaniu skóry na linii przebiegu cięcia. Bliznę można dowolnie odkształcać, giąć i rozciągać. Zwiększa to ukrwienie blizny i pozwala na uwolnienie zrostów pooperacyjnych. Wykonywaniu technik może towarzyszyć uczucie ciepła, swędzenia, a nawet pieczenia w obrębie blizny, jednak objawy te nie powinny niepokoić i z czasem ustępują.

Profesjonalną terapię manualną blizny wykonuje fizjoterapeuta, jednak na tym etapie leczenia blizny również niezmiernie ważna jest praca własna pacjentki. Po wyuczeniu się odpowiednich ruchów i chwytów, powinna ona wykonywać autoterapię blizny w domu.

Metody wspomagające

Poza pracą manualną można wspomóc prawidłowe tworzenie się blizny i poprawę jej ruchomości innymi metodami fizjoterapeutycznymi, do których należą m.in. kinesiotaping oraz laser biostymulujący.

Kinesiotaping

Czym jest kinesiotaping (lub potocznie „tejpy”)? To metoda polegająca na naklejeniu specjalnych plastrów o właściwościach zbliżonych do właściwości skóry. Plastry te odbarczają naczynia krwionośne i limfatyczne, poprawiając krążenie w miejscu aplikacji. Dzięki temu obrzęk i ewentualny krwiak szybciej znikają, a blizna staje się bardziej elastyczna. Kinesiotaping wykonuje się dopiero wtedy, gdy rana jest całkowicie zasklepiona. Plastry na skórę aplikuje przeszkolony w tym zakresie fizjoterapeuta.

Laser biostymulujący

Biostymulacja laserowa działa wielokierunkowo na bliznę:

  • wspomaga proces gojenia,
  • przyśpiesza regenerację tkanek,
  • usprawnia krążenie w okolicy rany,
  • sprzyja wzrostowi fibroblastów, włókien kolagenowych i nerwowych,
  • działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie.

Zabiegi laserowe wykonywane są przez fizjoterapeutę, który indywidualnie dobiera dawkę i technikę zabiegową oraz dba o przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy z laserem.

Stare” blizny po CC

W zależności od przypadku, blizny modelują się od około pół roku do dwóch lat. Zdarza się jednak, że panie zgłaszają się do gabinetu fizjoterapeutycznego dużo później, nawet kilka lat po cesarskim cięciu – czasem z powodu niewiedzy, a czasem z powodu późno pojawiających się dolegliwości w układzie ruchu, które przypadkiem prowadzą do identyfikacji blizny jako ich źródła.

Choć okres do dwóch lat po operacji uznaje się za czas największej przebudowy blizny, na terapię nie jest nigdy za późno. Nawet po upływie tego czasu nadal można wpłynąć na ruchomość blizny i otaczających ją tkanek, oraz wyleczyć dysfunkcje powstałe na skutek napięć pochodzenia zrostowego.

Źródła:

Chochowska M.; Praca z blizną po operacji cesarskiego cięcia ze szczególnym uwzględnieniem technik stosowanych w późnym okresie pooperacyjnym; Rehabilitacja w praktyce; 2018; 5; str. 36-42.
Chochowska M. i wsp.; Terapia manualna w pracy z blizną po operacji cięcia cesarskiego; Hygeia Public Health; 2017; 52(2); str. 151-156.
Majchrzycki M. i wsp.; Postępowanie kinezyterapeutyczne u kobiet po operacjach ginekologicznych; Przegląd Menopauzalny; 2012; 6; str. 510-513.
Wawryków A. i wsp.; Blizna skórna po cięciu cesarskim – możliwości fizjoterapeutyczne; J. Educ. Health Sport; 2017; 7(7); str. 629-639.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Katarzyna Kowalczyk

Magister fizjoterapii, absolwentka studiów podyplomowych na kierunku dietetyka. Pasjonuje się kobiecym zdrowiem. Prowadzi stronę: www.fizjoterapiauroginekologiczna.pl

Najnowsze artykuły