fbpx
Przejdź do treści

Badanie nasienia – przygotowanie, przebieg, wyniki. Co powinien wiedzieć każdy mężczyzna?

badanie nasienia Klinika Bocian
Fot ktsdesign/ 123RF

Jednym z pierwszych badań, które w trakcie diagnostyki niepłodności przeprowadza się u mężczyzn, jest badanie nasienia (inaczej nazywane seminogramem lub spermiogramem). Nieraz budzi ono obawy wśród pacjentów, a jak wiadomo, wiedza potrafi znacznie złagodzić lęk – co zatem warto wiedzieć o przebiegu tego typu testów? Jak przygotować się do badania nasienia i co mówią nam jego wyniki?

Badanie nasienia – przygotowanie

Odpowiednie przygotowanie do badania nasienia pozwala zwiększyć wiarygodność wyników. Niektóre czynniki mogą bowiem wpłynąć na nią negatywnie. Czego zatem lepiej unikać?

  • Należy zachować abstynencję seksualną na 3-5 dni przed planowanym badaniem nasienia – mowa o niedoprowadzaniu do wytrysku. Jeśli abstynencja potrwa dłużej niż 5 dni, w wynikach badań może pojawić się mniejsza ilość plemników o prawidłowej budowie, a większa o osłabionej ruchliwości. Jeśli zaś do wytrysku dojdzie dzień przed badaniem, można zaobserwować niższą koncentracje plemników.
  • Zaleca się niespożywanie alkoholu oraz innych substancji działających odurzająco.
  • Ograniczenie palenia papierosów.
  • Ograniczenie nadmiernego wysiłku.
  • Badania nasienia nie wykonuje się w trakcie antybiotykoterapii, a także tuż po zakończeniu tego typu leczenia.
  • Niewskazane jest przeprowadzanie testu w czasie gorączki czy zatrucia (należy zaczekać do ustąpienia objawów).

Jak przebiega badanie nasienia?

Materiałem, który zostaje poddany analizie, jest ejakulat. Mężczyzna może oddać nasienie w klinice lub w domu.

Biorąc pod uwagę pierwszą opcję – kliniki udostępniają mężczyznom specjalne, zamykane na klucz, pomieszczenia. Są one komfortowe, pozwalają zachować poczucie prywatności i intymności. Umożliwia to oddanie nasienia poprzez masturbację. Uzyskany wtedy materiał oddaje się od razu do laboratorium – szybkie przekazanie go do analizy jest bardzo ważne. Istotne jest to także w przypadku drugiej opcji, czyli pozyskania ejakulatu w domu. Jeśli próbka zostanie oddana poza kliniką (do sterylnego pojemnika), należy dostarczyć ją do laboratorium w przeciągu 30 minut. Co ważne, w tym czasie nasienie musi być przechowywane w odpowiedniej temperaturze (najlepiej około 37 °C).

Z drugiej opcji powinno się jednak korzystać w wyjątkowych przypadkach. Polecane jest oddawanie nasienia w klinice, ponieważ wahania temperatury mogą wpłynąć na wspomnianą już wiarygodność wyników.

Jak długo czeka się na wyniki badania nasienia? Wiele zależy od miejsca, w którym się je wykonuje: „W Klinice Bocian czas oczekiwania na wynik wynosi 3 godziny” – mówi mgr Agnieszka Kurzewska, diagnosta laboratoryjny z Kliniki Bocian w Warszawie. Ekspertka opisuje też normy, które brane są pod uwagę w ocenie wyników (ustalone zostały przez Światową Organizację Zdrowia w 2010 roku).

Normy wyników badań nasienia

  • Objętość ejakulatu – nie powinna być mniejsza niż 1,5 ml
  • Całkowita liczba plemników w nasieniu ≥ 39 mln
  • Koncentracja plemników (czyli ilość plemników w 1 ml nasienia) ≥ 15 mln
  • Odsetek plemników o ruchu postępowym ≥ 32%
  • Żywotność plemników (odsetek plemników żywych) ≥ 58%
  • Morfologia plemników (odsetek plemników o prawidłowej budowie zarówno w zakresie główki, witki, jak i wstawki) ≥ 4%
  • pH spermy nie powinno być wyższe niż 7,2

Warto przy tym wiedzieć, co oznacza „prawidłowa budowa plemnika”. Jeśli chodzi o główkę, jej kształt powinien być owalny, mieć wyraźny kontur, odpowiednią wielkość (ani zbyt dużą, ani zbyt małą). Główka nie powinna posiadać żadnej wakuoli w części nieakrosomalnej, nieprawidłowo wyodrębnionego akrosomu, nie może być również podwójna czy potrójna. Wstawki nie mogą być ani zbyt grube, ani zbyt cienkie. Muszą być przyczepione do główki w prawidłowym miejscu, nie mogą zawierać też załamań. Powinny być także odpowiedniej długości. W przypadku witek, nie mogą być spiralnie ułożone, mieć ostrych załamań, zmiennej grubości, być podwójne czy za długie lub za krótkie.

Jak czytać wyniki badań nasienia?

„Przestrzegałabym przed samodzielną interpretacją wyników, zwłaszcza jeśli pojawiają się odstępstwa od podanych norm. Nie można też z kontekstu badania ogólnego wyrwać poszczególnych parametrów – trzeba spojrzeć na wyniki spermiogramu całościowo. Wszystkie oznaczenia są bardzo istotne, lekarz analizuje je biorąc pod uwagę także informacje uzyskane w wywiadzie medycznym” – mówi mgr Agnieszka Kurzewska z Kliniki Bocian. Wskazana jest więc konsultacja ze specjalistą, a nie działanie na własną rękę, które może tylko wywołać niepotrzebny stres. Stres, którego w czasie diagnostyki i leczenia niepłodności jest i tak zbyt wiele.


Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.