Przejdź do treści

Badanie glukozy w ciąży – dlaczego jest takie ważne?

Badania glukozy w ciąży
Cukrzyca ciążowa rozpoznawana jest zwykle między 21, a 28 tygodniem ciąży. – fot.Fotolia

Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, poziom glukozy u kobiety w ciąży powinien być sprawdzany już od pierwszej wizyty kontrolnej u ginekologa. W przypadku podwyższonego poziomu glukozy (hiperglikemii), im szybciej rozpocznie się leczenie, tym bezpieczniej dla matki i dziecka. Cukrzyca ciążowa to jedno z najczęściej pojawiających się metabolicznych powikłań ciąży  w Europie, rozwija się u 3-5% kobiet. Nietolerancja glukozy w ciąży nie daje żadnych objawów, a może wiązać się z poważnymi konsekwencjami w przyszłości.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Co to jest cukrzyca ciążowa?

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne definiuje cukrzycę ciążową (GDM) jako zaburzenia tolerancji glukozy w trakcie ciąży. U zdecydowanej większości kobiet hiperglikemia rozwinęła się dopiero w ciąży, jednak zdarzają się przypadki, w których  istniała już przed ciążą, ale nie została wykryta.

W okresie ciąży podwyższone wartości glukozy u ciężarnej mogą powodować szereg powikłań u matki i dziecka. Na przykład zaburzeniom gospodarki węglowodanowej często towarzyszą zaburzenia gospodarki lipidowej, co przekłada się na nadmierną masę płodu w drugiej połowie ciąży. W takich przypadkach zaleca się zakończenie ciąży poprzez cesarskie cięcie.

U noworodków z nadmierną masą ciała dochodzi często do zaburzeń metabolicznych, które zwiększają ryzyko pojawienia się takich chorób jak otyłość, cukrzyca typu 2 i choroby układu krążenia. Nieleczona cukrzyca ciążowa, według przeprowadzonych w ostatnich latach badań, zwiększają ryzyko pojawienia się innych powikłań noworodkowych.

Zobacz też: Vademecum cukrzycy ciążowej

Leczenie cukrzycy ciążowej

W lżejszych przypadkach cukrzycy ciążowej (G1) dla wyrównania poziomu glukozy wystarczy odpowiednia dieta, cięższe przypadki (G2) wymagają dodatkowego leczenia insuliną (10-40% kobiet).

Dieta kobiety z cukrzycą ciążową powinna być bogata w węglowodany złożone, białko i tłuszcze. Odpowiednio dobrana dieta zapewnia prawidłowy rozwój płodu oraz pozwala na lepszą kontrolę nad cukrzycą i umożliwia zmniejszenie dawek insuliny.

Zobacz też: Jak przygotować się do badań laboratoryjnych?

Jak często badać glukozę w ciąży?

Cukrzyca ciążowa rozpoznawana jest zwykle między 21, a 28 tygodniem ciąży. Pierwsze badanie najlepiej przeprowadzić na początku ciąży, przy pierwszej wizycie kontrolnej u ginekologa. Standardowo wykonuje się je pierwszy raz przed 10 tygodniem, później między 21, a 26 tygodniem.

Za każdym razem lekarz może zalecić dodatkowe badania, jeśli wyniki są niepokojące. W przypadkach nieznacznie wyższego poziomu glukozy profilaktycznie zaleca się ciężarnej przestrzeganie odpowiedniej diety, która może zapobiec rozwojowi choroby.

Najnowsze e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami kupisz tutaj.

Pełne wytyczne postępowania w przypadku pacjentek z cukrzycą ciążową opracowane przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne znajdziesz tutaj.

Olga Plesińska

Bioetyk, dziennikarka. W wolnym czasie dużo czyta, najchętniej z kotem na kolanach, jeździ na wrotkach i fotografuje.

Czy poziom cholesterolu jest uwarunkowany genetycznie?

Czy cholesterol jest uwarunkowany genetycznie?
fot. Chbr

 

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Cóż jest trucizną? Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną. Tylko dawka czyni, że dana substancja nie jest trucizną (Paracelsus).

Cholesterol – niejednokrotnie demonizowany w mediach poświęconych zdrowemu trybowi życia – nie jest czyhającym na nasze życie zabójcą, ale niezbędnym do funkcjonowania związkiem chemicznym. Problemem staje się nieodpowiedni jego poziom w organizmie. I o ile możemy się starć, by zdrową dietą i ruchem zapobiegać jego nadwyżkom, o tyle nie mamy wpływu na uwarunkowania genetyczne.

Cholesterol – skąd się bierze?

Lipidy, w skład których wchodzi cholesterol i triglicerydy pochodzą zarówno z pokarmów, jak i są syntetyzowane w organizmie. W krążeniu są transportowane w połączeniu ze specyficznymi białkami, apolipoproteinami, tworząc cząsteczki lipoprotein. W rutynowej diagnostyce laboratoryjnej wykonuje się tzw. lipidogram, w skład którego wchodzą cholesterol i triglicerydy całkowite oraz cholesterol lipoprotein LDL i HDL i cholesterol nie-HDL. Wysokie stężenie LDL-Ch oraz niskie stężenie HDL-Ch są czynnikami choroby niedokrwiennej serca oraz pogłębiających się zmian miażdżycowych, których skutkiem może być zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.

Hipercholesterolemia, tj. stężenie cholesterolu całkowitego powyżej 190 mg/dl, występuje u 61% dorosłych Polaków, czyli u 18 mln osób. Zaburzenia lipidowe u 65% osób są nierozpoznane, a u 28% nie są leczone lub leczone są nieskutecznie.

Zobacz też: Pamiętasz o cytologii? Profilaktyka HPV i raka szyjki macicy

Genetyczne podłoże

Hipercholesterolemia rodzinna (FH) to trwające przez całe życie zwiększenie stężenia cholesterolu frakcji LDL. Przyczyną są mutacje jednego z trzech genów: LDL-receptor, apolipoproteiny B (główne białko frakcji LDL), PCSK9.

FH występuje jako postać homozygotyczna lub heterozygotyczna. Postać homozygotyczna charakteryzuje się niemal całkowitym brakiem receptorów dla LDL. Większość chorych umiera w dzieciństwie na skutek powikłań sercowo-naczyniowych. U chorych z postacią heterozygotyczną liczba receptorów dla LDL zmniejszona jest o połowę.

Przebieg choroby jest dużo łagodniejszy i jest możliwość wprowadzenia odpowiedniej terapii. Zakłada się, że średnio 1 na 200–250 chorych z zaburzeniami lipidowymi ma hipercholesterolemię rodzinną. W Polsce zdiagnozowanych i leczonych jest zaledwie kilka procent chorych.

Hipercholesterolemia rodzinna

Hipercholesterolemia rodzinna wiąże się z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. U osoby w wieku 45 lat z FH, z powodu wysokiego poziomu LDL, zmiany naczyniowe odpowiadają zmianom jak u osoby w wieku 70 lat bez FH. Nieleczona lub zbyt późno leczona FH grozi przedwczesnym zgonem sercowym – u mężczyzn poniżej 50 roku życia, a u kobiet poniżej 60 roku życia.

FH należy podejrzewać, jeżeli stężenie LDL-CH, powtórzone co najmniej dwukrotnie, wynosi >190 mg/dl (>5 mmol/l), a stężenie cholesterolu całkowitego jest wyższe niż 310 mg/dl (>8 mmol/l). Stężenie TG jest prawidłowe. Ponadto jest obciążający wywiad rodzinny, w badaniu przedmiotowym obecne są żółtaki ścięgien lub w młodym wieku, przed 45 rokiem życia, w oku pojawił się tzw. rąbek rogówkowy. Jednym z silniejszych czynników ryzyka w FH jest Lp(a).

Lipoproteina (a) przypomina składem i wielkością cząstkę LDL. Najważniejsza różnica dotyczy obecnego w jej strukturze unikatowego białka apolipoproteiny (a). Stężenie Lp(a) jest uwarunkowane genetycznie i nie zależy od wieku, płci, diety, leków hipolipemizujących. Lp(a) jest uznana za niezależny czynnik ryzyka choroby niedokrwiennej serca, zawału serca i chorób naczyń mózgowych.

Zobacz też: Test prenatalny Panorama. Szacuje ryzyko wystąpienia wad i określa płeć dziecka już od 9. tygodnia ciąży 

Diagnostyka i leczenie

W przypadku zdiagnozowania FH u jednej osoby należy rozpocząć diagnostykę kaskadową w rodzinie. Ocenia się lipidogram u krewnych pierwszego, a następnie drugiego stopnia. Dodatkowo, jeżeli to możliwe, zalecane jest wykonanie badań genetycznych.

Skala do szacowania prawdopodobieństwa FH opiera się na punktacji dotyczącej wywiadu rodzinnego, wywiadu klinicznego, badania przedmiotowego, badań laboratoryjnych (głównym kryterium jest LDL-Ch), badania genetycznego. Za rozpoznaniem FH przemawia uzyskanie powyżej 8 punktów, wyklucza FH mniej niż 3 punkty. Wartości pośrednie wskazują na prawdopodobne lub możliwe występowanie FH.

E-wydanie Magazynu Chcemy Być Rodzicami znajdziesz tutaj. 

Ekspert

Dr Iwona Kozak-Michałowska

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Anemia – czy badałaś ostatnio krew? Żelazo na skraju wyczerpania!

Niedokrwistość niezmiennie jest przypadłością pojawiającą się w dużej skali. Wiele osób ją bagatelizuje, co niestety jest dużym błędem – szczególnie jeśli przygotowujesz się do ciąży lub już w niej jesteś. Czym właściwie jest anemia, jak ją rozpoznać i koniec końców także pokonać?

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Anemia to stan, w którym poziom hemoglobiny, hematokrytu lub krwinek czerwonych znajduje się poniżej normy. Co istotne, kobiety są na nią znacznie częściej narażone (wiąże się to m.in. z utratą krwi podczas każdej miesiączki). Najczęściej spotyka się niedokrwistość z niedoboru żelaza (Fe) i właśnie na niej się skupimy.

Oprócz utraty krwi podczas okresu (szczególnie jeśli krwawienia są obfite lub miesiączki są częste) powodami wystąpienia niedokrwistości z niedoboru żelaza mogą być także deficyty związane ze zbyt ubogą dietą i niedostarczaniem wystarczającej ilości Fe z pożywieniem. Mogą to być również zaburzenia wchłaniania, czy czas zwiększonego zapotrzebowania na opisywany mikroelement, czyli np. właśnie ciąża.

Co istotne, żelazo wchodzi w skład hemoglobiny (czyli białka zawartego w czerwonych krwinkach), która odpowiada za transport tlenu do wszystkich tkanek. Wszelkie zaburzenia w tym procesie są więc szczególnie niebezpieczne dla układu nerwowego, odpornościowego oraz sercowo-naczyniowego.

Anemia – jakie mogą być objawy?
  • Osłabienie, poczucie zmęczenia
  • Szybsze męczenie się
  • Zawroty i bóle głowy
  • Trudności z koncentracją
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Blada i sucha skóra, wypadające włosy
  • Pogorszenie nastroju
  • etc.

Niekiedy zdarza się, że pomimo obniżonego poziomu żelaza praktycznie żadne symptomy stanu chorobowego nie są odczuwalne. Jest to zatem jeden z argumentów, dlaczego warto robić badania regularnie, nawet jeżeli nie obserwujemy nic niepokojącego!

Konsekwencje dla dziecka

Należy pamiętać, iż dziecko dostaje żelazo od matki dopiero w trzecim trymestrze ciąży. Dlatego wcześniaki, ale też dzieci z ciąż mnogich oraz maluchy, które w czasie porodu utraciły krew, mają bezwzględne wskazanie do podawania żelaza.

Co więcej, jeśli matka w czasie ciąży boryka się z niedokrwistością, jest zwiększone ryzyko, iż dziecko także będzie miało niedobory żelaza. Jest to niezwykle istotny składnik dla rozwijającego się organizmu, a anemia może prowadzić do spowolnienia rozwoju poznawczego, ruchowego, czy też sensorycznego dziecka. Żelazo wnosi bowiem duży wkład w rozwój mózgu dziecka!

Jeśli zaś chodzi o ciążę, anemia u przyszłej mamy zwiększa ryzyko urodzenia wcześniaka, dziecka z niską wagą urodzeniową lub też pojawienia się powikłań okołoporodowych.

Zobacz też: Jak przygotować się do badań laboratoryjnych?

Jakie badania należy zrobić, by wykryć anemię?

Przede wszystkim należy zacząć od morfologii krwi obwodowej, którą może zlecić lekarz pierwszego kontaktu. Trzeba zwrócić uwagę na liczbę czerwonych krwinek, poziom hemoglobiny oraz liczbę retikulocytów. Ważne są także parametry krwinki czerwonej (MCV – średnia objętość krwinki czerwonej, MCH – średnia zawartość hemoglobiny w krwince czerwonej, MCHC – średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej). Istotne jest również sprawdzenie poziomu żelaza w surowicy, poziomu ferrytyny oraz całkowitą zdolność wiązania żelaza.

Kiedy możemy mówić o anemii? Zostały stworzone specjalne normy, które pozwalają ocenić obecność niedokrwistości, a także jej stopień (są cztery stopnie: niedokrwistość łagodna, umiarkowana, ciężka, zagrażająca życiu). U kobiet o anemii świadczy wynik wskazujący na hemoglobinę poniżej 12g/dl, a u kobiet ciężarnych poniżej 11g/dl.*

*Należy pamiętać, że laboratoria mogą mieć swoje własne normy i to nimi należy kierować się podczas interpretacji wyników.

Jak leczy się niedokrwistość z niedoboru żelaza?

Przede wszystkim jest to suplementacja preparatami żelaza, niektóre z nich mają także dodatek kwasu askorbinowego lub kwasu foliowego. Preparaty podawane są w formie tabletek. Mogą jednak wywołać efekty uboczne, takie jak problemy z wypróżnianiem się. Jeśli są one nasilone, należy zmienić lek.

Istnieje także możliwość leczenia dożylnego, które jest jednak stosowane w bardzo nielicznych przypadkach. Np. jeśli ktoś nie toleruje farmakoterapii doustnej lub gdy nie da się traconego żelaza uzupełnić drogą pokarmową.

Niezwykle ważna jest w tym przypadku także dieta, która pozwoli chociaż w niewielkim stopniu uzupełniać żelazo na bieżąco. Produkty bogate w ten składnik to m.in. mięso (wątróbka, wołowina, ryby, drób), żółtko jajka, zielone warzywa, np. brokuły, czy jarmuż, ale także orzechy, warzywa strączkowe i tofu.

Zobacz też: Krew menstruacyjna – co mówi o kobiecym zdrowiu?

Źródła:

Matysiak, M., Niedokrwistości – nadal aktualny problem w opiece nad matką i dzieckiem , Family Medicine & Primary Care Review 16(2), s. 185–188.  [dostęp 15.04.2019].

Orlicz-Szczęsna, G., Żelazowska-Posiej, J., & Kucharska, K. (2011). Niedokrwistość z niedoboru żelaza. Current Problems of Psychiatry, 12(4), 590–594. [dostęp 15.04.2019].

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studentka V. roku psychologii klinicznej na Uniwersytecie SWPS oraz studentka studiów podyplomowych Gender Studies na UW.

Jakie badania wykonać po poronieniu? Zobacz listę

Jakie badania wykonać po poronieniu?
Najczęstszą przyczyną poronień są czynniki genetyczne – fot. Fotolia

Przyczyn utraty ciąży może być wiele. W celu uniknięcia kolejnych strat i wdrożenia ewentualnego leczenia warto podjąć odpowiednie kroki. Jakie badania wykonać po poronieniu?

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Diagnostyka przyczyn utraty ciąża w dużej mierze zależy od rodzaju poronienia. Gdyż wyróżniamy dwa rodzaje poronień.

  1. Poronienie samoistne – przedwczesne zakończenie ciąży z przyczyn naturalnych.
  2. Poronienia nawykowe (PN) – wystąpienie 3 lub więcej następujących kolejno po sobie poronień przed 23. tygodniem ciąży w tym samym układzie partnerskim. Dopuszcza się rozpoczęcie postępowania diagnostycznego – leczniczego u części pacjentek, na ich wyraźną prośbę, już po 2 kolejnych poronieniach. Problem poronień nawykowych dotyczy od 1-2 % kobiet.

Jakie badania wykonać po poronieniu? Zwróć uwagę na czynniki genetyczne

Są odpowiedzialne za 50-60% poronień samoistnych. Najczęstszą przyczyną są anomalie chromosomalne, czyli nieprawidłowa liczba lub struktura chromosomów. W celu diagnostyki należy wykonać badanie Kariotypu obojga partnerów.

W przypadku poronień nawykowych czynniki genetyczne stanowią od 3-5 % utraconych ciąż. Zalecanym badaniem w tej grupie pacjentów jest wykonanie Kariotypu płodu. Do badania niezbędny jest materiał z poronienia w celu określenia czy przyczyną przedwczesnego zakończenia ciąży była wada genetyczna.

W przypadku czynników genetycznych bardzo ważna jest szczegółowa diagnostyka nasienia przyszłego taty. Zaleca się wykonanie spermiogramu oraz badania w kierunku Fragmentacji DNA plemników.

Zobacz też: Poronienie i geny: co mają ze sobą wspólnego?

Wady anatomiczne macicy

Wady anatomiczne macicy takie jak: wady rozwojowe macicy, mięśniaki, polipy endometrialne, nieprawidłowy rozrost endometrium oraz zrosty przyczyniają się do zwiększenia ryzyka wystąpienia poranienia szczególnie w I trymestrze ciąży.

W celu oceny macicy i endometrium należ wykonać USG macicy. W przypadku podejrzenia nieprawidłowości lekarz specjalista może zalecić wykonanie histeroskopii lub laparoskopii.

Zaburzenia hormonalne

W przypadku wystąpienia poronienia należy wykonać badania hormonalne w zakresie hormonów płciowych żeńskich, hormonów tarczycy, prolaktyny oraz potwierdzić lub wykluczyć występowanie zespołu policystycznych jajników.

Również niewydolność ciałka żółtego i mała produkcja progesteronu mogą zaburzyć lub uniemożliwić implantacje i rozwój zarodka

Trombofilie wrodzone i nabyte

Kolejną z przyczyn poronień nawracających uwarunkowanych genetycznie i najlepiej udokumentowanych są trombofilie wrodzone. Przyczyniają się do powstania:

  • nawracających poronień
  • wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu
  • odklejenia łożyska
  • przedwczesnego pęknięcie błon płodowych
  • wewnątrzmacicznej śmierci płodu

Zobacz też: 8 najczęstszych przyczyn utraty ciąży

Czynniki infekcyjne

Czynniki infekcyjne są bardzo rzadko przyczyną poronień nawykowych. W przypadku poronień spontanicznych zaleca się pacjentom wykonanie badań w kierunku toksoplazmozy, różyczki, cytomegalowirusa, parwowirozy, chlamydia trachomiatis.

Obecność w organizmie matki czynników infekcyjnych może doprowadzić do poronienia lub uszkodzenia zarodka.

Czynniki immunologiczne

Czynniki te stanowią 60-70% utraty ciąż w przypadku poronień nawykowych. W przypadku poronienia sporadycznego diagnostyka ta nie jest rekomendowana.

Dostęp do najnowszych badań umożliwia nam szeroką diagnostykę immunologiczną poronień nawykowych tym samym niepłodności. Diagnostyka jest bardzo rozbudowana oraz wymaga indywidualnego podejścia zależnego od wywiadu pacjentki oraz historii leczenia.

Klinika Płodności Zięba

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Czy wiesz jaką masz rezerwę jajnikową? Kobieca płodność pod lupą

Jaką masz rezerwę jajnikową
fot.Pixabay

Aspiracje zawodowe, rosnące tempo życia, sytuacja finansowa sprawią, że kobiety coraz później decydują się na dziecko. Niestety, wraz z wiekiem obniża się tzw. rezerwa jajnikowa, co stopniowo ogranicza szansę na uzyskanie ciąży. Aby określić swój potencjał rozrodczy warto wykonać badanie hormonu AMH.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Większość kobiet, które naturalnie zaszły w ciążę, nigdy nie spotka się z pojęciem AMH. Nieco bardziej zaznajomione z tym badaniem będą panie, które mają za sobą pierwszą wizytę w klinice leczenia niepłodności. Badanie poziomu hormonu antymüllerowskiego (AMH) jest rutynowo zlecane kobietom, które przez dłuższy czas bezskutecznie próbują zajść w ciążę.

Zobacz też: Superstymulacja do in vitro. Na czym polega i jak wpływa na poprawę jakości komórek jajowych?

Kiedy jest optymalny czas na ciążę?

Hormon AMH fizjologicznie występuje w organizmie zdrowej kobiety. Dlaczego badanie jest takie istotne w ocenie płodności?

Głównie dlatego, że pozwała określić, jaki jest poziom rezerwy jajnikowej u danej pacjentki, czyli szacunkowo ile posiada ona komórek. Na podstawie uzyskanej informacji, określić można przybliżony czas, jaki kobieta ma zajście w ciążę oraz ocenić, kiedy wystąpi u niej menopauza. To obecnie najskuteczniejszy parametr oceny płodności – tłumaczy dr Joanna Gaweł, ginekolog z Kliniki INVICTA we Wrocławiu.

Każda kobieta, jeszcze w życiu płodowym, posiada w jajnikach gotowe do wzrostu komórki jajowe. Po narodzinach ich liczba stopniowo maleje. Na początku, jeszcze w brzuchu matki, dziewczynka ma ich ok. 20 milionów, po narodzinach już 1 -2  miliony, a po okresie dojrzewania ok. 400 tysięcy. Podczas każdego cyklu miesiączkowego ich pula ulega zmniejszeniu. Po 35. roku życia proces stopniowego obniżania się rezerwy jajnikowej przyspiesza i kobieta traci już ok. 30 komórek dziennie, dodatkowo dochodzi spadek ich jakości. Tak się dzieje aż do menopauzy, kiedy kończy się okres płodności.

Dlatego, z punktu widzenia medycyny, za najlepszy czas na uzyskanie ciąży uznaje się wiek 20-25 lat. Ryzyko nie uzyskania ciąży w okresie roku starań rośnie z  5% (20 – 25 rż) do 30% (35 – 38 rż). Jeśli kobieta świadomie odkłada decyzję o macierzyństwie, warto, aby profilaktycznie sprawdziła swój poziom AMH, po to aby dowiedzieć się, ile potencjalnie ma czasu na zajście w ciążę.

Zobacz też: Stymulacja owulacji do in vitro – na czym polega?

Badanie AMH a leczenie niepłodności

Zgodnie z wynikami badań naukowych, szanse na powodzenie zapłodnienia in vitro mogą być wynikową poziomu AMH. Stężenie tego hormonu koreluje bowiem z odsetkiem prawidłowo zapłodnionych komórek. Dlatego badanie jest rutynowo wykonywane przed rozpoczęciem programu in vitro. Dzięki niemu lekarz uzyskuje cenne informacje, pomocne w ocenie rokowania odpowiedzi jajnikowej na proces stymulacji owulacji, od którego zależy w dużej mierze powodzenie zabiegu.

Badanie AMH – normy

Normy AMH dla kobiet są zależne od wieku, ale i od wielu czynników m.in. genetycznych i środowiskowych.

Co ważne, badanie wykonuje się nie tylko w celu oceny płodności. Dzięki badaniu można wykryć szereg ewentualnych nieprawidłowości takich jak ryzyko przedwczesnej menopauzy, wygasanie funkcji jajników czy zespół policystycznych jajników, pozwała również na skuteczne monitorowanie nawrotów nowotworu raka narządów płciowych zarówno kobiet, jak i mężczyzn – wyjaśnia dr Gaweł.

Za wartość prawidłową uznaje się wynik AMH powyżej 1,2 ng/ml. Znacznie obniżona płodność to wartość poniżej  <=0.30, a obniżona płodność 0.31 – 1.20. Szanse na urodzenie dziecka, według badań największe są przy wartościach AMH powyżej 2,4 ng/ml.

Zobacz też: Brak zapłodnienia komórek jajowych przy in vitro. Jak wyeliminować przyczyny i zwiększyć szansę na ciążę?

Co oznacza niskie AMH?

Niska wartość AMH staje się miarodajnym wskaźnikiem spadku płodności i przedwczesnego wygasania czynności jajników. Fizjologicznie występuje u kobiet w okresie pomenopauzalnym.

Nie wyklucza jednak szansy na ciążę. Wiele kobiet o niskim poziomie AHM cieszy się z macierzyństwa. W takiej sytuacji najważniejszy jest czas, bo wczesna diagnoza pozwala przyspieszyć leczenie, a tym samym szansę na ciąże. Najczęściej niskie AMH jest wskazaniem do przeprowadzenia zapłodnienia pozaustrojowego. W niektórych przypadkach jedynym  rozwiązaniem dającym rokowania na ciążę będzie skorzystanie z dawstwa komórki jajowej – wyjaśnia dr Gaweł.

Niski poziom hormonu antymüllerowskiego może być  mieć również podłoże genetyczne, być wynikiem chorób autoimmunologicznych, terapii onkologicznych tj. radio- czy chemioterapii lub przebytych stanów zapalnych.

Co oznacza wysokie AMH?

Zbyt wysokie AMH może świadczyć o problemach endokrynologicznych, tj. o zespole policystycznych jajników lub  o występowaniu guza jajnika zbudowanego z komórek ziarnistych. W takim wypadku wartości sięgają najczęściej od 3,5 do 18,9 ng/ml. Sam wynik nie musi jednak świadczyć o rozpoznaniu choroby, a może być jedynie wskazaniem do dalszej diagnostyki.

Można jakoś spowolnić obniżanie się rezerwy jajnikowej?

Wiele kobiet o niskim AMH zastanawia się na ile stylem życia lub suplementacją może wpłynąć na wzrost swojej płodności. Zdrowy styl życia, umiarkowany wysiłek fizyczny, dieta, ciąże i stosowanie antykoncepcji powinny spowolnić utratę komórek jajowych. Istnieją prace naukowe, które potwierdzają związek stężenia witaminy D ze stężeniem AMH, co oznacza, że niedobór witaminy D może mieć istotny związek z obniżeniem rezerwy jajnikowej, szczególnie w końcu okresu reprodukcyjnego. W innych pracach opisywana jest zaobserwowana poprawa AMH u kobiet stosujących koenzym Q10 oraz DHEA.

Szansą dla wielu kobiet jest również zastosowanie metod specjalistycznych takich jak np. mezoterapia jajników. Podczas zabiegu do jajnika podaje się osocze bogatopłytkowe oraz czynniki wzrostowe, która pozwała czasowo zwiększyć pulę dostępnych komórek jajowych i korzystnie wpłynąć na ich jakość. Według niektórych badań, zdecydowanie niekorzystanie na rezerwę jajnikową wpływa nikotyna. Elementem profilaktyki jest także odpowiednio wcześnie podjęta decyzja o powiększeniu rodziny. 

Jak się przygotować do badania AMH?

Badanie AMH j jest stosunkowe proste do wykonania, całkowicie bezpieczne i nie wywołuje żadnych powikłań. Polega na pobraniu krwi z obwodowej. Nie trzeba być na czczo, na badanie można przyjść w dowolnym dniu cyklu miesiączkowego, bo poziom hormonu jest taki sam przez cały czas trwania cyklu. Wynik może nieznacznie różnić się z przypadku stosowania terapii hormonalnej.

Badanie można wykonać w wybranych laboratoriach, w szczególności w takich, które zajmują się diagnostyką niepłodności. To o tyle istotne, że wynik musi być miarodajny i jeśli ma być użyty do planowania leczenia, powinien być walidowany pod tym kątem. Koszt to ok. 150 zł, a wynik można otrzymać już po jednym dniu.

 E-wydanie Magazynu Chcemy Być Rodzicami kupisz tutaj

Ekspert

dr Joanna Gaweł

ginekolog z Kliniki INVICTA we Wrocławiu

materiał prasowy

Materiały prasowe to teksty przesyłane podmioty zewnętrzne do publikacji w różnych mediach, informują o wydarzeniach, osiągnięciach, bywają zaproszeniami na spotkania.