Przejdź do treści

Adenomioza może być przyczyną niepłodności

adenomioza
fot. Fotolia

Ból podczas miesiączki czy obfite krwawienie nie muszą być przyczyną ednometriozy. Adenomioza jest oddzielną jednostką chorobową.

Adenomioza to choroba stosunkowo niedawno poznana przez lekarzy. Po raz pierwszy opisał ją austriacki lekarz czeskiego pochodzenia, Karol von Rokitansky. Wcześniej endometriozę dzielono na dwa typy, które dziś są osobnymi jednostkami chorobowymi. Jedna z nich to właśnie adenomioza.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zanim adenomioza została uznana za osobną chorobę, endometriozę dzielono na: endometriosis genitalis interna z ogniskami głęboko w błonie macicy oraz endometriosis genitalis externa z wszczepami endometrium poza mięśniem macicy.

Okazało się jednak, że endometrioza wewnętrzna znacznie różni się od postaci zewnętrznej i zasługuje na uznanie jej jako osobnej jednostki chorobowej.

Zobacz także: 3 najważniejsze pytania o endometriozę

Kogo dotyka adenomioza?

Na adenomiozę cierpi ok. 15 proc. kobiet zmagających się endometriozą, jednak jej patogeneza i symptomy są zupełnie inne.

Adenomioza najczęściej pojawia się u kobiet między 40. a 50. rokiem życia, choć może się również pojawić między 27. a 85. rokiem życiem. Medycyna zna jednak przypadek niepłodnej 19-latki chorej adenomiozę.

Adenomioza – przyczyny

Po 140 badań nad chorobą nadal nie ustalono, jakie są jej przyczyny. Wśród przyczyn najczęściej się wymienia się:
  • uraz mechaniczny (poród, poronienie, zabieg łyżeczkowania, zabiegi ginekologiczne na macicy)
  • proces zapalny
  • metaplazja komórkowa (z niezróżnicowanych komórek przewodów Wolffa lub Mullera)
  • czynniki hormonalne (związek z wysokim poziomem prolaktyny, progesteronu)
  • prawdopodobne są procesy lokalnej syntezy estrogenów w ogniskach adenomiozy
  • rola układu immunologicznego.

Zobacz także: Zmęczenie to częsty objaw endometriozy. Zobacz, dlaczego

Adenomioza – objawy

Rozpoznanie adenomiozy wcale nie jest oczywiste, ponieważ choroba może przebiegać bezobjawowo. Zazwyczaj występujące objawy to:
  • obfite i wydłużone krwawienia miesiączkowe
  • (rzadziej) krwawienia pomiesiączkowe
  • bóle przed lub po miesiączce
  • bolesne miesiączki
  • dyspareunia (ok. 7% przypadków)
  • powiększona macica
  • trzon macicy zazwyczaj powiększony, kulisty, bolesny na ucisk.

Głównym kryterium rozpoznania adenomiozy jest obraz histopatologiczny, który składa się z dwóch składników morfologicznych: endometrialnego (gruczoły i podścielisko podobne do endometrium) oraz mięśniowego (wiązki włókien mięśni gładkich).

Zobacz także: Endometrioza to nie wyrok! Jak ją skutecznie leczyć i jak z nią żyć?

Diagnoza

Adenomiozę można zdiagnozować poprzez:
  • badanie ginekologiczne
  • USG przezpochwowe
  • rezonans magnetyczny
  • histerosalpingografię (podawanie kontrastu, przydatne nie we wszystkich przypadkach)
  • antygen CA 125
  • badanie histopatologiczne

Prawdopodobnie ogniska adenomiozy inaczej reagują na hormony płciowe niż prawidłowe endometrium. Z adenomiozą współwystępują inne zmiany, najczęściej: mięśniaki trzonu macicy, endometrioza i polipy.

W surowicy kobiet z adenomiozą i endometriozą dają się również zauważyć istotne różnice w stężeniu FSH i LH w okresach proliferacji i sekrecji. Zawartość progesteronu w surowicy krwi nie różni się istotnie w obu schorzeniach.

Adenomioza a płodność

Adenomioza, podobnie jak endometrioza może być przyczyną niepłodności. Może również negatywnie wpływać na przebieg ciąży, zwłaszcza, gdy zmiany się rozleją, zajmując dużą część myometrium (błonę mięśniowąmacicy). Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu ognisk.

Leczenie adenomiozy

Leczenie zależy przede wszystkim od rodzaju, rozległości zmiany i planów rozrodczych kobiety. Zwykle wybiera spośród następujących sposobów leczenia:
  • ablacja endometrium
  • chirurgiczne usunięcie zmiany (drogą laparotomii ze względu na obfite krwawienie)
  • usunięcie macicy
  • leczenie farmakologiczne
To ostatnie opiera się głównie na dotychczasowym postępowaniu w endometriozie. Nie ma jednak szerokich badań opracowanych na szerokim materiale klinicznym. Zwykle stosuje się analog GnRH lub Danazol, dzięki którym zmniejsza się macica i supresja ogniska chorobowego. Efekty są niestety przejściowe. U kobiet po zakończeniu reprodukcji stosuje się doustne środki antykoncepcyjne metodą ciągłą przez 6 miesięcy. Hormonalna terapia zastępcza może wznowić chorobę.

Weronika Tylicka

dziennikarka, związana od początku z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Jak dieta może pomóc w endometriozie? Opowiada dr Jan Olek

Jak dieta może pomóc w endometriozie
wydaje się, że żywienie oraz toksyny w pożywieniu mogą mieć znaczący wpływ na powstanie endometriozy i bóle z nią związane – fot. Fotolia

Endometrioza jest jedną z najczęściej występujących chorób ginekologicznych u kobiet w wieku rozrodczym. Jest schorzeniem przewlekłym i postępującym. Powoduje stan zapalny w miednicy mniejszej i wiele dolegliwości bólowych, może prowadzić do niepłodności lub poronień. Może również naciekać na narządy takie jak jelito, pęcherz moczowy, prowadząc do ich uszkodzenia.

CHaBeR News

https://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Można ją skutecznie leczyć operacyjnie i/lub hormonalnie, jednak efekty nierzadko są niezadowalające, zarówno jeśli chodzi o wznowy choroby, jak i jakość życia związaną z poziomem bólu.

Zobacz też: Jak endometrioza zmienia życie? Opowiadają pacjentki Miracolo

Przyczyny endometriozy

Etiologia choroby nadal nie jest dobrze poznana. Opisywano skłonność genetyczną predysponującą do jej wystąpienia, wpływ hormonów, układu immunologicznego oraz toksyny. Coraz częściej mówi się o wpływie żywienia oraz dysbiozy jelitowej na endometriozę. Z przykrością trzeba stwierdzić, że ten temat nie leży w centrum zainteresowania nauk medycznych. Niemniej jednak istnieje trochę badań przedstawiających wpływ żywienia na gruczolistość zewnętrzną i przedstawię je w poniższym artykule.

Tłuszcz tłuszczowi nierówny

W 1988 r. Covens et al. przedstawił, że dieta bogata w tłuszcz rybny doprowadziła do regresji endometriozy, która została operacyjnie wszczepiona królikom.

Przed kilkoma laty dowiedziono, że zwiększona konsumpcja mięsa czerwonego powiązana jest z częstością choroby stwierdzanej laparoskopowo (iloraz szans[1] 2,0), w przeciwieństwie do spożycia częstego warzyw i owoców, gdzie zaobserwowano ujemną korelację (iloraz szans 0,6). Nie stwierdzono zależności przy spożyciu masła i różnych olei.

Zobacz też: Wykłady lekarzy, opowieści pacjentek i mnóstwo wiedzy! Relacja ze spotkania poświęconego endometriozie

Kwasy Omega-3

W obszernej analizie Nurses Health Study (12 lat prospektywnie zbieranych danych), że kobiety, które częściej spożywały kwasy Omega-3 rzadziej cierpiały na endometriozę, w przeciwieństwie do częstego spożycia kwasów trans (margaryny, chipsy, ciasteczka, wszelkie oleje roślinne poddane obróbce termicznej), które zwiększały ryzyko zachorowania na endometriozę.

Dane te świadczą o tym, że tłuszcze mogą odgrywać rolę w patogenezie endometriozy. Zostało to również potwierdzone w jednym badaniu in vitro, w którym skracała się przeżywalność komórek endometrialnych po dodaniu kwasów Omega-3 w wysokim stężeniu.

Wyniki te zgadzają się z rezultatami badania wykonanego w 1995 r. przez B. Deutch, który dowiódł, że konsumpcja olei rybnych zmniejszała dolegliwości bólowe u kobiet z pierwotnie bolesnymi miesiączkami.

Zobacz też: Co powinnaś wiedzieć o nawrotach endometriozy?

Metale ciężkie a endometrioza

Nie tylko kwasy tłuszczowe były przedmiotem badań. Jedno badanie opisywało wpływ metali ciężkich na endometriozę. Poziom zatrucia kadmem korelował dodatnio z obecnością endometriozy. Zanieczyszczone są nim często gleby i wody, obecny jest również w plombach zębów (amalgamat).

Warto wspomnieć o badaniach na makach królewskich, które dotyczyło spożywania (przez 4 lata) dioksyn, co doprowadziło do rozwinięcia endometriozy u 80% małp, poza tym zwiększając częstość niepłodności, poronień i porodów martwych.

Poziom dioksyn w surowicy krwi został zmierzony w grupie kobiet w belgijskim Leuven w 2010 r. Jego zawartość harmonizowała z częstością endometriozy oraz jej nasileniem. Okazuje się, że kobiety, które cierpią na endometriozę, spożywały mniej antyoksydantów. Chodzi tu między innymi o witaminę C. Ale rolę odgrywać mogą też niedobory mikroelementów, przede wszystkim selenu i cynku. Mier-Cabrera (et al.) pokazał, że dieta bogata w antyoksydanty była w stanie zredukować markery stresu oksydacyjnego w organizmie – w okresie 3 miesięcy!

Podsumowując, wydaje się, że żywienie oraz toksyny w pożywieniu mogą mieć znaczący wpływ na powstanie endometriozy i bóle z nią związane. Nadal potrzebne są jednak większa badania, które rozszerzą nam wiedzę na ten temat.

[1] Stosunek szansy wystąpienia danego zdarzenia w danej grupie do wystąpienia tego samego zdarzenia w innej porównywanej grupie. Określa o ile większa/mniejsza jest szansa wystąpienia zdarzenia (np. choroba, śmierć) w jednej grupie w porównaniu do innej.

 

Dr Jan Olek endometrioza

Ekspert

Dr Jan Olek

Ginekolog położnik. Zastępca ordynatora i założyciel certyfikowanego klinicznego centrum endometriozy w St. Josefs-Hospital w Dortmundzie. Założyciel kliniki Miracolo w Polsce.

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.