Przejdź do treści

Adenomioza może być przyczyną niepłodności

adenomioza
fot. Fotolia

Ból podczas miesiączki czy obfite krwawienie nie muszą być przyczyną ednometriozy. Adenomioza jest oddzielną jednostką chorobową.

Adenomioza to choroba stosunkowo niedawno poznana przez lekarzy. Po raz pierwszy opisał ją austriacki lekarz czeskiego pochodzenia, Karol von Rokitansky. Wcześniej endometriozę dzielono na dwa typy, które dziś są osobnymi jednostkami chorobowymi. Jedna z nich to właśnie adenomioza.

Zanim adenomioza została uznana za osobną chorobę, endometriozę dzielono na: endometriosis genitalis interna z ogniskami głęboko w błonie macicy oraz endometriosis genitalis externa z wszczepami endometrium poza mięśniem macicy.

Okazało się jednak, że endometrioza wewnętrzna znacznie różni się od postaci zewnętrznej i zasługuje na uznanie jej jako osobnej jednostki chorobowej.

Kogo dotyka adenomioza?

Na adenomiozę cierpi ok. 15 proc. kobiet zmagających się endometriozą, jednak jej patogeneza i symptomy są zupełnie inne.

Adenomioza najczęściej pojawia się u kobiet między 40. a 50. rokiem życia, choć może się również pojawić między 27. a 85. rokiem życiem. Medycyna zna jednak przypadek niepłodnej 19-latki chorej adenomiozę.

Adenomioza – przyczyny

Po 140 badań nad chorobą nadal nie ustalono, jakie są jej przyczyny. Wśród przyczyn najczęściej się wymienia się:
  • uraz mechaniczny (poród, poronienie, zabieg łyżeczkowania, zabiegi ginekologiczne na macicy)
  • proces zapalny
  • metaplazja komórkowa (z niezróżnicowanych komórek przewodów Wolffa lub Mullera)
  • czynniki hormonalne (związek z wysokim poziomem prolaktyny, progesteronu)
  • prawdopodobne są procesy lokalnej syntezy estrogenów w ogniskach adenomiozy
  • rola układu immunologicznego.

Adenomioza – objawy

Rozpoznanie adenomiozy wcale nie jest oczywiste, ponieważ choroba może przebiegać bezobjawowo. Zazwyczaj występujące objawy to:
  • obfite i wydłużone krwawienia miesiączkowe
  • (rzadziej) krwawienia pomiesiączkowe
  • bóle przed lub po miesiączce
  • bolesne miesiączki
  • dyspareunia (ok. 7% przypadków)
  • powiększona macica
  • trzon macicy zazwyczaj powiększony, kulisty, bolesny na ucisk.

Głównym kryterium rozpoznania adenomiozy jest obraz histopatologiczny, który składa się z dwóch składników morfologicznych: endometrialnego (gruczoły i podścielisko podobne do endometrium) oraz mięśniowego (wiązki włókien mięśni gładkich).

Diagnoza

Adenomiozę można zdiagnozować poprzez:
  • badanie ginekologiczne
  • USG przezpochwowe
  • rezonans magnetyczny
  • histerosalpingografię (podawanie kontrastu, przydatne nie we wszystkich przypadkach)
  • antygen CA 125
  • badanie histopatologiczne

Prawdopodobnie ogniska adenomiozy inaczej reagują na hormony płciowe niż prawidłowe endometrium. Z adenomiozą współwystępują inne zmiany, najczęściej: mięśniaki trzonu macicy, endometrioza i polipy.

W surowicy kobiet z adenomiozą i endometriozą dają się również zauważyć istotne różnice w stężeniu FSH i LH w okresach proliferacji i sekrecji. Zawartość progesteronu w surowicy krwi nie różni się istotnie w obu schorzeniach.
 

Adenomioza a płodność

Adenomioza, podobnie jak endometrioza może być przyczyną niepłodności. Może również negatywnie wpływać na przebieg ciąży, zwłaszcza, gdy zmiany się rozleją, zajmując dużą część myometrium (błonę mięśniowąmacicy). Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu ognisk.

Leczenie adenomiozy

Leczenie zależy przede wszystkim od rodzaju, rozległości zmiany i planów rozrodczych kobiety. Zwykle wybiera spośród następujących sposobów leczenia:
  • ablacja endometrium
  • chirurgiczne usunięcie zmiany (drogą laparotomii ze względu na obfite krwawienie)
  • usunięcie macicy
  • leczenie farmakologiczne
To ostatnie opiera się głównie na dotychczasowym postępowaniu w endometriozie. Nie ma jednak szerokich badań opracowanych na szerokim materiale klinicznym. Zwykle stosuje się analog GnRH lub Danazol, dzięki którym zmniejsza się macica i supresja ogniska chorobowego. Efekty są niestety przejściowe. U kobiet po zakończeniu reprodukcji stosuje się doustne środki antykoncepcyjne metodą ciągłą przez 6 miesięcy. Hormonalna terapia zastępcza może wznowić chorobę.
 

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
Autor

Weronika Tylicka

dziennikarka, związana od początku z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Najnowsze artykuły